سلامت نامه
منیزیم یا ملاتونین؛ کدام یک برای خواب بهتر است؟
محبوبه روحانی مطلق- «ملاتونین» سال‌ها یکی از محبوب‌ترین مکمل‌های خواب بوده است اما در سال‌های اخیر توجه مردم به «منیزیم» برای بهبود خواب افزایش یافته است. برخی افراد معتقدند منیزیم می‌تواند خواب عمیق‌تر و آرام‌تری ایجاد کند و برخلاف ملاتونین باعث گیجی صبحگاهی نشود، با این حال، شواهد علمی هنوز برتری منیزیم نسبت به ملاتونین را تأیید نکرده‌اند.
منیزیم واقعاً به خواب کمک می‌کند؟
منیزیم یک ماده معدنی ضروری است که در عملکردهای مختلف بدن، از جمله تنظیم فشارخون و قند خون و عملکرد اعصاب و عضلات نقش دارد. تحقیقات درباره تأثیر مستقیم منیزیم بر خواب نسبتاً محدود است و کیفیت بسیاری از مطالعات موجود نیز بالا نیست. در یک مطالعه در سال ۲۰۲۵، ۱۵۵ فرد سالم با خواب نامناسب به دو گروه تقسیم شدند. یک گروه روزانه ۲۵۰ میلی‌گرم منیزیم گلیسینات را ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از خواب دریافت کردند و گروه دیگر دارونما گرفتند. علایم بی‌خوابی در گروه منیزیم بیشتر بهبود یافت، اما میزان این بهبود نسبتاً کم بود. مطالعه دیگری در سال ۲۰۲۱ روی حدود 4 هزار فرد ۱۸ تا ۳۰ ساله نشان داد افرادی که منیزیم بیشتری از غذا یا مکمل دریافت می‌کردند، نسبت به افرادی که کمترین میزان را داشتند: ۳۶ درصد کمتر احتمال داشت کمتر از ۷ ساعت در شب بخوابند و ۳۰ درصد بیشتر احتمال داشت کیفیت خواب بالاتری را گزارش کنند، اما این مطالعه نمی‌توانست ثابت کند که خود منیزیم باعث بهبود خواب شده است، زیرا افرادی که منیزیم بیشتری دریافت می‌کردند ممکن بود از جهات دیگری نیز سالم‌تر باشند. همچنین در یک مرور مطالعاتی در سال ۲۰۲۲، برخی تحقیقات ارتباط بین مصرف منیزیم و خواب بهتر را نشان دادند، اما کارآزمایی‌های بالینی نتایج متفاوتی داشتند. بنابراین، در حال حاضر نمی‌توان گفت منیزیم یک درمان قطعی برای بی‌خوابی است.
منیزیم چگونه ممکن است روی خواب اثر بگذارد؟
یک احتمال این است که منیزیم بر برخی انتقال‌دهنده‌های عصبی مرتبط با خواب تأثیر بگذارد و باعث افزایش آرامش، کاهش تنش عضلانی و کم شدن بی‌قراری شود. البته یک احتمال دیگر نیز وجود دارد: اثر «پلاسیبو»؛ یعنی فرد به دلیل انتظار داشتن خواب بهتر، پس از مصرف مکمل واقعاً احساس کند خوابش بهتر شده است.
منیزیم بهتر است یا ملاتونین؟
دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گزارش داد: هنوز پاسخ مشخصی برای این سؤال وجود ندارد، زیرا مطالعات معتبر و مستقیمی که منیزیم و ملاتونین را با یکدیگر مقایسه کنند، بسیار کم هستند. با این حال، تحقیقات درباره ملاتونین بسیار بیشتر و قوی‌تر از تحقیقات مربوط به منیزیم است. شواهد نسبتاً خوبی وجود دارد که ملاتونین در برخی شرایط مانند اختلال خواب ناشی از پرواز و تغییر منطقه زمانی و اختلالات ریتم شبانه‌روزی خواب و بیداری می‌تواند مفید باشد.
اما بسیاری از متخصصان خواب، ملاتونین را درمان اصلی بی‌خوابی نمی‌دانند، زیرا مصرف آن لزوماً علت اصلی مشکل خواب را برطرف نمی‌کند. بنابراین نمی‌توان گفت «منیزیم بهتر از ملاتونین است» یا برعکس؛ هرکدام کاربردها و شواهد متفاوتی دارند.
