سلامت نامه
عوارض مصرف خودسرانه قرص آهن و مکملها
یک فوق تخصص بیماریهای خون و سرطان با بیان این که مصرف خودسرانه قرص آهن و مکملها عوارضهایی را برای بدن در پی دارد، گفت: قبل از شروع مصرف قرص آهن ابتدا باید ذخیره آهن فرد با آزمایش خون تشخیص داده شود، بنابراین مصرف مکملها و قرص آهن باید طبق قاعده تجویزی پزشک صورت بگیرد. به گزارش وبدا، دکتر «مژده زمانبر» با بیان این که کم خونی انواع متفاوتی دارد، اظهار کرد: شایعترین نوع کم خونی، کم خونی فقر آهن است که این نوع آن در بانوان که دچار عادت ماهیانه یا باردار هستند و کودکانی که در سنین رشد قرار دارند، شایعتر است؛ همچنین این نوع از کم خونی در بانوان یائسه و مردان نیز مشاهده میشود. وی افزود: در دو گروه بانوان باردار و اطفال، کمبود آهن قابل پیشبینی است، بنابراین بررسیهای مفصلی وجود ندارد و درمان آغاز میشود. فقر آهن در بسیاری از مواقع بدون علامت است، به ویژه در مراحل اولیه که صرفاً در آزمایش ها سالانه قابل تشخیص است، اما علایم شایع آن، ضعف و بی حالی است. وی تصریح کرد: بیمارانی که دچار کم خونی فقر آهن هستند دچار خستگی، ریزش مو، تغییر فرم ناخن ها، تنگی نفس موقع راه رفتن و تپش قلب برای انجام فعالیت روزمره میشوند و تپش قلب برای افرادی که بیماریهای قلبی نیز دارند بر ناراحتی آنها میافزاید. وی «Pica» یا همان هرزه خواری را عامل دیگری برای کم خونی دانست و گفت: پیکا یا هرزهخواری یک اختلال تغذیه و روانپزشکی است که با مصرف مداوم مواد غیرخوراکی و فاقد ارزش غذایی مانند خاک، یخ، گچ یا برنج خام بروز پیدا میکند و این اختلال بیشتر در کودکان مشاهده میشود؛ در واقع اگر این علایم در فردی بروز پیدا کرد باید برای بررسی وجود کم خونی آزمایش دهد و به پزشک مراجعه کند. دکتر «زمانبر» ادامه داد: انواع دیگری از کم خونی وجود دارد که ممکن است بر اساس نوع تغذیه و سبک زندگی افراد به وجود بیاید؛ به عنوان مثال افرادی که از گوشت در رژیم غذایی خود استفاده نمی کنند یا همان افراد وگان یا گیاهخواری مطلق، دچار کمبود ویتامین B12 میشوند؛ همچنین افرادی که جراحیهای گوارشی مانند اسلیف انجام میدهند دچار کم خونی میشوند که حتماً باید زیرنظر پزشک قرار بگیرند. وی درباره مصرف خودسرانه آهن و مکملها بیان کرد: با مصرف بی رویه مکمل آهن، در استخوانها آهن رسوب میکند که برای کارکرد قلب و کلیه مشکل ایجاد میکند، بنابراین مصرف مکملها و قرص آهن باید توسط طبق قاعده تجویزی پزشک صورت بگیرد. دکتر «زمانبر» افزود: ویتامین D محلول در چربی است و اندازه بیش از حد آن در بدن باعث مسمومیت و به جای تقویت استخوانها باعث شکستگی آنها میشود؛ در واقع زیاد بودن ویتامین D باعث افزایش سطح کلسیم در بدن میشود که همین عامل در درازمدت به کلیهها آسیب میزند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی قم تصریح کرد: برای شخصی که کمبود ویتامین D و کلسیم دارد، مصرف این ویتامین ها مفید است و توصیه میشود اما برای افرادی که کمبود ندارند و حتی شاید بیش از حد استاندارد این ویتامینها را داشته باشند، مصرف این مکملها اثر عکس خواهد داشت و مضر خواهد بود. این فوق تخصص بیماریهای خون و سرطان یادآور شد: همچنین مکمل هایی