سلامت نامه
هموفیلی را بشناسید
مهمترین نشانه هموفیلی، خونریزی طولانیمدت یا غیرطبیعی است. بهگونهای که فرد ممکن است پس از یک ضربه خفیف، کشیدن دندان، جراحی، تزریق یا حتی بدون علت واضح، دچار خونریزی مکرر شود
اول تا هفتم مرداد، هفته حمایت از بیماران هموفیلی نامگذاری شده است؛ به همین مناسبت، دکتر «سعید دولتشاهی» فوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، نکاتی را درباره این بیماری مطرح و با اشاره به اهمیت افزایش آگاهی عمومی درباره بیماری هموفیلی گفت: هموفیلی یک اختلال ارثی در سیستم انعقاد خون است که در آن، بدن به دلیل کمبود یا فقدان برخی فاکتورهای انعقادی، توان کافی برای متوقف کردن خونریزی را ندارد. وی افزود: در بدن افراد سالم، پس از ایجاد زخم یا آسیب، مجموعهای از عوامل انعقادی فعال میشوند تا خونریزی بند بیاید، اما در بیماران مبتلا به هموفیلی، این روند بهدرستی انجام نمیشود و در نتیجه خونریزی میتواند طولانیتر و گاهی خطرناکتر از حالت طبیعی باشد. وی اظهار کرد: شایعترین انواع این بیماری، شامل هموفیلی A و هموفیلی B است که بهترتیب بر اثر کمبود فاکتور ۸ و فاکتور ۹ انعقادی ایجاد میشود. به گفته وی، این بیماری در بیشتر موارد منشأ ژنتیکی دارد و از طریق ژنی که روی کروموزوم X قرار گرفته منتقل میشود، به همین دلیل هموفیلی بیشتر در مردان بروز پیدا میکند و زنان اغلب ناقل بیماری هستند، هرچند در برخی موارد زنان ناقل نیز ممکن است درجاتی از علایم خونریزی را تجربه کنند. دکتر «دولتشاهی» با بیان این که در برخی بیماران سابقه خانوادگی مشخصی از این بیماری وجود ندارد، افزود: در بعضی موارد، هموفیلی به دلیل جهش جدید ژنتیکی ایجاد میشود. وی ادامه داد: نوعی نادرتر از این اختلال نیز با عنوان هموفیلی اکتسابی شناخته میشود که در آن، سیستم ایمنی بدن علیه فاکتورهای انعقادی آنتیبادی تولید میکند و روند طبیعی انعقاد خون را مختل میسازد. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درباره علایم این بیماری گفت: مهمترین نشانه هموفیلی، خونریزی طولانیمدت یا غیرطبیعی است، بهگونهای که فرد ممکن است پس از یک ضربه خفیف، کشیدن دندان، جراحی، تزریق یا حتی بدون علت واضح، دچار خونریزی مکرر شود. وی افزود: کبودیهای وسیع و مکرر، خونریزی از لثه و بینی، خونریزی طولانی پس از ختنه یا اقدامات دندانپزشکی و همچنین خونریزی داخل مفاصل، بهویژه در زانو، مچ پا و آرنج، از علایم مهم این بیماری است. به گفته این فوق تخصص هماتولوژی وانکولوژی در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، خونریزیهای مفصلی اگر بهموقع درمان نشود، میتواند در درازمدت موجب تخریب مفصل، درد مزمن و محدودیت حرکتی شود. وی تصریح کرد: هموفیلی عمدتاً پسران و مردان را درگیر میکند و در موارد شدید، بیماری از همان سالهای نخست زندگی خود را نشان میدهد. دکتر «دولتشاهی» افزود: در خانوادههایی که سابقه هموفیلی وجود دارد، توجه به علایم اولیه و بررسی دقیق نوزادان و کودکان از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا تشخیص زودهنگام میتواند از بسیاری از عوارض جدی بعدی پیشگیری کند. وی درباره امکان پیشگیری از این بیماری گفت: از آن جا که هموفیلی در اغلب موارد یک بیماری ارثی است، پیشگیری کامل از بروز آن به معنای حذف عامل ژنتیکی ممکن نیست، اما میتوان با اقدامات علمی و هدفمند از بروز عوارض شدید و نیز انتقال ناخواسته بیماری در برخی خانوادهها پیشگیری کرد. به گفته وی، مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج یا بارداری در خانوادههای دارای سابقه هموفیلی، شناسایی زنان ناقل، انجام بررسیهای آزمایشگاهی در موارد ضروری و مراقبت از نوزادان در خانوادههای در معرض خطر، از مهمترین راهکارهای پیشگیرانه محسوب میشود. