خراسان شمالی جزو استانهای با میزان بروز بالاتر سرطان
مدیرکل دفتر بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت: در میان مردان، استانهای اصفهان، یزد، خراسان شمالی و ارومیه در زمره مناطق با میزان بالاتر بروز سرطان قرار دارند و در زنان نیز استانهای البرز، خراسان شمالی، اصفهان، یزد و فارس از جمله استانهایی هستند که میزان بروز بالاتری را نشان میدهند
مدیرکل دفتر بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با تأکید بر اهمیت پیشگیری و تشخیص زودهنگام سرطان، گفت: حدود چهار مورد از هر ۱۰ سرطان قابل پیشگیری است و کاهش عوامل خطر، تشخیص بیماری در مراحل اولیه و تقویت خودمراقبتی میتواند نقش مهمی در کاهش بار بیماری و مرگومیر ناشی از سرطان داشته باشد. به گزارش وبدا، دکتر «جعفر جندقی» در «گردهمایی پویش ملی هیچکس تنها نیست؛ با هم علیه سرطان» با شعار محوری «از پیشگیری تا درمان و تسکین» که در ستاد وزارت بهداشت برگزار شد، با اشاره به وضعیت بروز سرطان در کشور، اظهار کرد: بررسی آمارهای ثبتشده نشان میدهد روند بروز سرطان در سالهای اخیر در هر دو جنس قابل توجه بوده است و برخی استانها بالاترین میزان بروز استانداردشده سِنی کل سرطانها را داشتهاند. وی افزود: در میان مردان، استانهای اصفهان، یزد، خراسان شمالی و ارومیه در زمره مناطق با میزان بالاتر بروز سرطان قرار دارند و در زنان نیز استانهای البرز، خراسان شمالی، اصفهان، یزد و فارس از جمله استانهایی هستند که میزان بروز بالاتری را نشان میدهند. مدیرکل دفتر بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به عوامل مؤثر بر بروز سرطان، گفت: محرکهای فردی از جمله سبک زندگی، ژنتیک، سواد سلامت، نگرش و باورهای افراد، در کنار محرکهای ساختاری مانند شهرنشینی، مخاطرات محیطی و ساختارهای درمانی، بر وضعیت سلامت و بروز بیماریها تأثیرگذار هستند. «جندقی» ادامه داد: آلودگی هوا، سموم، فلزات سنگین و سموم دفع آفات نباتی از جمله مخاطرات محیطی هستند که میتوانند در بروز سرطان نقش داشته باشند؛ همچنین سطح بیمه، حمایتهای اجتماعی و تحصیلی، هزینههای درمان و سایر عوامل اقتصادی و اجتماعی نیز بر سلامت افراد اثرگذارند. وی با بیان این که «از هر ۱۰ سرطان، چهار مورد قابل پیشگیری است»، گفت: سهم عوامل خطر قابل پیشگیری در سرطانها متفاوت است، اما در سطح جهانی مصرف دخانیات و تنباکو سهم قابل توجهی در بار سرطان دارد. عوامل عفونی، مصرف الکل و اضافهوزن نیز از دیگر عوامل خطر مهم محسوب میشوند. مدیرکل دفتر بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به نقش دخانیات در بروز سرطان اظهار کرد: در مردان ایرانی، عواملی مانند مصرف سیگار، تریاک، اضافهوزن، رژیم غذایی نامناسب و قلیان از عوامل خطر مهم هستند و بخش قابل توجهی از این عوامل به مصرف انواع مواد دخانی مربوط میشود. وی درباره زنان نیز گفت: در زنان، اضافهوزن، عوامل عفونی، مصرف سیگار و قلیان و مواجهه با دود دستدوم از جمله عوامل خطر قابل توجه هستند. دکتر «جندقی» با انتقاد از عادیسازی مصرف دخانیات در برخی تولیدات رسانهای، افزود: نباید مصرف سیگار و دخانیات بهویژه برای جوانان به یک رفتار عادی یا جذاب تبدیل شود. همچنین علاوه بر دود دستدوم، موضوع «دود دستسوم» نیز اهمیت دارد و مواد سمی ناشی از مصرف دخانیات میتواند برای مدت طولانی در محیط باقی بماند. وی با تشریح سطوح مختلف پیشگیری از سرطان، گفت: پیشگیری از پیدایش عوامل خطر نیازمند سیاستگذاری کلان، آموزش و فرهنگسازی، تنظیم