کفه سنگین اضافهوزن و چاقی نوجوانان
مدیرگروه بهبود تغذیه جامعه در معاونت بهداشت دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی از افزایش شیوع اضافهوزن و چاقی در بین نوجوانان استان خبر داد و گفت: شیوع اضافهوزن و چاقی در نوجوانان استان طی چهار سال گذشته، از 15.1 در سال ۱۴۰۰ به 18.5 درصد در سال ۱۴۰۴ رسیده است. «نسرین علیزاده» با بیان این که این آمار، ضرورت توجه جدیتر خانوادهها به سبک زندگی نوجوانان را نشان میدهد، اظهار کرد: در این مدت، شیوع اضافهوزن از ۱۰ به 12.3 درصد و شیوع چاقی نیز از 5.1 به 6.2 درصد افزایش یافته است. وی گفت: نوجوانی، دوره رشد سریع جسمی و روحی است و عادتهای غذایی و رفتاری در این سن میتواند تا سالهای بعد همراه فرد بماند؛ بنابراین، پیشگیری از اضافهوزن و چاقی نباید با رژیمهای سخت، حذف وعدههای غذایی یا فشار روانی به نوجوان انجام شود. «علیزاده» افزود: حذف صبحانه، یکی از عادتهای نادرست رایج در میان نوجوانان است. نوجوانی که بدون صبحانه از خانه خارج میشود، ممکن است در طول روز بیشتر به سراغ چیپس، پفک، شیرینی، شکلات، نوشابه و دیگر خوراکیهای پرکالری برود. مدیرگروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی ادامه داد: صبحانه سالم و ساده مانند نان کامل، پنیر و گردو، تخممرغ، شیر، عدسی و میوه تازه میتواند به تأمین انرژی مورد نیاز نوجوانان و کاهش تمایل آنان به ریزهخواری کمک کند. وی با تأکید بر کاهش مصرف فستفودها و نوشیدنیهای شیرین تصریح کرد: پیتزا، ساندویچهای پرچرب، مواد غذایی سوخاری شده، سیبزمینی سرخکرده، سوسیس و کالباس، حاوی نمک و روغن زیادی هستند. نوشابه ها، نوشیدنیهای انرژیزا و آبمیوههای صنعتی، انرژی بالایی دارند اما مواد مغذی کافی برای رشد نوجوانان را تأمین نمیکنند. بهتر است آب، شیر، دوغ کمنمک و بدون گاز و آب میوه طبیعی جایگزین نوشیدنیها و آب میوه های صنعتی شود. «علیزاده» آمادهکردن میانوعده سالم در خانه را راهی مؤثر برای کمک به انتخاب درست نوجوانان دانست و گفت: میوههای فصل، کاهو، هویج، خیار، شیر، ماست، نخودچی و کشمش، مغزهای بدون نمک در حد متعادل، لقمه نان و پنیر و تخممرغ آبپز، گزینههای مناسبی برای میانوعده هستند. وی همچنین بر اهمیت تحرک روزانه تأکید کرد و افزود: نوجوانان بهتر است دستکم روزانه ۶۰ دقیقه فعالیت بدنی با شدت متوسط تا زیاد داشته باشند. پیادهروی تند، دوچرخهسواری، طنابزدن، ورزشهای گروهی، شنا و بازیهای فعال میتواند علاوه بر کنترل وزن، به سلامت قلب، استخوانها، عضلات، تمرکز و کاهش اضطراب کمک کند. مدیرگروه بهبود تغذیه جامعه دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، استفاده طولانیمدت از تلفن همراه، تبلت، تلویزیون و بازیهای رایانهای را از عوامل مؤثر در کمتحرکی و ریزهخواری دانست و گفت: خانوادهها بهتر است برای زمان استفاده از صفحهنمایش، برنامه مشخصی داشته باشند و تا حد امکان، وعدههای غذایی را بدون تلفن همراه و تلویزیون و در کنار یکدیگر مصرف کنند. «علیزاده» با اشاره به نقش خواب در حفظ وزن سالم نیز گفت: استفاده از تلفن همراه پیش از خواب باید کاهش یابد و نوجوانان ساعت مشخصی برای خواب شبانه داشته باشند. خواب کافی و باکیفیت، در کنار تغذیه مناسب و فعالیت بدنی، نقش مهمی در تنظیم اشتها و پیشگیری از افزایش وزن دارد. وی خاطرنشان کرد: خانوادهها نباید نوجوانان را به دلیل وزن یا ظاهرشان سرزنش، تحقیر یا با دیگران مقایسه کنند، زیرا این رفتارها میتواند اعتمادبهنفس آنان را کاهش دهد و حتی زمینهساز اضطراب یا پرخوری عصبی شود. وی تأکید کرد: اگر نوجوان دچار افزایش وزن قابل توجه، تغییرات ناگهانی وزن یا نگرانی درباره رشد و تغذیه است، خانوادهها باید برای ارزیابی علمی و دقیق به پایگاههای سلامت و مراکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند و از خدمات رایگان مشاوره تخصصی ورژیم درمانی کارشناس تغذیه بهره مند شوند. ارزیابی وزن در نوجوانان باید با توجه به سن، جنس، قد و روند رشد انجام شود، نه بر اساس معیارهای بزرگسالان یا توصیههای غیرعلمی فضای مجازی. وی خاطرنشان کرد: بهترین شیوه مدیریت وزن و کنترل سلامت، رعایت ۴ نکته کلیدی2، 5، 0 و 1 است: ۲: استفاده از گوشی، تماشای تلویزیون، فضای مجازی و بازی های رایانه ای، حداکثر ۲ ساعت در روز؛ ۵: روزانه ۵ واحد سبزی و میوه مصرف کنید؛ ۱:روزانه یک ساعت ورزش کنید؛ 0(صفر): مصرفی شیرینی، شکلات و نوشیدنی های شیرین را به صفر برسانید.