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی ادامه داد: در بیمارانی که هموفیلی در آنان تشخیص داده شده است، پیشگیری از ضربه، آموزش خانواده برای شناسایی سریع خونریزیها و پیگیری مستمر درمان، نقش بسیار مهمی در کاهش عوارض دارد. وی با اشاره به پیشرفتهای اخیر در درمان هموفیلی اظهار کرد: در سالهای گذشته، درمانهای نوین و امیدبخشی برای این بیماران توسعه یافته است. به گفته وی، استفاده از فاکتورهای انعقادی با نیمهعمر طولانیتر باعث شده دفعات تزریق کاهش یابد و کیفیت زندگی بیماران بهتر شود. وی افزود: داروهای جدید پیشگیرانه و برخی درمانهای غیرجایگزین نیز در کنترل بهتر خونریزیها نقش مؤثری داشتهاند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درباره تغذیه بیماران مبتلا به هموفیلی گفت: اگرچه رژیم غذایی خاصی که بتواند این بیماری را درمان کند وجود ندارد، اما تغذیه مناسب نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت عمومی، استحکام استخوانها، کنترل وزن و کاهش فشار بر مفاصل دارد. وی افزود: این بیماران باید از یک رژیم غذایی متعادل و سالم شامل میوهها، سبزیجات، منابع پروتئینی مناسب، غلات کامل و مواد غذایی حاوی کلسیم و ویتامین D بهرهمند شوند. به گفته وی، در مواردی که فرد به دلیل خونریزیهای مکرر دچار کمخونی شده باشد، دریافت آهن نیز با نظر پزشک اهمیت پیدا میکند. وی تصریح کرد: یکی از نکات بسیار مهم برای بیماران هموفیلی، پیشگیری از اضافهوزن و چاقی است، زیرا افزایش وزن، فشار بیشتری به مفاصل وارد میکند و در افرادی که مستعد خونریزی مفصلی هستند، این مسئله میتواند مشکلات حرکتی را تشدید کند. دکتر «دولتشاهی» افزود: بیماران باید از مصرف خودسرانه داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی پرهیز کنند، زیرا برخی از این ترکیبات ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند. وی ادامه داد: بهویژه مصرف داروهایی مانند آسپیرین و بعضی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی باید فقط با نظر پزشک انجام شود. وی درباره سبک زندگی مناسب برای مبتلایان به هموفیلی گفت: این بیماران در صورت تشخیص بهموقع، درمان منظم و رعایت اصول مراقبتی میتوانند زندگی فعال و باکیفیتی داشته باشند.
چگونه غرق نشویم؟!
ورود به منابع آبی ناایمن، ناآشنایی با مهارتهای شنا، بیتوجهی به علایم هشداردهنده و برآورد بیش از حد توانایی فرد در شنا از عوامل مهم بروز حوادث غرقشدگی است
کارشناس پیشگیری از سوانح و حوادث معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، اظهار کرد: غرقشدگی، حادثهای قابل پیشگیری است و با آموزش مهارتهای لازم، رعایت اصول ایمنی و نظارت کافی میتوان از بسیاری از این حوادث جلوگیری کرد. «معصومه احمدزاده» افزود: ورود به منابع آبی ناایمن، ناآشنایی با مهارتهای شنا، بیتوجهی به علایم هشداردهنده و برآورد بیش از حد توانایی فرد در شنا از عوامل مهم بروز حوادث غرقشدگی است. این کارشناس پیشگیری از سوانح و حوادث با تأکید بر ضرورت مراقبت مستمر از کودکان گفت: کودکان نباید در محیطهایی مانند استخر، حوض، وان حمام، سواحل و رودخانهها بدون نظارت مستقیم بزرگسالان رها شوند، زیرا حتی حجم کمی از آب نیز میتواند برای آنان خطرناک باشد. «احمدزاده» ایمنسازی محیطهای آبی را از اقدامات مؤثر در کاهش خطر غرقشدگی دانست و بیان کرد: نصب حفاظ مناسب، پوشاندن و قفلکردن استخرها و آبانبارها و جلوگیری از دسترسی کودکان به منابع آبی، نقش مهمی در پیشگیری از این حوادث دارد. وی ادامه داد: آبگیرها و رودخانهها برخلاف استخرهای استاندارد، عمق مشخصی ندارند و جریان آب، گودالهای ناگهانی، سنگهای لغزنده و حتی گردابها میتوانند جان افراد را در معرض خطر