قوانین و ترویج سبک زندگی سالم است. مدیرکل دفتر بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت افزود: در سطح دوم پیشگیری، باید با تشخیص زودهنگام، بیماری را پیش از پیشرفت شناسایی کرد. اگر سرطان در مراحل یک و دو تشخیص داده شود، امکان درمان و کنترل بیماری بسیار بیشتر خواهد بود. «جندقی» تأکید کرد: یکی از دلایل پایینتر بودن مرگومیر ناشی از سرطان در برخی کشورهای اروپایی و استرالیا، تشخیص بیماری در مراحل پایینتر است. کاهش عوارض، بهبود کیفیت زندگی و جلوگیری از پیشرفت بیماری از اهداف مهم تشخیص زودهنگام است. وی همچنین با اشاره به پیشگیری سطح چهارم، گفت: باید از انجام اقدامات غیرضروری برای بیماران جلوگیری شود و هر روش درمانی جدید، صرفاً به دلیل انتشار یک مقاله یا تبلیغ، بدون توجه به اثربخشی واقعی آن مورد استفاده قرار نگیرد. اخلاق پزشکی و رضایت آگاهانه بیمار نیز در این زمینه اهمیت زیادی دارد. مدیرکل دفتر بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت درباره برنامههای غربالگری سرطان در شبکه بهداشت کشور، بیان کرد: در حال حاضر برای سرطان پستان در زنان ۳۰ تا ۶۹ سال، غربالگری و معاینه بالینی انجام میشود و شرح حال، بررسی سابقه خانوادگی، آموزش خودمراقبتی و در صورت نیاز ارجاع برای سونوگرافی، ماموگرافی، نمونهبرداری و اقدامات تخصصی انجام میگیرد. وی ادامه داد: برای سرطان روده بزرگ نیز گروه سِنی ۵۰ تا ۶۹ سال و در برخی برنامهها ۵۰ تا ۷۰ سال، هدف غربالگری است؛ این برنامه شامل شرح حال، معاینه، آزمایش فیت، آموزش خودمراقبتی و ارجاع برای بررسیهای تخصصی است. دکتر «جندقی» درباره سرطان دهانه رحم نیز گفت: غربالگری این سرطان در زنان ۳۰ تا ۵۹ سال و در برخی برنامهها تا ۶۰ سال دنبال میشود و شرح حال، معاینه، نمونهبرداری، آموزش خودمراقبتی و ارجاع به متخصص زنان را شامل میشود. وی افزود: نرخ بقا در سرطان میتواند از کمتر از ۳۰ درصد در مراحل پیشرفته به بیش از ۹۰ درصد در مراحل اولیه افزایش یابد؛ بنابراین پیشگیری، غربالگری و تشخیص زودهنگام باید مورد توجه جدی قرار گیرد. مدیرکل دفتر بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت با اشاره به جمعیت هدف برنامههای غربالگری، اظهار کرد: جمعیت زنان ۳۰ تا ۶۹ سال حدود ۲۳ میلیون نفر است. همچنین زنان و مردان ۵۰ تا ۶۹ سال نیز گروه هدف برنامههای مربوط به برخی سرطانها هستند که حدود ۱۵ میلیون نفر جمعیت را شامل میشوند. وی ادامه داد: جمعیت گروه سِنی ۳۰ تا ۵۹ سال نیز حدود 19.5 میلیون نفر است و خدمات مرتبط در سطح یک شبکه بهداشت، توسط ماماها و پزشکان عمومی بهصورت رایگان ارائه میشود. «جندقی» در بخش دیگری از سخنان خود با تأکید بر اهمیت خودمراقبتی، گفت: خودمراقبتی به معنای توانایی فرد، خانواده و جامعه برای ارتقای سلامت، پیشگیری از بیماری، حفظ سلامت، مقابله با بیماری و کاهش ناتوانیهای ناشی از آن است. وی افزود: بر اساس گزارش سازمان جهانی بهداشت، خودمراقبتی در بیماریهای مزمن میتواند مراجعه به پزشک عمومی را تا ۴۰ درصد، مراجعه به متخصص و مراجعه به اورژانس بیمارستانها را تا ۵۰ درصد کاهش دهد و روزهای ازکارافتادگی را نیز تا ۵۰ درصد کاهش دهد. مدیرکل دفتر بیماریهای غیرواگیر وزارت بهداشت در پایان تأکید کرد: خودمراقبتی میتواند به ارتقای سلامت، افزایش کیفیت زندگی، افزایش رضایت مردم، استفاده منطقیتر از خدمات سلامت و کاهش هزینههای نظام سلامت منجر شود و آموزش خودمراقبتی یکی از اهداف مهم برنامههای آموزشی نظام سلامت است.