مانند ویتامین E و امگا ۳ که مصرف آن رایج شده است در صورت مصرف بی رویه باعث رقیق شدن خون میشوند و به طور کلی مصرف هرگونه مکمل بدون تشخیص و تجویز پزشک شامل عوارض خواهد بود. به گفته وی، تحمل کم خونی برای سالمندان سختتر از جوانان است زیرا سالمندان بیماریهای دیگری را نیز تحمل میکنند و همچنین در سالمندان به دلیل افت هموگلوبین خون؛ علایم کم خونی با سرعت بیشتری پدیدار میشود. وی درباره تأثیر کم خونی بر عملکرد ذهنی، تمرکز و یادگیری افراد بیان کرد: کم خونی در کودکان زیر پنج سال موجب اختلال تمرکز و توجه میشود که نهایتاً بر عملکرد ذهنی آنها نیز تأثیر میگذارد، بنابراین توصیه میشود سالانه با یک آزمایش خون معمولی(CBC) یک غربالگری انجام دهیم. دکتر «زمانبر» در پایان یادآور شد: افرادی که مبتلا به بیماریهای کبدی، کلیوی، قلبی یا بیماریهای التهابی روده هستند، غربالگری متفاوتی دارند و باید به صورت منظم تحت نظر باشند و آزمایشهای مفصلی دارند، اما قشر غالب جامعه میتوانند با یک چکاپ معمولی از وضعیت سلامت عمومی خود مطلع شوند.
نوشابه هایی که باعث تلخی می شوند!
ارتباط مصرف نوشیدنیهای شیرین در دوران کودکی و فشارخون بالا در بزرگسالی
نتایج نشان می دهد مصرف نوشیدنیهای شیرین از دوران کودکی و افزایش خطر پرفشاری خون در بزرگسالی را افزایش می دهد. بر اساس یک مطالعه جدید که توسط پژوهشگران دانشکده بهداشت عمومی هاروارد تی. اچ. چان انجام شده بود، افرادی که از دوران کودکی مقادیر بیشتری آب میوه، نوشابه و نوشیدنیهای ورزشی مصرف کرده بودند، در مقایسه با افرادی که نوشیدنیهای شیرین کمتری مصرف میکردند، در بزرگسالی بیشتر در معرض خطر ابتلا به فشارخون بالا بودند. همچنین جایگزین کردن روزانه یک وعده از این نوشیدنی ها با آب، شیر یا میوه کامل میتواند خطر بروز این بیماری را کاهش دهد. پژوهشگران دادههای مربوط به رژیم غذایی و وضعیت سلامت 25 هزار نفر را طی 25 سال پیگیری و بررسی کردند؛ نتایج نشان داد شرکتکنندگانی که روزانه دو وعده یا بیشتر(هر وعده معادل 12 اونس یا حدود 355 میلی لیتر) از نوشیدنیهای شیرین مصرف میکردند، در مقایسه با افرادی که کمتر از سه وعده در هفته از این نوشیدنی ها مصرف میکردند، ۵۲ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به پرفشاری خون در بزرگسالی قرار داشتند. به نقل از دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، پرفشاری خون با آسیب رساندن به رگهای خونی میتواند زمینه ساز بروز بیماریهای قلبی، سکته مغزی و سایر عوارض جدی شود. عادات تغذیهای شکل گرفته در سالهای نخست زندگی میتوانند آثار ماندگاری بر سلامت افراد در طول عمر داشته باشند. از سوی دیگر، پرفشاری خون امروزه در سنین پایینتر نیز در حال بروز است و میزان آن در میان بزرگسالان جوانتر، کودکان و نوجوانان رو به افزایش است؛ موضوعی که اهمیت تشخیص زودهنگام و اجرای راهبردهای پیشگیرانه را بیش از پیش برجسته میکند. بر اساس نتایج این مطالعه، کاهش مصرف نوشیدنیهای شیرین و جایگزینی آنها با آب، شیر یا میوه کامل از دوران کودکی، میتواند به عنوان یک راهکار مؤثر در کاهش خطر ابتلا به پرفشاری خون و ارتقای سلامت قلب و عروق در سالهای آینده مورد توجه قرار گیرد.
