printlogo


سلامت نامه

فواید بلندمدت شیر مادر 
شیر مادر، علاوه بر تأمین مواد مغذی، پیوند عاطفی عمیقی میان مادر و نوزاد ایجاد می‌کند و برای همه نوزادان، بهترین و کامل‌ترین منبع تغذیه است
​​​​​​​
عضو هیئت علمی و مدیر گروه اطفال دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: شیر مادر برای همه نوزادان، بهترین و کامل‌ترین منبع تغذیه است، اما برای نوزادان نارس، تنها یک غذا نیست، بلکه درمانی طبیعی و حیاتی است که می‌تواند احتمال بقا را افزایش دهد و از بسیاری از عوارض جدی دوران نوزادی پیشگیری کند. دکتر «شاهین مافی‌نژاد» افزود: نوزادان نارس به دلیل کامل نبودن رشد دستگاه گوارش، سیستم ایمنی و سایر اندام‌های بدن، بیش از سایر نوزادان در معرض عفونت‌ها، مشکلات تغذیه‌ای و عوارض جدی قرار دارند و شیر مادر به‌واسطه ترکیبات منحصر به فرد خود، بهترین راهکار برای محافظت از این نوزادان است. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی و مسئول فنی بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان(NICU) بیمارستان بنت‌الهدی بجنورد تصریح کرد: شیر مادر، به‌ویژه در مادرانی که زایمان زودرس داشته‌اند، به‌طور طبیعی با نیازهای نوزاد نارس سازگار می‌شود و حاوی مقادیر بیشتری از پروتئین، عوامل ایمنی، آنزیم‌ها و ترکیبات ضدالتهابی است که به رشد بهتر مغز، تکامل دستگاه گوارش و تقویت سیستم ایمنی نوزاد کمک می‌کند. وی با بیان این که تغذیه با شیر مادر، خطر ابتلا به عفونت‌های شدید، سپسیس و بیماری خطرناک انتروکولیت نکروزان را به‌طور قابل توجهی کاهش می‌دهد، افزود: این مزیت‌ها موجب کاهش مدت بستری در بخش مراقبت‌های ویژه نوزادان، کاهش نیاز به درمان‌های تهاجمی و بهبود روند رشد و تکامل نوزاد می‌شود. مدیر گروه اطفال دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی ادامه داد: حتی اگر نوزاد نارس در روزهای نخست تولد، توانایی مکیدن سینه مادر را نداشته باشد، دوشیدن شیر و تغذیه نوزاد با شیر مادر از طریق روش‌های مناسب، نقش بسیار مهمی در حفظ سلامت او دارد و نباید تصور شود که ناتوانی در شیر خوردن مستقیم، به معنای محروم شدن نوزاد از فواید شیر مادر است. وی اظهار کرد: آغاز دوشیدن شیر در ساعات اولیه پس از زایمان، تداوم منظم این کار و حمایت خانواده و تیم درمان از مادر، نقش مهمی در حفظ تولید شیر و موفقیت تغذیه با شیر مادر دارد و این حمایت‌ها باید از نخستین ساعات تولد آغاز شود. دکتر «مافی‌نژاد» با اشاره به آثار بلندمدت شیر مادر گفت: مطالعات نشان داده‌اند نوزادان نارسی که از شیر مادر تغذیه می‌کنند، در سال‌های بعد از رشد شناختی بهتر، تکامل عصبی مطلوب‌تر و احتمال کمتر ابتلا به بیماری‌های مزمن مانند چاقی، دیابت و برخی بیماری‌های قلبی و عروقی برخوردار هستند. وی افزود: شیر مادر، علاوه بر تأمین مواد مغذی، پیوند عاطفی عمیقی میان مادر و نوزاد ایجاد می‌کند و تماس پوست با پوست و آغوش مادر، آرامش، تنظیم دمای بدن، تنفس و ضربان قلب نوزاد را نیز بهبود می‌بخشد؛ موضوعی که برای نوزادان نارس اهمیت دوچندان دارد. مدیر گروه اطفال دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: شیر مادر، نخستین واکسن طبیعی نوزاد و ارزشمندترین هدیه‌ای است که یک مادر می‌تواند به فرزند خود بدهد. برای نوزادان نارس، هر قطره شیر مادر می‌تواند گامی مؤثر در مسیر بقا، رشد سالم و داشتن آینده‌ای بهتر باشد و حمایت از تغذیه با شیر مادر باید به عنوان یکی از مهم‌ترین اولویت‌های نظام سلامت و خانواده‌ها مورد توجه قرار گیرد.

