راز افزایش سالهای سالم سالمندی
دکترای سالمندشناسی و کارشناس تعیین کننده های اجتماعی سلامت(SDH) دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، بر ضرورت بازنگری در نظامهای اجتماعی، اقتصادی، بهداشتی و حمایتی برای پاسخگویی به نیازهای جمعیت سالمند تأکید کرد. دکتر «مرضیه محمدزاده» با بیان این که روز جهانی سالمند در سال ۲۰۲۶، با شعار «عصر زندگی طولانیتر: بازاندیشی در نظامها برای زندگی بهتر» نامگذاری شده است، اظهار کرد: این شعار، بیانگر یک واقعیت مهم در جهان امروز است و آن، افزایش طول عمر و همزمان ضرورت فراهم کردن شرایطی برای برخورداری افراد از سالهای سالم، مستقل و باکیفیت زندگی است. وی افزود: چالش اصلی در عصر طول عمر، صرفاً این نیست که افراد چند سال بیشتر زندگی میکنند، بلکه باید دید آیا در سالهای پایانی عمر از سلامت، استقلال، امنیت اقتصادی، مشارکت اجتماعی و کیفیت زندگی مطلوب برخوردار خواهند بود یا خیر. این متخصص سالمندشناسی با بیان این که بازاندیشی در نظامها صرفاً به معنای افزایش مراکز درمانی و خدمات ویژه سالمندان نیست، گفت: سازمان جهانی بهداشت، سالمندی سالم را فرایندی برای توسعه و حفظ توانمندیهای عملکردی میداند؛ توانمندیهایی که به فرد امکان میدهد در سنین بالا نیز بهزیستی خود را حفظ کند. دکتر «محمدزاده» ادامه داد: این توانمندی، تنها به ویژگیهای جسمانی فرد وابسته نیست، بلکه حاصل تعامل میان ویژگیهای فردی، محیط فیزیکی، ساختارهای اجتماعی و سیاستهای حاکم است؛ بنابراین تحقق سالمندی سالم، فراتر از محیطهای درمانی و در خانه، محله، محیط کار، سیستم حملونقل، روابط اجتماعی و سیاستهای اقتصادی شکل میگیرد. وی با تأکید بر نقش تعیینکنندههای اجتماعی سلامت در کیفیت زندگی سالمندان تصریح کرد: شرایطی که افراد در سالهای پیش از سالمندی تجربه میکنند، تأثیر قابل توجهی بر سلامت و کیفیت زندگی آنان در دوران سالمندی دارد و عواملی همچون کیفیت آموزش، فرصتهای شغلی، سطح درآمد، کیفیت مسکن و دسترسی به حمایتهای اجتماعی، مسیر سلامت افراد را در طول زندگی شکل میدهند. کارشناس SDH در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی خاطرنشان کرد: رویکردهای جدید در حوزه سلامت، بر نگاه مبتنی بر دوره زندگی تأکید دارند، به این معنا که عوامل خطر و عوامل محافظتکننده در مراحل مختلف زندگی، در نهایت بر سلامت و توانمندی افراد در سالهای پایانی عمر اثر میگذارند. دکتر «محمدزاده» با تأکید بر این که مدیریت سالمندی نباید صرفاً در حوزه وزارت بهداشت و کنترل بیماریها خلاصه شود، اظهار کرد: سالمندی یک موضوع میانبخشی است و ایجاد جامعهای آماده برای افزایش طول عمر، نیازمند همکاری و هماهنگی نظامهای مختلف از جمله آموزش، اشتغال، تأمین اجتماعی، مسکن، شهرسازی، حملونقل و نظام سلامت است. وی گفت: توجه به تعیینکنندههای اجتماعی سلامت، یکی از مهمترین گامها برای ساختن جامعهای است که در آن افزایش طول عمر، با سلامت، استقلال، مشارکت اجتماعی، کیفیت زندگی و حفظ کرامت انسانی همراه باشد، چراکه هدف از طولانیتر شدن زندگی، صرفاً افزایش سالهای عمر نیست، بلکه افزایش سالهای زندگی سالم و باکیفیت است.