سفر ماجراجویانه تلویزیونی به کوه
تهیهکننده برنامه «کوهگشت»، هدف اصلی این برنامه را معرفی بیشتر این ورزش و ترویج فرهنگ صحیح و ایمن و مسئولانه کوهنوردی با رویکرد همگانی و حرفهای بیان می کند
فصل جدید برنامه «کوهگشت» با اجرا و تهیه کنندگی «حسین رضایی» با ساختاری تازه، از اول مرداد ماه و با پخش قسمت نخست این برنامه، روی آنتن شبکه ورزش سیما رفت. اما این برنامه چه رویکرد و هدفی را دنبال می کند و چه بخش های ویژه ای را در درون خود گنجانده است؟ تهیهکننده برنامه «کوهگشت» درباره رویکرد اصلی این برنامه اظهار کرد: این مجموعه به عنوان یک برنامه مستقل و تخصصی در حوزه کوهنوردی و کوهستان از شبکه ورزش سیما پخش میشود و هدف اصلی آن معرفی ظرفیتهای ورزشی، فرهنگی و طبیعی این حوزه است. او معتقد است کوهنوردی فقط یک فعالیت ورزشی نیست، بلکه مجموعهای از فرهنگ، تجربه، مسئولیتپذیری و ارتباط انسان با طبیعت است؛ به همین دلیل «کوهگشت» تلاش میکند در کنار معرفی جذابیتهای این ورزش، فرهنگ صحیح، ایمن و مسئولانه حضور در کوهستان را نیز ترویج کند. به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، «رضایی» در توضیح این رویکرد گفت: هدف اصلی برنامه، معرفی بیشتر این ورزش و ترویج فرهنگ صحیح و ایمن و مسئولانه کوهنوردی با رویکرد همگانی و حرفهای است؛ یعنی هم توجه به عموم مردمیکه علاقهمند هستند به کوهها و دامنههای کوهستانی اطراف شهرها بروند و هم توجه به کسانی که به صورت حرفهایتر در این حوزه فعالیت میکنند. وی با اشاره به ظرفیتهای طبیعی ایران ادامه داد: نزدیک به ۵۴ درصد از ایران عزیز ما اقلیم کوهستانی دارد. البته طبیعت کشور فقط به کوهستان محدود نمیشود و دشت، جنگل و کویر هم داریم و مردم علاقه زیادی به حضور در این فضاها دارند. یکی از رویکردهای اصلی ما همین توجه به بخش همگانی است و تکلیف اصلی برنامه هم این است که کوهپیمایی و کوهنوردی را برای همه مردم معرفی کند.
تغییرات فصل جدید
فصل جدید «کوهگشت» با حفظ ساختار اصلی خود، بخشهای تازهای را نیز به برنامه اضافه کرده است؛ بخشهایی که تلاش دارند ارتباط نزدیکتری میان برنامه و مخاطبان ایجاد کنند و موضوعات آموزشی و فرهنگی را پررنگتر دنبال کنند. «رضایی» درباره تغییرات این فصل گفت: امسال هم توفیق داشتیم با حمایت شبکه ورزش، مدیریت محترم شبکه و سایر مدیران و اتاق فکر شبکه، برنامه را مجدداً از اول مرداد روی آنتن ببریم. ساختار کلی برنامه را حفظ کردیم، اما بخشهای دیگری هم به برنامه اضافه شده که بیشتر و موجدانهتر میخواهیم روی آن ها مانور کنیم. یکی از بخشهای جدید برنامه، «همنورد خبرنگار» است؛ ایدهای که تلاش میکند نقش مخاطبان را از یک بیننده صرف فراتر ببرد و آن ها را به بخشی از جریان تولید محتوا تبدیل کند. «رضایی» درباره این بخش توضیح داد: همه ما عبارت شهروند خبرنگار را شنیدهایم، اما ما عبارت همنورد خبرنگار را مطرح کردهایم. هر کسی که در کوه و کوهستان و طبیعت به این ورزش مشغول است، میتواند خبرنگار افتخاری ما باشد و دغدغهها و مشکلات مرتبط با طبیعت را به ما منتقل کند تا ما از طریق نهادهای مربوطه این موضوعات را پیگیری و منعکس کنیم. به گفته وی، استقبال مخاطبان از این بخش، حتی پیش از آغاز پخش فصل جدید قابل توجه بوده است.
توجه بیشتر به آموزش
یکی دیگر از محورهای مهم فصل جدید «کوهگشت»، توجه بیشتر به آموزش است؛ موضوعی که به گفته تهیهکننده برنامه تلاش شده در قالبی کوتاه، کاربردی و قابل استفاده برای مخاطب ارائه شود. «رضایی» گفت: بحث مباحث آموزشی را جدیتر دنبال و سعی کردیم با آیتمهای انیمیشن، یک سری نکات آموزشی را کوتاه ولی مفید به بیننده منتقل کنیم؛ از بحث فاکتورهای محیط زیست گرفته تا مسائل ایمنی که به هر فرد مربوط میشود. این بخش از برنامه تلاش میکند مخاطبان را با اصول درست حضور در طبیعت آشنا کند، چرا که کوهنوردی و طبیعتگردی، علاوه بر علاقه و انگیزه، نیازمند شناخت مسیر، رعایت اصول ایمنی و توجه به محیط پیرامون است.
