سلامت نامه
دشمن اصلی سلامت دندانها
ریزهخواری و مصرف مداوم شیرینیجات، دهان را برای مدت طولانی در وضعیت اسیدی نگه میدارد و همین مسئله یکی از مهمترین عوامل پوسیدگی دندان، آسیب به مینای دندان و بروز مشکلات لثهای است
رئیس دانشکده دندانپزشکی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: ریزهخواری و مصرف مداوم شیرینیجات، دهان را برای مدت طولانی در وضعیت اسیدی نگه میدارد و همین مسئله یکی از مهمترین عوامل پوسیدگی دندان، آسیب به مینای دندان و بروز مشکلات لثهای است. دکتر «حسن عزیزی» در توضیح دلایل پوسیدگی سریع دندانها اظهار کرد: زمانی که غذا میخوریم، لایهای از ترکیب بزاق، مواد غذایی و باقیمانده غذا روی سطح دندان تشکیل میشود که به آن پلاک دندانی گفته میشود؛ اگر این پلاک با مسواک و نخ دندان بهموقع پاک نشود، بهمرور زمینه پوسیدگی دندان را فراهم میکند. وی افزود: در صورت رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان، پلاک دندانی محیط اطراف دندان را اسیدی میکند و زمانی که pH دهان به کمتر از 5.5 برسد، مینای دندان دچار آسیب و تخریب میشود؛ موضوعی که آغاز پوسیدگی دندان است. این پلاک همچنین در ناحیه لثه نیز تجمع پیدا میکند و میتواند موجب عفونت لثه و تشکیل جرم دندانی شود. وی با تأکید بر ضرورت حذف پلاک دندانی گفت: این پلاک باید با مسواک زدن صحیح و استفاده از نخ دندان از بین برود، زیرا باقی ماندن آن به تخریب دندان و لثه منجر میشود. وی با اشاره به نقش بزاق در کاهش اسیدیته دهان ادامه داد: پس از مصرف مواد شیرین، محیط دهان تا حدود 20 دقیقه به بیشترین میزان اسیدیته میرسد، اما سپس جریان بزاق به کاهش این حالت کمک میکند و معمولاً پس از حدود یک ساعت، شرایط دهان به وضعیت طبیعی بازمیگردد. رئیس دانشکده دندانپزشکی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، «ریزهخواری» را دشمن اصلی سلامت دندانها دانست و تصریح کرد: وقتی فرد بهطور مداوم از شیرینی و مواد قندی استفاده میکند، pH دهان برای مدت طولانی در حالت اسیدی باقی میماند و این مسئله احتمال پوسیدگی را افزایش میدهد.وی درباره راهکارهای حفظ سلامت دهان و دندان نیز گفت: تنها مسواک زدن کافی نیست، بلکه باید روش و زمان درست آن را نیز بدانیم. مسواک زدن منظم، بهویژه پس از وعدههای غذایی، در حفظ سلامت دهان و دندان بسیار مؤثر است. دکتر «عزیزی» همچنین به کاربرد دستگاه واترجت اشاره کرد و افزود: واترجت وسیلهای کمکدرمانی مناسب برای شستوشوی دهان است که با فشار و پالس آب به پاکسازی بهتر کمک میکند؛ این وسیله بهویژه برای افرادی که ارتودنسی یا ایمپلنت دارند، بسیار مفید است، اما نباید جایگزین مسواک زدن شود و باید در کنار آن مورد استفاده قرار گیرد. وی با بیان این که دندان از مینا، عاج و پالپ تشکیل شده است، گفت: پوسیدگی در مراحل اولیه بهراحتی درمان میشود، اما زمانی که به لایههای عمقیتر مانند عاج برسد، ممکن است در ابتدا بدون علامت باشد. حتی حدود 60 درصد التهابها و عفونتهای ناشی از پوسیدگی ممکن است بدون نشانه واضح باشند و این مسئله به معنای سالم بودن دندان نیست. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی تأکید کرد: بسیاری از مشکلات دندانی، تنها از طریق معاینه و رادیوگرافی مشخص میشوند، بنابراین افراد باید هر 6 ماه یکبار برای بررسی وضعیت دهان و دندان به دندانپزشک مراجعه کنند، زیرا هرچه پوسیدگی پیشرفتهتر شود، درمان آن نیز زمانبرتر و پرهزینهتر خواهد بود.
مهمترین اقدام برای مقابله با هاری
افراد پس از هرگونه گزش توسط سگ، گربه یا سایر پستانداران باید بدون اتلاف وقت، ضمن شستوشوی محل زخم با آب و صابون، برای دریافت واکسن و سایر اقدامات پیشگیرانه به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند
مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر اهمیت پیشگیری از هاری، مراجعه فوری به مراکز خدمات جامع سلامت پس از هرگونه حیوانگزیدگی را مهمترین اقدام برای پیشگیری از این بیماری دانست و بر نقش آموزش، واکسیناسیون حیوانات و همکاری بینبخشی در کنترل هاری تأکید کرد. «روحا... یزدانی» اظهار کرد: هاری، یکی از مرگبارترین بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان است و هرگونه گزش توسط سگ، گربه یا سایر پستانداران باید بهطور جدی پیگیری شود. وی افزود: افراد آسیبدیده باید بدون اتلاف وقت، ضمن شستوشوی محل زخم با آب و صابون، برای دریافت واکسن و سایر اقدامات پیشگیرانه به نزدیکترین مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند، زیرا تأخیر در آغاز مراقبتهای پس از مواجهه، خطر ابتلا به بیماری را افزایش میدهد. وی با اشاره به آمار حیوانگزیدگی در استان گفت: در سال ۱۴۰۳، تعداد ۶ هزار و ۹۵ مورد حیوانگزیدگی در خراسان شمالی ثبت شد که این رقم در سال ۱۴۰۴ به ۶ هزار و ۳۵۱ مورد افزایش یافت. «یزدانی» افزایش آگاهی عمومی و رعایت اصول پیشگیری را از عوامل مؤثر در کاهش حیوانگزیدگی و پیشگیری از ابتلا به هاری عنوان کرد و افزود: ساماندهی سگهای بلاصاحب، واکسیناسیون سگهای گله و نگهبان، نمونهبرداری از موارد مشکوک، آموزش عمومی و تشدید نظارتهای بهداشتی از مهمترین برنامههای در حال اجرای معاونت بهداشت برای کنترل این بیماری در استان است. وی در پایان از شهروندان خواست از نزدیک شدن به حیوانات ناشناس خودداری کنند، نسبت به واکسیناسیون حیوانات خانگی مطابق دستورالعملهای دامپزشکی اقدام کنند و در صورت هرگونه حیوانگزیدگی، حتی در مواردی که زخم سطحی به نظر میرسد، مراجعه به مراکز خدمات جامع سلامت را به تعویق نیندازند.