جدی قرار دهند. این کارشناس افزود: آب این مناطق معمولاً بسیار سردتر از آن چیزی است که تصور میشود و ورود ناگهانی به آب میتواند باعث شوک دمایی و از دست رفتن کنترل بدن شود. «احمدزاده» با اشاره به این که بسیاری از قربانیان غرقشدگی را جوانانی تشکیل میدهند که مهارت کافی در شنا ندارند، تأکید کرد: حتی افراد ماهر در شنا نیز در محیطهای طبیعی با خطرات پیشبینینشده مواجه میشوند؛ بنابراین توصیه میشود افراد از شنا در مکانهای غیرمجاز و بدون نظارت خودداری و تنها در مکانهای مجاز و دارای نجاتغریق شنا کنند. وی همچنین نسبت به شیرجهزدن در رودخانهها و آبگیرهای ناشناخته هشدار داد و گفت: ممکن است عمق آب کم یا بستر آن سنگی باشد. همچنین افراد نباید هنگام خستگی، پس از فعالیت شدید یا بلافاصله پس از صرف غذا وارد آب شوند. این کارشناس پیشگیری از سوانح و حوادث، درباره ایمنی هنگام قایقسواری و فعالیتهای آبی نیز گفت: استفاده از جلیقه نجات استاندارد و متناسب با اندازه و وزن فرد ضروری است. «احمدزاده» یادگیری مهارت شنا و آموزش اصول ایمنی در آب را از راهکارهای مهم پیشگیری از غرقشدگی عنوان کرد و افزود: در صورت مشاهده فردی در معرض غرقشدگی، افراد فاقد مهارت و تجهیزات لازم نباید برای نجات، خود را وارد آب کنند، بلکه باید ضمن حفظ ایمنی، از افراد حاضر کمک و در سریعترین زمان با نیروهای امدادی و اورژانس تماس بگیرند. وی خاطرنشان کرد: بهترین اقدام برای کمکرسانی، تماس سریع با نیروهای امدادی و استفاده از وسایل کمکی مانند طناب یا اشیای شناور برای کمک به فرد از فاصلهای امن است.
مهمترین نشانه هموفیلی، خونریزی طولانیمدت یا غیرطبیعی است. بهگونهای که فرد ممکن است پس از یک ضربه خفیف، کشیدن دندان، جراحی، تزریق یا حتی بدون علت واضح، دچار خونریزی مکرر شود
اول تا هفتم مرداد، هفته حمایت از بیماران هموفیلی نامگذاری شده است؛ به همین مناسبت، دکتر «سعید دولتشاهی» فوق تخصص هماتولوژی و انکولوژی و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، نکاتی را درباره این بیماری مطرح و با اشاره به اهمیت افزایش آگاهی عمومی درباره بیماری هموفیلی گفت: هموفیلی یک اختلال ارثی در سیستم انعقاد خون است که در آن، بدن به دلیل کمبود یا فقدان برخی فاکتورهای انعقادی، توان کافی برای متوقف کردن خونریزی را ندارد. وی افزود: در بدن افراد سالم، پس از ایجاد زخم یا آسیب، مجموعهای از عوامل انعقادی فعال میشوند تا خونریزی بند بیاید، اما در بیماران مبتلا به هموفیلی، این روند بهدرستی انجام نمیشود و در نتیجه خونریزی میتواند طولانیتر و گاهی خطرناکتر از حالت طبیعی باشد. وی اظهار کرد: شایعترین انواع این بیماری، شامل هموفیلی A و هموفیلی B است که بهترتیب بر اثر کمبود فاکتور ۸ و فاکتور ۹ انعقادی ایجاد میشود. به گفته وی، این بیماری در بیشتر موارد منشأ ژنتیکی دارد و از طریق ژنی که روی کروموزوم X قرار گرفته منتقل میشود، به همین دلیل هموفیلی بیشتر در مردان بروز پیدا میکند و زنان اغلب ناقل بیماری هستند، هرچند در برخی موارد زنان ناقل نیز ممکن است درجاتی از علایم خونریزی را تجربه کنند. دکتر «دولتشاهی» با بیان این که در برخی بیماران سابقه خانوادگی مشخصی از این بیماری وجود ندارد، افزود: در بعضی موارد، هموفیلی به دلیل جهش جدید ژنتیکی ایجاد میشود. وی ادامه داد: نوعی نادرتر از این اختلال نیز با عنوان هموفیلی اکتسابی شناخته میشود که در آن، سیستم ایمنی بدن علیه فاکتورهای انعقادی آنتیبادی تولید میکند و روند طبیعی انعقاد خون را مختل میسازد. