سلامت نامه
حساسیت نوری ناشی از دارو چیست؟
برخی داروها پس از مصرف، پوست را نسبت به نور خورشید حساستر میکنند؛ در این وضعیت چه اقدامی باید انجام داد؟
روحانی مطلق - با افزایش حضور مردم در فضای باز در روزهای گرم سال، متخصصان نسبت به پدیدهای کمتر شناختهشده به نام «حساسیت نوری ناشی از دارو» هشدار میدهند؛ عارضهای که میتواند باعث قرمزی، التهاب و حتی آفتابسوختگی شدید پوست در افرادی شود که برخی داروها را مصرف میکنند. به گزارش وبدا، با فرا رسیدن فصل گرما و افزایش فعالیتهای خارج از منزل، احتمال قرار گرفتن افراد در معرض نور خورشید بیشتر میشود. در این میان، برخی داروها میتوانند حساسیت پوست به اشعه فرابنفش خورشید را افزایش دهند و باعث بروز واکنشهای پوستی شوند؛ واکنشهایی که گاهی با آفتابسوختگی شدید یا التهاب قابل توجه همراه است. به گفته دکتر «راضیه ثابت» متخصص شیمی دارویی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، این پدیده که در اصطلاح علمی «حساسیت نوری ناشی از دارو» نامیده میشود، زمانی رخ میدهد که برخی داروها پس از مصرف، پوست را نسبت به نور خورشید حساستر میکنند و حتی قرار گرفتن کوتاهمدت در معرض آفتاب میتواند موجب بروز علایمی مانند قرمزی، خارش، التهاب یا تغییر رنگ پوست شود. وی توضیح داد: شدت این واکنشها در افراد مختلف متفاوت است. در برخی موارد تنها قرمزی خفیف دیده میشود، اما در موارد شدیدتر ممکن است تاول، التهاب شدید یا آفتابسوختگی قابل توجه ایجاد شود. به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه، برخی آنتیبیوتیکها از جمله داروهایی هستند که میتوانند احتمال حساسیت به نور خورشید را افزایش دهند. همچنین تعدادی از داروهای درمان آکنه، بهویژه فرآوردههای حاوی مشتقات ویتامین A، ممکن است پوست را نسبت به نور خورشید آسیبپذیرتر کنند. وی افزود: برخی داروهای مورد استفاده در درمان بیماریهای قلبی و فشار خون، برخی داروهای ادرارآور، تعدادی از داروهای ضدالتهاب و حتی برخی داروهای اعصاب و روان نیز ممکن است چنین اثری داشته باشند. البته این موضوع به معنای خطرناک بودن این داروها نیست، بلکه نشان میدهد مصرفکنندگان آنها باید مراقبت بیشتری در برابر نور خورشید داشته باشند. دکتر «ثابت» با اشاره به یکی از اشتباهات رایج در میان بیماران گفت: بسیاری از افراد پس از مشاهده قرمزی یا التهاب پوست، آن را صرفاً به گرمای هوا نسبت میدهند و ارتباط آن را با داروی مصرفی خود در نظر نمیگیرند، در حالی که آگاهی از این موضوع میتواند به پیشگیری از مشکلات پوستی کمک کند. وی تأکید کرد: استفاده منظم از ضدآفتاب مناسب و تمدید آن در فواصل توصیهشده، استفاده از کلاه لبهدار و عینک آفتابی و همچنین پوشش مناسب از جمله مهمترین اقدامات برای کاهش خطر این عوارض است. همچنین توصیه میشود افراد در ساعات اوج تابش خورشید، یعنی حدود ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر، تا حد امکان از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور مستقیم خورشید خودداری کنند. این متخصص شیمی دارویی خاطرنشان کرد: بیماران نباید به دلیل نگرانی از این عارضه، مصرف داروی خود را بدون مشورت با پزشک یا داروساز قطع کنند. در بیشتر موارد، با رعایت اصول محافظتی میتوان درمان دارویی را بدون مشکل ادامه داد. دکتر «ثابت» در پایان توصیه کرد: اگر پس از شروع مصرف یک داروی جدید متوجه شدید پوست شما نسبت به نور خورشید حساستر شده یا دچار قرمزی شدید، خارش یا آفتابسوختگی زودرس شدهاید، بهتر است این موضوع را با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارید. آگاهی از این عارضه ساده اما مهم میتواند به حفظ سلامت پوست در روزهای آفتابی کمک کند.