ارتباط مصرف پروتئین و استحکام استخوان ها
مصرف بالای پروتئین با تراکم بهتر مواد معدنی استخوان و کاهش خطر شکستگی لگن در بزرگسالان مسن مرتبط دانسته شده است. پروتئین غذایی با فراهم کردن پروتئین ها و آمینو اسیدهای سازنده بافت استخوانی، به استحکام و تقویت استخوان‌ها کمک می‌کند. اگرچه اغلب تصور می‌شود که استخوان‌ها بیشتر از کلسیم ساخته شده‌اند، اما در واقع استخوان ها بافت زنده‌ای هستند که به وسیله چارچوبی از پروتئین ها(از جمله کلاژن) و کلسیم و مواد معدنی ساخته شده‌اند. کلسیم و سایر مواد معدنی این چارچوب پروتئینی را مستحکم می‌کنند و به استخوان‌ها هم استحکام و هم انعطاف‌پذیری بیشتری می‌دهند. بدون پروتئین کافی، بدن شما ممکن است اسیدهای آمینه مورد نیاز برای حفظ، ترمیم و بازسازی بافت استخوانی سالم را نداشته باشد.
 چگونه پروتئین از سلامت استخوان پشتیبانی می‌کند؟
پروتئین به طور جداگانه از استخوان ها محافظت نمی‌کند، در عوض، به صورت فعال با مواد معدنی، هورمون‌های گوارشی و عضلات اسکلتی تعامل دارد تا تراکم مواد معدنی استخوان را حفظ کند. پروتئین از طریق این موارد به استحکام استخوان کمک می‌کند:
 ساخت پروتئین کلاژن: حدود یک سوم کل توده استخوانی شما از این پروتئین تشکیل شده است. این پروتئین مشابه داربست داخلی دقیقاً مانند میلگرد فولادی داخل بتن مسلح، عمل می‌کند. در حالی که کلسیم این ساختار را مستحکم می‌کند، پروتئین کلاژن همانند یک چهارچوب از شکننده شدن و شکستگی استخوان بر اثر فشار ناگهانی جلوگیری می‌کند.
بهبود جذب کلسیم: برای دهه‌ها، یک فرضیه پزشکی نشان می‌داد که رژیم های غذایی پرپروتئین باعث می‌شوند بدن کلسیم را از طریق ادرار از دست بدهد و باعث می شود که بدن به طور بالقوه برای جبران کلسیم از دست رفته، استخوان‌ها را تجزیه کند. شواهد بالینی جدید این موضوع را رد کرده و نشان می‌دهد که مصرف کافی پروتئین در واقع جذب کلسیم را افزایش می‌دهد و هورمون‌های استخوان‌ساز مانند فاکتور رشد شبه انسولین را تحریک می‌کند.
استفاده از تعامل متقابل مابین عضله و استخوان: پروتئین با افزایش سن، توده عضلانی اسکلتی را حفظ می‌کند. وقتی عضلات در حین پیاده‌روی، بلند کردن یا تمرین مقاومتی منقبض می‌شوند، استخوان را می‌کشند. این بارگذاری مکانیکی سلول‌های تخصصی به نام استئوبلاست‌ها را تحریک می‌کند تا بافت استخوانی جدیدی ایجاد کنند، در عین حال عصلات تعادل فرد را برای کاهش ریسک زمین خوردن بهبود می‌بخشند.
تحقیقات در مورد پروتئین و خطر شکستگی چه می‌گویند؟
به نقل از دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، تحقیقات بالینی نشان می‌دهد که دریافت پروتئین کافی در درازمدت باعث افزایش تراکم استخوان می شود، اما فواید آن زمانی که با مصرف کافی مواد معدنی همراه باشد، بیشتر آشکار می‌شود. مقالات مروری سیستماتیک نشان داده است که مصرف بیشتر پروتئین، با افزایش تراکم بافت استخوان مرتبط است. یک مطالعه در سال 2017 نشان داد که در افراد مسن، مصرف بیشتر پروتئین منجر به کاهش آماری معنی‌دار 11 تا 16 درصدی خطر شکستگی لگن می‌شود. با این حال، پروتئین جایگزین مواد مغذی استاندارد استخوان مرتبط با پیشگیری از پوکی استخوان نیست. بیشترین کاهش در خطرات شکستگی زمانی رخ می‌دهد که سطح پروتئین، کلسیم و ویتامین D به طور همزمان بهینه شوند.