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درباره علایم این بیماری گفت: مهمترین نشانه هموفیلی، خونریزی طولانیمدت یا غیرطبیعی است، بهگونهای که فرد ممکن است پس از یک ضربه خفیف، کشیدن دندان، جراحی، تزریق یا حتی بدون علت واضح، دچار خونریزی مکرر شود. وی افزود: کبودیهای وسیع و مکرر، خونریزی از لثه و بینی، خونریزی طولانی پس از ختنه یا اقدامات دندانپزشکی و همچنین خونریزی داخل مفاصل، بهویژه در زانو، مچ پا و آرنج، از علایم مهم این بیماری است. به گفته این فوق تخصص هماتولوژی وانکولوژی در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، خونریزیهای مفصلی اگر بهموقع درمان نشود، میتواند در درازمدت موجب تخریب مفصل، درد مزمن و محدودیت حرکتی شود. وی تصریح کرد: هموفیلی عمدتاً پسران و مردان را درگیر میکند و در موارد شدید، بیماری از همان سالهای نخست زندگی خود را نشان میدهد. دکتر «دولتشاهی» افزود: در خانوادههایی که سابقه هموفیلی وجود دارد، توجه به علایم اولیه و بررسی دقیق نوزادان و کودکان از اهمیت ویژهای برخوردار است، زیرا تشخیص زودهنگام میتواند از بسیاری از عوارض جدی بعدی پیشگیری کند. وی درباره امکان پیشگیری از این بیماری گفت: از آن جا که هموفیلی در اغلب موارد یک بیماری ارثی است، پیشگیری کامل از بروز آن به معنای حذف عامل ژنتیکی ممکن نیست، اما میتوان با اقدامات علمی و هدفمند از بروز عوارض شدید و نیز انتقال ناخواسته بیماری در برخی خانوادهها پیشگیری کرد. به گفته وی، مشاوره ژنتیک پیش از ازدواج یا بارداری در خانوادههای دارای سابقه هموفیلی، شناسایی زنان ناقل، انجام بررسیهای آزمایشگاهی در موارد ضروری و مراقبت از نوزادان در خانوادههای در معرض خطر، از مهمترین راهکارهای پیشگیرانه محسوب میشود. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی ادامه داد: در بیمارانی که هموفیلی در آنان تشخیص داده شده است، پیشگیری از ضربه، آموزش خانواده برای شناسایی سریع خونریزیها و پیگیری مستمر درمان، نقش بسیار مهمی در کاهش عوارض دارد. وی با اشاره به پیشرفتهای اخیر در درمان هموفیلی اظهار کرد: در سالهای گذشته، درمانهای نوین و امیدبخشی برای این بیماران توسعه یافته است. به گفته وی، استفاده از فاکتورهای انعقادی با نیمهعمر طولانیتر باعث شده دفعات تزریق کاهش یابد و کیفیت زندگی بیماران بهتر شود. وی افزود: داروهای جدید پیشگیرانه و برخی درمانهای غیرجایگزین نیز در کنترل بهتر خونریزیها نقش مؤثری داشتهاند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی درباره تغذیه بیماران مبتلا به هموفیلی گفت: اگرچه رژیم غذایی خاصی که بتواند این بیماری را درمان کند وجود ندارد، اما تغذیه مناسب نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت عمومی، استحکام استخوانها، کنترل وزن و کاهش فشار بر مفاصل دارد. وی افزود: این بیماران باید از یک رژیم غذایی متعادل و سالم شامل میوهها، سبزیجات، منابع پروتئینی مناسب، غلات کامل و مواد غذایی حاوی کلسیم و ویتامین D بهرهمند شوند. به گفته وی، در مواردی که فرد به دلیل خونریزیهای مکرر دچار کمخونی شده باشد، دریافت آهن نیز با نظر پزشک اهمیت پیدا میکند. وی تصریح کرد: یکی از نکات بسیار مهم برای بیماران هموفیلی، پیشگیری از اضافهوزن و چاقی است، زیرا افزایش وزن، فشار بیشتری به مفاصل وارد میکند و در افرادی که مستعد خونریزی مفصلی هستند، این مسئله میتواند مشکلات حرکتی را تشدید کند. دکتر «دولتشاهی» افزود: بیماران باید از مصرف خودسرانه داروها، مکملها و فرآوردههای گیاهی پرهیز کنند، زیرا برخی از این ترکیبات ممکن است خطر خونریزی را افزایش دهند. وی ادامه داد: بهویژه مصرف داروهایی مانند آسپیرین و بعضی داروهای ضدالتهاب غیراستروئیدی باید فقط با نظر پزشک انجام شود. وی درباره سبک زندگی مناسب برای مبتلایان به هموفیلی گفت: این بیماران در صورت تشخیص بهموقع، درمان منظم و رعایت اصول مراقبتی میتوانند زندگی فعال و باکیفیتی داشته باشند.