یک فوق تخصص بیماریهای خون و سرطان با بیان این که مصرف خودسرانه قرص آهن و مکملها عوارضهایی را برای بدن در پی دارد، گفت: قبل از شروع مصرف قرص آهن ابتدا باید ذخیره آهن فرد با آزمایش خون تشخیص داده شود، بنابراین مصرف مکملها و قرص آهن باید طبق قاعده تجویزی پزشک صورت بگیرد. به گزارش وبدا، دکتر «مژده زمانبر» با بیان این که کم خونی انواع متفاوتی دارد، اظهار کرد: شایعترین نوع کم خونی، کم خونی فقر آهن است که این نوع آن در بانوان که دچار عادت ماهیانه یا باردار هستند و کودکانی که در سنین رشد قرار دارند، شایعتر است؛ همچنین این نوع از کم خونی در بانوان یائسه و مردان نیز مشاهده میشود. وی افزود: در دو گروه بانوان باردار و اطفال، کمبود آهن قابل پیشبینی است، بنابراین بررسیهای مفصلی وجود ندارد و درمان آغاز میشود. فقر آهن در بسیاری از مواقع بدون علامت است، به ویژه در مراحل اولیه که صرفاً در آزمایش ها سالانه قابل تشخیص است، اما علایم شایع آن، ضعف و بی حالی است. وی تصریح کرد: بیمارانی که دچار کم خونی فقر آهن هستند دچار خستگی، ریزش مو، تغییر فرم ناخن ها، تنگی نفس موقع راه رفتن و تپش قلب برای انجام فعالیت روزمره میشوند و تپش قلب برای افرادی که بیماریهای قلبی نیز دارند بر ناراحتی آنها میافزاید. وی «Pica» یا همان هرزه خواری را عامل دیگری برای کم خونی دانست و گفت: پیکا یا هرزهخواری یک اختلال تغذیه و روانپزشکی است که با مصرف مداوم مواد غیرخوراکی و فاقد ارزش غذایی مانند خاک، یخ، گچ یا برنج خام بروز پیدا میکند و این اختلال بیشتر در کودکان مشاهده میشود؛ در واقع اگر این علایم در فردی بروز پیدا کرد باید برای بررسی وجود کم خونی آزمایش دهد و به پزشک مراجعه کند. دکتر «زمانبر» ادامه داد: انواع دیگری از کم خونی وجود دارد که ممکن است بر اساس نوع تغذیه و سبک زندگی افراد به وجود بیاید؛ به عنوان مثال افرادی که از گوشت در رژیم غذایی خود استفاده نمی کنند یا همان افراد وگان یا گیاهخواری مطلق، دچار کمبود ویتامین B12 میشوند؛ همچنین افرادی که جراحیهای گوارشی مانند اسلیف انجام میدهند دچار کم خونی میشوند که حتماً باید زیرنظر پزشک قرار بگیرند. وی درباره مصرف خودسرانه آهن و مکملها بیان کرد: با مصرف بی رویه مکمل آهن، در استخوانها آهن رسوب میکند که برای کارکرد قلب و کلیه مشکل ایجاد میکند، بنابراین مصرف مکملها و قرص آهن باید توسط طبق قاعده تجویزی پزشک صورت بگیرد. دکتر «زمانبر» افزود: ویتامین D محلول در چربی است و اندازه بیش از حد آن در بدن باعث مسمومیت و به جای تقویت استخوانها باعث شکستگی آنها میشود؛ در واقع زیاد بودن ویتامین D باعث افزایش سطح کلسیم در بدن میشود که همین عامل در درازمدت به کلیهها آسیب میزند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی قم تصریح کرد: برای شخصی که کمبود ویتامین D و کلسیم دارد، مصرف این ویتامین ها مفید است و توصیه میشود اما برای افرادی که کمبود ندارند و حتی شاید بیش از حد استاندارد این ویتامینها را داشته باشند، مصرف این مکملها اثر عکس خواهد داشت و مضر خواهد بود. این فوق تخصص بیماریهای خون و سرطان یادآور شد: همچنین مکمل هایی مانند ویتامین