تغییرات سبک زندگی و کاهش ابتلا به بیماری ها
رژیم غذایی و ورزش ممکن است در پیشگیری از بیماریهای مزمن از داروهای رایج دیابت قویتر باشند. به گزارش مهر، محققان بیش از ۱۱۰۰ بزرگسال را که در یک برنامه پیشگیری از دیابت که در دهه ۱۹۹۰ راهاندازی شد، شرکت کرده بودند، تحت نظر گرفتند. آن ها طی دو دهه، پیشرفت ۱۵ بیماری مزمن، از جمله بیماری قلبی، بیماری کلیوی، سرطان، آرتروز و زوال عقل را پیگیری کردند. شرکتکنندگان به طور تصادفی به یک برنامه سبک زندگی اختصاص داده شدند که شامل ورزش با شدت متوسط و تغییرات تغذیهای، مصرف متفورمین یا دارونما بود. طی ۲۱ سال پیگیری، افراد گروه سبک زندگی حدود ۲۰ درصد کمتر از افراد گروه دارونما به بیماریهای مزمن متعدد مبتلا شدند. طبق نتایج، داروی متفورمین فواید بلندمدت را نداشت. دکتر «شیرین جاگی» متخصص غدد درونریز در بیمارستان دانشگاه نورثول نیویورک، میگوید: «نتایج نشان میدهد که مزایای تغییر سبک زندگی بسیار فراتر از پیشگیری از دیابت است.» او گفت: «این که بتوانم با بیمارانم صحبت کنم و به آن ها بگویم که این فقط یک قرص نیست که باید به شما بدهم، انتخابهای سبک زندگی شما قرار است تفاوت بزرگی برای حال و نه فقط آیندهتان ایجاد کند، فوقالعاده است.» «جاگی» به افراد توصیه میکند که تغییرات سبک زندگی را به تدریج ایجاد کنند، با اهداف ورزشی قابل مدیریت شروع کنند و به مرور زمان آن را افزایش دهند. او همچنین بر یک رژیم غذایی سالم و متعادل که میتواند در درازمدت پایدار باشد، به جای یک راه حل سریع تأکید میکند.
برخی داروها پس از مصرف، پوست را نسبت به نور خورشید حساستر میکنند؛ در این وضعیت چه اقدامی باید انجام داد؟
روحانی مطلق - با افزایش حضور مردم در فضای باز در روزهای گرم سال، متخصصان نسبت به پدیدهای کمتر شناختهشده به نام «حساسیت نوری ناشی از دارو» هشدار میدهند؛ عارضهای که میتواند باعث قرمزی، التهاب و حتی آفتابسوختگی شدید پوست در افرادی شود که برخی داروها را مصرف میکنند. به گزارش وبدا، با فرا رسیدن فصل گرما و افزایش فعالیتهای خارج از منزل، احتمال قرار گرفتن افراد در معرض نور خورشید بیشتر میشود. در این میان، برخی داروها میتوانند حساسیت پوست به اشعه فرابنفش خورشید را افزایش دهند و باعث بروز واکنشهای پوستی شوند؛ واکنشهایی که گاهی با آفتابسوختگی شدید یا التهاب قابل توجه همراه است. به گفته دکتر «راضیه ثابت» متخصص شیمی دارویی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، این پدیده که در اصطلاح علمی «حساسیت نوری ناشی از دارو» نامیده میشود، زمانی رخ میدهد که برخی داروها پس از مصرف، پوست را نسبت به نور خورشید حساستر میکنند و حتی قرار گرفتن کوتاهمدت در معرض آفتاب میتواند موجب بروز علایمی مانند قرمزی، خارش، التهاب یا تغییر رنگ پوست شود. وی توضیح داد: شدت این واکنشها در افراد مختلف متفاوت است. در برخی موارد تنها قرمزی خفیف دیده میشود، اما در موارد شدیدتر ممکن است تاول، التهاب شدید یا آفتابسوختگی قابل توجه ایجاد شود. به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه، برخی آنتیبیوتیکها از جمله داروهایی هستند که میتوانند احتمال حساسیت به نور خورشید را افزایش دهند. همچنین تعدادی از داروهای درمان آکنه، بهویژه فرآوردههای حاوی مشتقات ویتامین A، ممکن است پوست را نسبت به نور خورشید آسیبپذیرتر کنند. وی