 چه مقدار پروتئین مورد نیاز است؟
 طبق یک مقاله نوشته شده توسط بنیاد بین‌المللی پوکی استخوان، مصرف روزانه حداقل ۰.۸ گرم پروتئین به ازای هر کیلوگرم وزن بدن برای حمایت از سلامت استخوان و به حداقل رساندن تخریب استخوان ضروری است، مشروط بر این که مقدار نیاز روزانه کلسیم دریافت شود. برای به حداکثر رساندن سلامت استخوان‌ها، سعی کنید پروتئین غذایی خود را از ترکیبی متنوع از منابع پروتین حیوانی و گیاهی در طول روز تأمین کنید.
 بهترین منابع حیوانی و گیاهی دریافت پروتئین: 
مرغ بدون چربی و ماهی‌های آزاد: منابع عالی پروتئین‌های کامل که ریزمغذی‌های مستحکم کننده بافت استخوان از جمله منیزیم و اسیدهای چرب امگا ۳ را نیز تأمین می‌کنند.
 محصولات لبنی: ماست کم چرب، پنیر لاکتیکی یا کم چرب و شیر کم چرب با ارائه مقدار  زیادی پروتئین در کنار کلسیم، یک مزیت دوگانه ارائه می‌دهند.
تخم مرغ: یک منبع پروتئین که به طور طبیعی حاوی مقادیر کمی ویتامین D(زرده تخم مرغ) نیز هست.
سویا: یک گزینه گیاهی ایده‌آل که پروتئین با کیفیت بالا را فراهم می‌کند و همزمان به اهداف روزانه کلسیم شما نیز کمک می‌کند.
حبوبات و مغزها: لوبیا، عدس و نخود  فیبر و پروتئین گیاهی نسبتاً خوبی را می توانند تأمین می‌کنند، اگرچه باید به صورت ترکیبی از چند نوع حبوبات مصرف شوند تا  همه اسیدهای آمینه ضروری را تأمین کنند.

چند نکته مهم درباره سرگیجه 
سرگیجه یک بیماری نیست، بلکه یک علامت است. هر سرگیجه‌ای را نباید به سکته مغزی نسبت داد، اما در عین حال نباید علایم هشدار را نادیده گرفت
یک جراح مغز و اعصاب با اشاره به این که سرگیجه یکی از شایع‌ترین علل مراجعه افراد به مراکز درمانی است، گفت: اگرچه بسیاری از موارد سرگیجه منشأ خوش‌خیم دارند، اما همراهی آن با برخی علایم می‌تواند نشانه بیماری‌های مهم مغز و اعصاب، از جمله سکته مغزی باشد و نیازمند مراجعه فوری به پزشک است. به گزارش وبدا، دکتر «جعفر مطهری‌نسب» با بیان این که سرگیجه یک بیماری نیست، بلکه یک علامت است، اظهار کرد: سرگیجه واقعی از نظر پزشکی به احساس چرخش خود فرد یا محیط اطراف گفته می‌شود، اما بسیاری از افراد احساس سبکی سر، سیاهی رفتن چشم یا عدم تعادل را نیز سرگیجه می‌نامند که این علایم از نظر علمی متفاوت بوده و می‌توانند علل مختلفی داشته باشند. وی با اشاره به انواع سرگیجه افزود: این عارضه به دو دسته اصلی تقسیم می‌شود؛ سرگیجه محیطی که منشأ آن گوش داخلی و عصب تعادل است و شایع‌ترین نوع سرگیجه محسوب می‌شود و سرگیجه مرکزی که بر اثر بیماری‌های مغز و اعصاب مانند سکته مغزی، میگرن، ام‌اس یا برخی تومورهای مغزی ایجاد می‌شود و نیازمند بررسی تخصصی است. این جراح مغز و اعصاب گفت: احساس چرخش محیط، عدم تعادل، ناپایداری هنگام راه رفتن، تهوع، استفراغ، تعریق، وزوز گوش، احساس پری گوش و گاهی کاهش شنوایی از علایم شایع همراه سرگیجه هستند و نوع و شدت این علایم به علت زمینه‌ای بیماری بستگی دارد. دکتر «مطهری‌نسب» مهم‌ترین علل ایجاد سرگیجه را سرگیجه وضعیتی حمله‌ای خوش‌خیم، التهاب عصب تعادل، بیماری منییر، میگرن دهلیزی، افت فشار خون، کم‌آبی بدن، عوارض برخی داروها و بیماری‌های مغز و اعصاب از جمله سکته مغزی عنوان کرد. وی ادامه داد: سالمندان، افراد مبتلا به فشار خون، دیابت، چربی خون بالا، بیماری‌های قلبی، بیماران مبتلا به میگرن و افرادی که سابقه بیماری‌های گوش داخلی دارند، بیش از دیگران در معرض ابتلا به سرگیجه قرار دارند.