E و امگا ۳ که مصرف آن رایج شده است در صورت مصرف بی رویه باعث رقیق شدن خون میشوند و به طور کلی مصرف هرگونه مکمل بدون تشخیص و تجویز پزشک شامل عوارض خواهد بود. به گفته وی، تحمل کم خونی برای سالمندان سختتر از جوانان است زیرا سالمندان بیماریهای دیگری را نیز تحمل میکنند و همچنین در سالمندان به دلیل افت هموگلوبین خون؛ علایم کم خونی با سرعت بیشتری پدیدار میشود. وی درباره تأثیر کم خونی بر عملکرد ذهنی، تمرکز و یادگیری افراد بیان کرد: کم خونی در کودکان زیر پنج سال موجب اختلال تمرکز و توجه میشود که نهایتاً بر عملکرد ذهنی آنها نیز تأثیر میگذارد، بنابراین توصیه میشود سالانه با یک آزمایش خون معمولی(CBC) یک غربالگری انجام دهیم. دکتر «زمانبر» در پایان یادآور شد: افرادی که مبتلا به بیماریهای کبدی، کلیوی، قلبی یا بیماریهای التهابی روده هستند، غربالگری متفاوتی دارند و باید به صورت منظم تحت نظر باشند و آزمایشهای مفصلی دارند، اما قشر غالب جامعه میتوانند با یک چکاپ معمولی از وضعیت سلامت عمومی خود مطلع شوند.
نوشابه هایی که باعث تلخی می شوند!
ارتباط مصرف نوشیدنیهای شیرین در دوران کودکی و فشارخون بالا در بزرگسالی
نتایج نشان می دهد مصرف نوشیدنیهای شیرین از دوران کودکی و افزایش خطر پرفشاری خون در بزرگسالی را افزایش می دهد. بر اساس یک مطالعه جدید که توسط پژوهشگران دانشکده بهداشت عمومی هاروارد تی. اچ. چان انجام شده بود، افرادی که از دوران کودکی مقادیر بیشتری آب میوه، نوشابه و نوشیدنیهای ورزشی مصرف کرده بودند، در مقایسه با افرادی که نوشیدنیهای شیرین کمتری مصرف میکردند، در بزرگسالی بیشتر در معرض خطر ابتلا به فشارخون بالا بودند. همچنین جایگزین کردن روزانه یک وعده از این نوشیدنی ها با آب، شیر یا میوه کامل میتواند خطر بروز این بیماری را کاهش دهد. پژوهشگران دادههای مربوط به رژیم غذایی و وضعیت سلامت 25 هزار نفر را طی 25 سال پیگیری و بررسی کردند؛ نتایج نشان داد شرکتکنندگانی که روزانه دو وعده یا بیشتر(هر وعده معادل 12 اونس یا حدود 355 میلی لیتر) از نوشیدنیهای شیرین مصرف میکردند، در مقایسه با افرادی که کمتر از سه وعده در هفته از این نوشیدنی ها مصرف میکردند، ۵۲ درصد بیشتر در معرض خطر ابتلا به پرفشاری خون در بزرگسالی قرار داشتند. به نقل از دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، پرفشاری خون با آسیب رساندن به رگهای خونی میتواند زمینه ساز بروز بیماریهای قلبی، سکته مغزی و سایر عوارض جدی شود. عادات تغذیهای شکل گرفته در سالهای نخست زندگی میتوانند آثار ماندگاری بر سلامت افراد در طول عمر داشته باشند. از سوی دیگر، پرفشاری خون امروزه در سنین پایینتر نیز در حال بروز است و میزان آن در میان بزرگسالان جوانتر، کودکان و نوجوانان رو به افزایش است؛ موضوعی که اهمیت تشخیص زودهنگام و اجرای راهبردهای پیشگیرانه را بیش از پیش برجسته میکند. بر اساس نتایج این مطالعه، کاهش مصرف نوشیدنیهای شیرین و جایگزینی آنها با آب، شیر یا میوه کامل از دوران کودکی، میتواند به عنوان یک راهکار مؤثر در کاهش خطر ابتلا به پرفشاری خون و ارتقای سلامت قلب و عروق در سالهای آینده مورد توجه قرار گیرد.