افزود: برخی داروهای مورد استفاده در درمان بیماریهای قلبی و فشار خون، برخی داروهای ادرارآور، تعدادی از داروهای ضدالتهاب و حتی برخی داروهای اعصاب و روان نیز ممکن است چنین اثری داشته باشند. البته این موضوع به معنای خطرناک بودن این داروها نیست، بلکه نشان میدهد مصرفکنندگان آنها باید مراقبت بیشتری در برابر نور خورشید داشته باشند. دکتر «ثابت» با اشاره به یکی از اشتباهات رایج در میان بیماران گفت: بسیاری از افراد پس از مشاهده قرمزی یا التهاب پوست، آن را صرفاً به گرمای هوا نسبت میدهند و ارتباط آن را با داروی مصرفی خود در نظر نمیگیرند، در حالی که آگاهی از این موضوع میتواند به پیشگیری از مشکلات پوستی کمک کند. وی تأکید کرد: استفاده منظم از ضدآفتاب مناسب و تمدید آن در فواصل توصیهشده، استفاده از کلاه لبهدار و عینک آفتابی و همچنین پوشش مناسب از جمله مهمترین اقدامات برای کاهش خطر این عوارض است. همچنین توصیه میشود افراد در ساعات اوج تابش خورشید، یعنی حدود ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر، تا حد امکان از قرار گرفتن طولانیمدت در معرض نور مستقیم خورشید خودداری کنند. این متخصص شیمی دارویی خاطرنشان کرد: بیماران نباید به دلیل نگرانی از این عارضه، مصرف داروی خود را بدون مشورت با پزشک یا داروساز قطع کنند. در بیشتر موارد، با رعایت اصول محافظتی میتوان درمان دارویی را بدون مشکل ادامه داد. دکتر «ثابت» در پایان توصیه کرد: اگر پس از شروع مصرف یک داروی جدید متوجه شدید پوست شما نسبت به نور خورشید حساستر شده یا دچار قرمزی شدید، خارش یا آفتابسوختگی زودرس شدهاید، بهتر است این موضوع را با پزشک یا داروساز خود در میان بگذارید. آگاهی از این عارضه ساده اما مهم میتواند به حفظ سلامت پوست در روزهای آفتابی کمک کند.
تغییرات سبک زندگی و کاهش ابتلا به بیماری ها
رژیم غذایی و ورزش ممکن است در پیشگیری از بیماریهای مزمن از داروهای رایج دیابت قویتر باشند. به گزارش مهر، محققان بیش از ۱۱۰۰ بزرگسال را که در یک برنامه پیشگیری از دیابت که در دهه ۱۹۹۰ راهاندازی شد، شرکت کرده بودند، تحت نظر گرفتند. آن ها طی دو دهه، پیشرفت ۱۵ بیماری مزمن، از جمله بیماری قلبی، بیماری کلیوی، سرطان، آرتروز و زوال عقل را پیگیری کردند. شرکتکنندگان به طور تصادفی به یک برنامه سبک زندگی اختصاص داده شدند که شامل ورزش با شدت متوسط و تغییرات تغذیهای، مصرف متفورمین یا دارونما بود. طی ۲۱ سال پیگیری، افراد گروه سبک زندگی حدود ۲۰ درصد کمتر از افراد گروه دارونما به بیماریهای مزمن متعدد مبتلا شدند. طبق نتایج، داروی متفورمین فواید بلندمدت را نداشت. دکتر «شیرین جاگی» متخصص غدد درونریز در بیمارستان دانشگاه نورثول نیویورک، میگوید: «نتایج نشان میدهد که مزایای تغییر سبک زندگی بسیار فراتر از پیشگیری از دیابت است.» او گفت: «این که بتوانم با بیمارانم صحبت کنم و به آن ها بگویم که این فقط یک قرص نیست که باید به شما بدهم، انتخابهای سبک زندگی شما قرار است تفاوت بزرگی برای حال و نه فقط آیندهتان ایجاد کند، فوقالعاده است.» «جاگی» به افراد توصیه میکند که تغییرات سبک زندگی را به تدریج ایجاد کنند، با اهداف ورزشی قابل مدیریت شروع کنند و به مرور زمان آن را افزایش دهند. او همچنین بر یک رژیم غذایی سالم و متعادل که میتواند در درازمدت پایدار باشد، به جای یک راه حل سریع تأکید میکند.