بایدهای بازگشت به خاطرهسازها
بهروز مفید، تهیهکننده تلویزیون با اشاره به رویکرد تولید فصلهای جدید سریالهای موفق گفت: تداوم سریالهای پرمخاطب و احیای ویژندهای موفق میتواند مخاطبان را دوباره به تلویزیون متمایل و زمینه اعتمادسازی بیشتر میان این رسانه و مردم را فراهم کند، به شرط آن که کیفیت فصلهای جدید حفظ شود و صرفاً به خاطرهانگیز تکیه نشود. به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، وی که این روزها ساخت دنباله سریال «روشنایی شب» را در دستور کار دارد، افزود: قطعاً حرکت به سمت تولید فصلهای جدید آثار موفق میتواند مخاطب را به تلویزیون نزدیکتر کند. برخی سریالها نیز متعلق به یک مقطع زمانی خاص نیستند و ظرفیت آن را دارند که حتی سالها بعد همچنان موردتوجه قرار گیرند.
مفید با اشاره به ماندگاری آثار شاخص تلویزیونی اظهار کرد: برای نمونه اگر علی حاتمی در قید حیات بود و قصد داشت برای «هزاردستان» فصل دوم یا دنبالهای بسازد، قطعاً با استقبال گستردهای مواجه میشد. دلیل این استقبال علاوه بر کیفیت اثر، حس خاطرهانگیزی است که در مخاطب ایجاد شده و همین حس میتواند در صورت استفاده درست، به غنای محتوایی تولید جدید نیز کمک کند. وقتی یک سریال وارد فصل دوم میشود، درواقع نشاندهنده این است که فصل اول توانسته مورد استقبال مخاطب قرار گیرد؛ بنابراین ابتدا باید علت این استقبال را ریشهیابی کرد و نقاط قوت و ضعف فصل نخست را شناخت تا مشکلات احتمالی در فصل دوم برطرف شود.
مفید با تأکید بر اینکه نگرانی از تکرار نباید مانع ادامه یک اثر موفق شود، بیان کرد: به جای اینکه صرفاً نگران تکرار چیزی باشیم که قبلاً ساختهایم؛ باید ببینیم مخاطب از فصل دوم چه میخواهد و همان را با کیفیت مناسب به او ارائه کنیم. فصل جدید باید بر اساس شناخت درست از نقاط قوت اثر قبلی و نیازهای مخاطب شکل بگیرد. مخاطب معمولاً نقاط عطف یک سریال را بیشتر به یاد میآورد و ممکن است جزئیات همه اتفاقات را در ذهن نداشته باشد؛ بنابراین وقتی فصل دوم یا فصلهای بعدی ساخته میشود، مخاطب با نوعی جبههگیری و ذهنیت قبلی به سراغ آن میآید و ممکن است بیش از هر چیز منتظر تکرار همان نقاط عطفی باشد که در فصل اول برایش جذاب بوده است.
این تهیهکننده اظهار کرد: همین مسئله کار را برای گروه تولید دشوار میکند، چراکه باید از یک سو انتظار مخاطب را در نظر گرفت و از سوی دیگر داستانی تازه و جذاب ارائه کرد تا اثر صرفاً به بازسازی اتفاقات فصل اول تبدیل نشود.
مفید با اشاره به اهمیت بازیگران در احیای سریالهای خاطرهانگیز یادآور شد: گاهی بازیگری را پس از سالها در یک اثر دوباره میبینیم و همین مسئله برای مخاطب جذابیت ایجاد میکند. البته باید میان بازیگری که سالها از تلویزیون دور بوده و حالا دوباره به یک اثر بازمیگردد با بازیگری که همواره در تولیدات مختلف حضور داشته تفاوت قائل شد. درباره گروه اول باید حساسیت بیشتری وجود داشته باشد، چراکه مخاطب تصویری قدیمی از آنها در ذهن دارد و باید دید چگونه با تصویر جدید آنها ارتباط برقرار خواهد کرد.
این تهیهکننده تأکید کرد: متن و کارگردانی در پذیرش تغییر بازیگران و شخصیتهای اصلی فصل دوم اهمیت بسیار زیادی دارد. ممکن است مخاطب در قسمتهای نخست نسبت به تغییرات گارد داشته باشد، بهخصوص اگر با چهره یا شخصیت جدیدی مواجه شود، اما اگر انتخاب و جایگزینی بهدرستی انجام گرفته باشد، مخاطب پس از چند قسمت میتواند با شخصیت جدید و داستان همراه شود.
مفید با تأکید بر اینکه همه اجزای یک تولید باید در جای درست خود قرار گیرند، اظهار کرد: در تولید فصل جدید یک سریال باید همه چیز متناسب و متعادل باشد؛ از بازیگر و کارگردان گرفته تا قصه، فیلمنامه و سایر عوامل تولید باید در حد و اندازه درست خود انتخاب شوند و هیچ عنصری نباید بیش از اندازه بزرگ یا برجسته شود.تأکید بیش از اندازه بر خاطرهانگیزی نیز مانند اغراق در هر عنصر دیگری میتواند آسیبزننده باشد. برای موفقیت باید میان خاطره گذشته و نیاز امروز تعادل برقرار کرد.این تهیهکننده درباره میزان وفاداری فصل دوم به فصل نخست نیز اظهار کرد: لازم نیست فصل دوم کاملاً به فصل نخست متعهد باشد، همانطور که نباید از ترس تکرار، همه چیز را تغییر دهیم و شخصیتها یا شیوه روایت را عوض کنیم. اگر نوع داستانگویی یک اثر برای مخاطب جذاب بوده است، دلیلی ندارد صرفاً برای متفاوت شدن، آن را کنار بگذاریم. نمیتوان برای تمام سریالها یک نسخه واحد پیچید.
هر قصه شرایط و فضای خاص خود را دارد و تصمیم درباره میزان وفاداری به فصل اول یا ایجاد تغییرات جدید باید بر اساس داستان، فیلمنامه، شخصیتها و فضای همان اثر گرفته شود.وی یادآور شد: استفاده درست از خاطرهانگیزی، شناخت خواسته مخاطب، انتخاب مناسب عوامل، مدیریت تغییر بازیگران و هزینهها و در نهایت داشتن فیلمنامهای قوی، مجموعه عواملی هستند که میتوانند یک ویژند قدیمی را دوباره زنده و برای مخاطب امروز قابل تماشا کنند.