راهنمای نگهداری داروها
مدیر نظارت بر دارو و مواد تحت کنترل معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به افزایش دمای هوا در فصل گرما، بر ضرورت رعایت شرایط صحیح نگهداری داروها تأکید کرد و گفت: بیتوجهی به دما و نور میتواند کیفیت، اثربخشی و ایمنی بسیاری از داروها را تحت تأثیر قرار دهد. دکتر «فخرزارعی» اظهار کرد: داروها بر اساس ماهیت شیمیایی و نوع فرآورده، شرایط نگهداری متفاوتی دارند و برخی از آنها باید حتماً در یخچال نگهداری شوند، در حالی که گروهی دیگر، تنها نیازمند دور ماندن از گرمای شدید، نور مستقیم خورشید و رطوبت هستند. وی گفت: داروهایی مانند انسولین، برخی واکسنها، قطرههای چشمی خاص، بعضی از آنتیبیوتیکهای مایع پس از آمادهسازی و برخی داروهای تزریقی، از جمله فرآوردههایی هستند که باید در دمای ۲ تا ۸ درجه سانتیگراد نگهداری شوند و قرار گرفتن آنها در دمای محیط، بهویژه در روزهای گرم سال، میتواند موجب کاهش اثربخشی یا فساد دارو شود.
مدیر دارو و مواد تحت کنترل دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی افزود: برخی داروها نیز اگرچه الزامی به نگهداری در یخچال ندارند، اما باید در دمای اتاق و معمولاً زیر ۲۵ تا ۳۰ درجه سانتیگراد، دور از نور مستقیم و در محیط خشک نگهداری شوند. وی گفت: داروهایی مانند بعضی قرصهای قلبی، داروهای تیروئید، داروهای ضدصرع، وارفارین و نیتروگلیسیرین زیرزبانی از جمله داروهایی هستند که نسبت به گرما حساسند و نباید برای مدت طولانی در خودرو، کیف دستی یا محیطهای گرم رها شوند. وی تصریح کرد: داروهای رایج مانند استامینوفن، ایبوپروفن و برخی آنتیهیستامینها معمولاً پایداری بیشتری دارند، اما این داروها نیز باید در شرایط مناسب و دور از تابش مستقیم آفتاب نگهداری شوند، زیرا افزایش دما میتواند در طول زمان به کیفیت آنها آسیب برساند. «فخرزارعی» با بیان این که نشانههای ظاهری دارو میتواند هشداری برای فساد یا افت کیفیت باشد، گفت: تغییر رنگ، چسبندگی قرصها، نرمی یا ذوبشدگی کپسولها، کدر شدن محلولها و تغییر بوی دارو از علایمی است که باید جدی گرفته شود و در صورت مشاهده این موارد، مصرف دارو توصیه نمیشود. وی گفت: در فصل گرما، بهترین روش برای نگهداری داروهای حساس، استفاده از کیفهای عایقدار و خنککننده است، اما باید توجه داشت که دارو نباید بهطور مستقیم با یخ تماس داشته باشد، زیرا سرمای بیش از حد نیز میتواند به برخی فرآوردههای دارویی آسیب بزند. استفاده از یک لایه پارچه یا حوله بین دارو و منبع سرد، روش مناسبی برای جلوگیری از آسیب است. مدیر دارو و مواد تحت کنترل دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی همچنین بر ضرورت همراه داشتن داروهای مصرفی به میزان کافی در سفرهای تابستانی تأکید کرد و گفت: بیماران باید داروهای خود را پیش از سفر بررسی کنند و در صورت نیاز، نسخه یا فهرست داروهای مصرفی را همراه داشته باشند تا در شرایط اضطراری دچار مشکل نشوند. وی با اشاره به نزدیک شدن به ایام عزاداری پایان ماه صفر و زمان پیادهروی زائران به سمت مشهد مقدس نیز گفت: با توجه به افزایش تردد زائران و قرار گرفتن آنان در معرض گرما، توجه به نگهداری صحیح داروها در مسیر از اهمیت بیشتری برخوردار است و زائران باید داروهای خود را در بستهبندی مناسب، دور از گرما و مطابق دستور مصرف نگهداری کنند. «فخرزارعی» گفت: آگاهی از اصول صحیح نگهداری دارو، یکی از سادهترین اما مؤثرترین راهکارها برای پیشگیری از کاهش اثربخشی دارو و حفظ سلامت بیماران در روزهای گرم سال است.