پیشدستی در برابر سیل!
عملیات گسترده لایروبی در خراسانشمالی با هدف ایمنسازی مسیلها اخیراً آغاز شده است؛ این نهضت راهبردی، با آزادسازی بستر رودها، خروش سیلابها را مهار و تابآوری استان را در برابر خطرات احتمالی تضمین میکند. به گزارش ایرنا، صدای پای سیلاب، هر ساله با نزدیک شدن به فصول بارش، اضطرابی خاموش را در دل حاشیننشینان رودخانهها و کشاورزان خراسانشمالی زنده میکند. هزاران کیلومتر مسیل و رودخانه که زمانی شریان حیاتی این سرزمین بودند اکنون به دلیل مداخلات انسانی و سازههای غیراستاندارد به تهدیدی برای زیرساختها بدل شدهاند. اما این بار، زمزمههای متفاوتی از جنس «نهضت لایروبی» به گوش میرسد؛ حرکتی که قرار است با همتی جمعی، امنیت را به آستانه خانههای مردم بازگرداند. خراسانشمالی با دارا بودن ۶ هزار و ۶۰۰ کیلومتر رودخانه و مسیل، سرزمینی است که به وفور با آبهای جاری گره خورده است.
۲ هزار و ۲۰۰ کیلومتر از این پهنه گسترده را رودخانهها و مسیلهای اصلی و حیاتی تشکیل میدهند که ایمنسازی آنها نه یک انتخاب که ضرورت حفظ جان و مال هموطنان است. سالها توسعه بدون نگاه به ظرفیتهای هیدرولوژیکی مسیلها، باعث شده است تا «سازه تقاطعی» یا همان پلهایی که باید عامل اتصال باشند خود به سد راهی برای تخلیه سیلاب تبدیل شوند. پلها و سازههایی که قرار بود شریانهای اتصال باشند اما با رویکردی محدود و بدون محاسبه طغیانهای فصلی، خود به سدهایی کمارتفاع در مسیر تخلیه سیلاب بدل شدهاند. بررسیهای کارشناسی شرکت آب منطقهای خراسانشمالی پرده از حقیقتی تلخ برداشته است؛ شناسایی ۴۴۸ سازه تقاطعی که اکنون بسیاری از آنها به دلیل ضعف در طراحی و یا کاهش ظرفیت، به نقاطی حادثهخیز در کمینگاه سیلاب بدل شدهاند. مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسانشمالی ضمن ترسیم وضعیت موجود، از عزم جدی این نهاد برای تغییر این روند خبر داد. «عباس جنگیمرنی» با تأکید بر این که مدیریت بحران استان بر ضرورت ایجاد آگاهی و آمادگی پیش از وقوع حوادث تمرکز کرده است، افزود: بسیاری از پلها و سازههای موجود در مسیر مسیلها، ظرفیت کافی برای عبور ایمن سیلابهای فصلی را ندارند. وی ادامه داد: ۴۴۸ سازه تقاطعی در استان شناسایی شده است که از این میان، ۱۲۰ نقطه به دلیل ظرفیت ناکافی در انتقال ایمن سیلاب، در اولویت نخست لایروبی و بازگشایی قرار گرفتهاند. «جنگیمرنی» با بیان این که اصلاح وضعیت این نقاط به دلیل گستردگی و پیچیدگی فنی، فرآیندی زمانبر است، تصریح کرد: با توجه به این که مشکلات کنونی در سالیان متمادی ایجاد شده، رفع آن نیز نیازمند برنامهریزی مرحلهبندی شده و اولویتبندی دقیق است تا بتوانیم با بهرهوری حداکثری از منابع، ضریب ایمنی استان را ارتقا دهیم. وی به صراحت از جایگاه حقوقی دستگاهها در صیانت از حریم و بستر رودخانهها سخن گفت و تأکید کرد: زمان تعارفات اداری به پایان رسیده است. مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسانشمالی افزود: بر اساس قانون، وظیفه ذاتی و مسئولیت مستقیم لایروبی، نگهداری و رفع نواقص فنی تمامی سازههای تقاطعی برعهده دستگاههایی است که به احداث این ابنیه اقدام کردهاند و هیچ گونه کوتاهی در این زمینه پذیرفتنی نیست. مدیرعامل شرکت آب منطقهای خراسانشمالی با اشاره به راهبری ستاد مدیریت بحران استانداری در اجرای «نهضت لایروبی و بازگشایی مسیلها»، از اتحاد اجرایی استان برای مقابله با بحرانهای احتمالی خبر داد. «جنگیمرنی» افزود: در راستای ارتقای تابآوری زیرساختهای استان، دستگاههای اجرایی از جمله اداره کل راه و شهرسازی، اداره کل راهداری و حملونقل جادهای و شهرداریها موظف شدند تا با رویکردی جهادی و مشارکت عملیاتی در این طرح، نسبت به پاکسازی و رفع موانع فنی در محدودههای زیرپوشش خود اقدام کنند. وی در پایان با هشداری صریح نسبت به پیامدهای کمکاری در این حوزه، خاطرنشان کرد: هرگونه کوتاهی در انجام این تکالیف قانونی میتواند منجر به بروز خسارات جبرانناپذیر جانی و مالی در فصول بارش شود؛ بنابراین انتظار میرود همه دستگاهها با درک عمق بحران، در این نهضت مشارکت فعال داشته باشند. به نظر میرسد با اجرایی شدن این طرح و پایبندی دستگاههای اجرایی به مسئولیتهای قانونی خود، خراسانشمالی گام بلندی را در جهت تبدیل تهدید سیلاب به فرصتی برای مدیریت پایدار منابع آبی برداشته است؛ حرکتی که آرامش را به زندگی مردم در پهنه رودخانهها هدیه خواهد داد.