چگونه غرق نشویم؟!
ورود به منابع آبی ناایمن، ناآشنایی با مهارتهای شنا، بیتوجهی به علایم هشداردهنده و برآورد بیش از حد توانایی فرد در شنا از عوامل مهم بروز حوادث غرقشدگی است
کارشناس پیشگیری از سوانح و حوادث معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، اظهار کرد: غرقشدگی، حادثهای قابل پیشگیری است و با آموزش مهارتهای لازم، رعایت اصول ایمنی و نظارت کافی میتوان از بسیاری از این حوادث جلوگیری کرد. «معصومه احمدزاده» افزود: ورود به منابع آبی ناایمن، ناآشنایی با مهارتهای شنا، بیتوجهی به علایم هشداردهنده و برآورد بیش از حد توانایی فرد در شنا از عوامل مهم بروز حوادث غرقشدگی است. این کارشناس پیشگیری از سوانح و حوادث با تأکید بر ضرورت مراقبت مستمر از کودکان گفت: کودکان نباید در محیطهایی مانند استخر، حوض، وان حمام، سواحل و رودخانهها بدون نظارت مستقیم بزرگسالان رها شوند، زیرا حتی حجم کمی از آب نیز میتواند برای آنان خطرناک باشد. «احمدزاده» ایمنسازی محیطهای آبی را از اقدامات مؤثر در کاهش خطر غرقشدگی دانست و بیان کرد: نصب حفاظ مناسب، پوشاندن و قفلکردن استخرها و آبانبارها و جلوگیری از دسترسی کودکان به منابع آبی، نقش مهمی در پیشگیری از این حوادث دارد. وی ادامه داد: آبگیرها و رودخانهها برخلاف استخرهای استاندارد، عمق مشخصی ندارند و جریان آب، گودالهای ناگهانی، سنگهای لغزنده و حتی گردابها میتوانند جان افراد را در معرض خطر جدی قرار دهند. این کارشناس افزود: آب این مناطق معمولاً بسیار سردتر از آن چیزی است که تصور میشود و ورود ناگهانی به آب میتواند باعث شوک دمایی و از دست رفتن کنترل بدن شود. «احمدزاده» با اشاره به این که بسیاری از قربانیان غرقشدگی را جوانانی تشکیل میدهند که مهارت کافی در شنا ندارند، تأکید کرد: حتی افراد ماهر در شنا نیز در محیطهای طبیعی با خطرات پیشبینینشده مواجه میشوند؛ بنابراین توصیه میشود افراد از شنا در مکانهای غیرمجاز و بدون نظارت خودداری و تنها در مکانهای مجاز و دارای نجاتغریق شنا کنند. وی همچنین نسبت به شیرجهزدن در رودخانهها و آبگیرهای ناشناخته هشدار داد و گفت: ممکن است عمق آب کم یا بستر آن سنگی باشد. همچنین افراد نباید هنگام خستگی، پس از فعالیت شدید یا بلافاصله پس از صرف غذا وارد آب شوند. این کارشناس پیشگیری از سوانح و حوادث، درباره ایمنی هنگام قایقسواری و فعالیتهای آبی نیز گفت: استفاده از جلیقه نجات استاندارد و متناسب با اندازه و وزن فرد ضروری است. «احمدزاده» یادگیری مهارت شنا و آموزش اصول ایمنی در آب را از راهکارهای مهم پیشگیری از غرقشدگی عنوان کرد و افزود: در صورت مشاهده فردی در معرض غرقشدگی، افراد فاقد مهارت و تجهیزات لازم نباید برای نجات، خود را وارد آب کنند، بلکه باید ضمن حفظ ایمنی، از افراد حاضر کمک و در سریعترین زمان با نیروهای امدادی و اورژانس تماس بگیرند. وی خاطرنشان کرد: بهترین اقدام برای کمکرسانی، تماس سریع با نیروهای امدادی و استفاده از وسایل کمکی مانند طناب یا اشیای شناور برای کمک به فرد از فاصلهای امن است.