آیتمهای متنوع
فصل جدید «کوهگشت» علاوه بر بخشهای آموزشی، آیتمهای متنوع دیگری نیز دارد که هرکدام تلاش میکنند بخشی از دنیای گسترده کوهنوردی و طبیعتگردی را به تصویر بکشند؛ از گفتوگو با مردم در دل کوهستان گرفته تا روایت تجربههای خاص کوهنوردان و ماجراجویان. «رضایی» درباره بخشهای مختلف برنامه توضیح داد: بقیه بخشهای برنامه هم تقریباً همان ساختار کلی را حفظ کردهاند؛ مثلاً با مردم در کوهستان میرویم و با آن ها گفتوگو میکنیم. بخشی هم با عنوان «همنوردان» داریم که عکسها و تصاویری را که مخاطبان ارسال میکنند، از مناطق طبیعی و کوهستانی کشورمان در برنامه پخش میکنیم.
«اکسیژن» و ماجراجویان کوهستان
یکی دیگر از بخشهای این برنامه، «اکسیژن» نام دارد؛ بخشی که به سراغ افرادی میرود که تجربههای متفاوت و خاصی در حوزه ورزشهای کوهستانی داشتهاند. تهیهکننده «کوهگشت» درباره این بخش گفت: یک بخش داریم به نام اکسیژن که ویژه ماجراجویان کوهستان است. در این بخش با کسانی که در طبیعت و کوهستان کارهای خاصی انجام دادهاند، همکلام میشویم، همراهشان قدم میزنیم و درباره تجربههایشان گفتوگو میکنیم.
روایت تجربه حضور در طبیعت
یکی از بخشهای متفاوت «کوهگشت»، بخش «کولهگردی» است؛ بخشی که تلاش میکند مخاطب را همراه یک سفر واقعی به دل طبیعت ببرد و تجربه حضور در مسیرهای مختلف را از زاویهای نزدیکتر روایت کند. «رضایی» درباره این بخش گفت: یک بخش خاصتر هم داریم به نام کولهگردی که مستندهای حدود ۲۰ دقیقهای است. خود من کوله را روی دوشم میاندازم و راهی میشوم؛ گاهی تنها، گاهی با یک همنورد یا تعدادی از کوهنوردان همراه میشویم و وارد یک موقعیت میشویم. وی ادامه داد: در این بخش تلاش میکنیم یک روایتسازی داشته باشیم. این روایت هم مستند است و هم فضای نمایشگونه دارد؛ یعنی ترکیبی از سناریو، مستند و ریتمیکه با تدوین شکل میگیرد و در نهایت یک بخش متفاوت را برای مخاطب ایجاد میکند. «کولهگردی» قرار نیست فقط یک معرفی ساده از مسیرها و مناطق طبیعی باشد؛ بلکه تلاش دارد تجربه انسانی حضور در طبیعت، ارتباط میان افراد و حالوهوای یک سفر کوهستانی را به تصویر بکشد.
هدف از انتخاب لوکیشنها
یکی از نکات مهم در تولید برنامههای مرتبط با طبیعت، انتخاب موقعیتهایی است که بتوانند علاوه بر زیباییهای محیطی، داستانی برای روایت داشته باشند. «کوهگشت» نیز در انتخاب لوکیشنها تنها به معرفی یک منطقه گردشگری یا مسیر کوهنوردی اکتفا نمیکند. «رضایی» درباره این موضوع توضیح داد: ما اصلاً لوکیشنهای کوهپیمایی را صرفاً با هدف معرفی یک جای کوهنوردی یا یک طبیعت خاص در کشور انتخاب نمیکنیم؛ گرچه این موضوع هم وجود دارد، اما بیشتر هدف ما روایت آن موقعیتی است که افراد با همدیگر برای یک روز تعطیل و یک کوهپیمایی میسازند. او ادامه داد: هدفگذاری ما این نیست که مثل برنامهای که فقط میخواهد مناطق گردشگری را معرفی کند، متمرکز روی این موضوع باشیم. بیشتر هدفمان روایت موقعیتهایی است که افراد با هم در طبیعت و کوهستان تجربه میکنند و در کنار آن، نکات آموزشی، جذاب و با نشاط هم به بیننده منتقل میشود.
توجه به محیط زیست
یکی از محورهای مهم این برنامه، توجه به محیط زیست و فرهنگ حفاظت از طبیعت است. حضور گسترده مردم در کوهستان و مناطق طبیعی، اگر با آگاهی و مسئولیت همراه نباشد، میتواند آسیبهایی به این میراث طبیعی وارد کند. «رضایی» با تأکید بر این که که حفاظت از طبیعت یکی از مأموریتهای اصلی برنامه است، گفت: یکی از تکالیف اصلی برنامه کوهگشت این است که در کنار اشاعه و ترویج ورزش کوهنوردی، یک پیوست فرهنگی هم داشته باشیم. این پیوست فرهنگی، بحث حفاظت از محیط زیست است.