« هزار روز طلایی» در قاب تلویزیون
نیازهای پزشکی و بهداشتی زنان در مقام مادر و دغدغههای سلامت کودکان، موضوعی محدود به امروز و دیروز نیست و همواره یکی از مهمترین نیازهای خانوادهها به شمار میرود؛ همین ضرورت مستمر، برنامه «مادر کودک» را به یکی از برنامههای قدیمی شبکه سلامت تبدیل کرده است. به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، این برنامه که در فصل بیستوپنجم و پس از نزدیک به یک دهه فعالیت، از یک برنامه آموزشی با محور سلامت مادر و کودک فراتر رفته و با نگاهی جامع، موضوعاتی همچون سلامت جسم و روان، تغذیه، فرزندپروری، سبک زندگی، پیشگیری، باروری و مسائل روزمره خانواده را دنبال میکند.
تغییر رویکرد برنامه
فصل بیستوپنجم «مادر کودک» به تهیهکنندگی «میثم محبیانمهر» و با اجرای «المیرا سماواتی»، هر روز ساعت 9 صبح به صورت زنده در گروه سلامت جسم و روان شبکه سلامت روی آنتن میرود. «محبیانمهر» درباره روند شکلگیری و تغییر رویکرد این برنامه میگوید: «مادر و کودک» فعالیت خود را بهعنوان برنامهای آموزشی با محور سلامت مادر و کودک آغاز کرد، اما بهتدریج به برنامهای جامع و خانوادهمحور تبدیل شد که سلامت جسم و روان، تغذیه، فرزندپروری، سبک زندگی، پیشگیری، باروری و دغدغههای روزمره خانواده را در کنار یکدیگر دنبال میکند. به گفته این تهیهکننده، برنامه با توجه به نیاز مخاطبان و در چارچوب سیاستهای آموزشی مبتنی بر پیشگیری و ارتقای سواد سلامت تلاش میکند در اصلاح و تغییر الگوهای رفتاری و ارتقای سبک زندگی مادران نقش داشته باشد. «مادر و کودک» برای پرداختن به موضوعات سلامت، بخشهای مختلفی را طراحی کرده است. در بخش گفتوگوی کارشناسی، مجری با پزشکان، متخصصان و کارشناسان درباره موضوعات روز سلامت مادر و کودک گفتوگو میکند. در بخش «مادرانه» نیز دغدغهها، تجربهها و مسائل واقعی مادران در دوران بارداری، پس از زایمان و فرزندپروری مطرح میشود. بخش «کودکانه» نیز به موضوعاتی همچون رشد جسمی و ذهنی کودک، تغذیه، خواب، بازی، تربیت و سلامت کودک اختصاص دارد تا طیف متنوعی از نیازهای خانواده در حوزه سلامت مورد توجه قرار گیرد. یکی از محورهای مورد توجه برنامه، بررسی باورهای نادرست و توصیههای غیرعلمی است که گاه در فضای مجازی یا میان خانوادهها دستبهدست میشوند؛ «محبیانمهر» در اینباره میگوید: تلاش کردهایم ابتدا باورهای غلط و توصیههای نادرست و پرتکرار در فضای مجازی را با متخصصان مطرح کنیم تا مشخص شود کدام یک درست و کدام یک نادرست است و سپس با ارائه پاسخهای علمی و در عین حال ساده، نکات کاربردی را در اختیار مخاطبان قرار دهیم.
به گفته او، دریافت پرسشهای صوتی و تصویری مخاطبان و پاسخ کارشناسان به سؤالات واقعی خانوادهها نیز بخش مهمی از برنامه است و این پرسشها در گفتوگو با کارشناسان مورد بررسی قرار میگیرد. به گفته «محبیانمهر»، موضوعاتی مانند اضطراب، افسردگی، ارتباط والد و کودک، فرزندپروری و سلامت روان مادر نیز در برنامه موردتوجه قرار دارد تا سلامت خانواده تنها از منظر جسمیبررسی نشود. یکی دیگر از بخشهای این برنامه، «هزار روز طلایی» است که به دوران پیش از بارداری، بارداری و دو سال نخست زندگی کودک میپردازد. همچنین روایت تجربه واقعی مادران، از دوران بارداری و زایمان تا مسائل تربیتی و رشد فرزند، بخش دیگری از برنامه است که تلاش میکند شیرینی و دشواریهای این دوران را از زبان خود مادران روایت کند.
مهمانانی از میان متخصصان برجسته
حضور متخصصان و کارشناسان، یکی از مهمترین عوامل اعتمادسازی در «مادر و کودک» است؛ «محبیانمهر» با اشاره به این موضوع میگوید: زمانی که اطلاعات پزشکی و تربیتی از سوی متخصص مرتبط با همان موضوع ارائه شود، مخاطب با اطمینان بیشتری آن را میپذیرد و احتمال تبدیل اطلاعات به رفتار صحیح افزایش مییابد. به گفته این تهیهکننده، بیشتر مهمانان برنامه از میان متخصصان برجسته و اعضای هیئتعلمی دانشگاههای معتبر کشور انتخاب میشوند، اما در کنار تخصص و اعتبار علمی، توانایی برقراری ارتباط با مخاطب و سادهسازی مفاهیم تخصصی نیز در انتخاب مهمانان مورد توجه قرار میگیرد. وی رویکرد برنامه را همراهی تخصص و اعتبار علمی با توانایی ارتباط با مخاطب میداند و تأکید میکند که مهمان برنامه، علاوه بر انتقال دانش، باید بتواند در حل یک مسئله واقعی خانواده نیز نقش مؤثری داشته باشد. این برنامهساز همچنین تأکید میکند که سؤالها، دغدغهها و ابهامات واقعی مادران و خانوادهها، نقطه شروع و محرک اصلی برنامه هستند. بر همین اساس، موضوعات تنها بر مبنای نگاه کارشناسی انتخاب نمیشوند، بلکه پرسشهای مخاطبان از طریق تماسها، پیامها، فضای مجازی و بازخوردهای برنامه رصد میشوند و در انتخاب موضوع و طراحی گفتوگوها مورد استفاده قرار میگیرند. «محبیانمهر» با تأکید بر رویکرد عمومی و خانوادهمحور «مادر و کودک» میگوید که اگرچه این برنامه مخاطب هدف مشخصی دارد، اما محتوای آن به گونهای طراحی شده است که سایر اعضای خانواده نیز بتوانند از آن استفاده کنند. مادران، پدران، زوجهای جوان، زنان در سنین باروری و خانوادههای دارای کودک، مخاطبان اصلی برنامه را تشکیل میدهند؛ مخاطبانی که نیازهایشان از دوران پیش از بارداری آغاز میشود و تا سالهای رشد و تربیت کودک ادامه پیدا میکند. «مادر و کودک» نیز تلاش دارد در این مسیر، با تکیه بر دانش تخصصی و روایت تجربههای واقعی، بخشی از این نیاز همیشگی را از قاب تلویزیون پاسخ دهد.