کدام نوع منیزیم مناسب‌تر است؟
مکمل‌های منیزیم به شکل‌های مختلفی مانند قرص، پودر، پاستیل و کِرِم عرضه می‌شوند و انواع مختلفی نیز دارند، از جمله، منیزیم گلیسینات، سیترات، اکسید و کلرید. برخی متخصصان برای مصرف با هدف خواب، منیزیم گلیسینات یا L-ترئونات را ترجیح می‌دهند، زیرا نسبت به منیزیم سیترات و اکسید کمتر احتمال دارد باعث عوارض گوارشی مانند اسهال، تهوع و گرفتگی شکم شوند. منیزیم سیترات حتی گاهی به‌عنوان ملین مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ابتدا علت مشکل خواب مشخص شود
منیزیم ممکن است در برخی افراد به بهبود خواب کمک کند، اما شواهد علمی آن هنوز محدود و متناقض است. در مقابل، درباره ملاتونین تحقیقات بیشتری وجود دارد، به‌ویژه برای اختلال خواب ناشی از پرواز و تغییر منطقه زمانی و اختلالات ریتم شبانه‌روزی. بنابراین، فعلاً نمی‌توان گفت منیزیم جایگزین بهتر یا قوی‌تری برای ملاتونین است. اگر مشکل خواب مداوم دارید، بهتر است ابتدا علت آن مشخص شود و سپس درباره مصرف مکمل با پزشک یا متخصص خواب مشورت کنید.
هشدار درباره مصرف خودسرانه مکمل منیزیم
اگرچه منیزیم در برخی افراد می‌تواند به آرامش عضلات و کاهش برخی گرفتگی‌ها کمک کند، اما مصرف بی‌رویه و طولانی‌مدت آن می‌تواند پیامدهایی برای سلامت کلیه‌ها و استخوان‌ها داشته باشد
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با تأکید بر این که نیاز بدن به منیزیم در بسیاری از افراد از طریق یک رژیم غذایی متعادل تأمین می‌شود، گفت: افرادی که در برنامه غذایی خود به میزان کافی از مغزها و آجیل‌ها، حبوبات، سبزیجات و سایر منابع غذایی منیزیم استفاده می‌کنند، معمولاً نیازی به مصرف مکمل منیزیم ندارند. دکتر «احمد اسماعیل‌زاده» در گفت و گو با وبدا افزود: مصرف مکمل‌ها باید متناسب با نیاز بدن و شرایط فرد انجام شود و استفاده خودسرانه و طولانی‌مدت از مکمل منیزیم توصیه نمی‌شود. وی با اشاره به برخی علایم احتمالی کمبود منیزیم اظهار کرد: در افرادی که از طریق رژیم غذایی منیزیم کافی دریافت نمی‌کنند، علایمی مانند گرفتگی‌های عضلانی، اختلال در عملکرد دستگاه گوارش و یبوست و در برخی موارد اختلال در آرامش و عملکرد سیستم عصبی مشاهده می‌شود که در صورت مراجعه فرد و بررسی شرایط، ممکن است کمبود منیزیم به عنوان یکی از عوامل احتمالی این علایم مورد توجه قرار گیرد. مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ادامه داد: در برخی گروه‌ها، از جمله افرادی که فعالیت ورزشی دارند و همچنین زنان بارداری که دچار گرفتگی‌های عضلانی شبانه می‌شوند، ممکن است با توجه به شرایط فرد و تشخیص پزشک، مکمل منیزیم برای مدت محدودی مورد استفاده قرار گیرد. وی با بیان این که مصرف مکمل منیزیم در این شرایط، معمولاً برای دوره‌های محدود، حدود یک تا دو ماه، انجام می‌شود، تصریح کرد: مصرف طولانی‌مدت و بدون نیاز این مکمل می‌تواند با جذب برخی املاح دوظرفیتی مانند کلسیم و آهن تداخل ایجاد کند و در طولانی‌مدت تعادل کلسیم بدن را تحت تأثیر قرار دهد. دکتر «اسماعیل‌زاده» خاطرنشان کرد: اگرچه منیزیم در برخی افراد می‌تواند به آرامش عضلات و کاهش برخی گرفتگی‌ها کمک کند، اما مصرف بی‌رویه و طولانی‌مدت آن می‌تواند پیامدهایی برای سلامت کلیه‌ها و استخوان‌ها داشته باشد؛ بنابراین توصیه می‌شود افراد از مصرف خودسرانه مکمل منیزیم خودداری کنند.مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به افزایش مصرف خودسرانه انواع مکمل‌ها در جامعه گفت: مصرف خودسرانه مکمل‌هایی مانند ویتامینD3 ، ویتامین‌های گروه B و سایر مکمل‌ها نیز می‌تواند در صورت مصرف بی‌رویه و طولانی‌مدت، عوارضی برای سلامت به همراه داشته باشد. وی افزود: برخی ویتامین‌ها در بدن تجمع پیدا می‌کنند و مصرف بیش از نیاز آن ها می‌تواند خطر مسمومیت و عوارض ناشی از دریافت بیش از حد را به همراه داشته باشد؛ بنابراین مصرف مکمل‌ها باید بر اساس نیاز واقعی بدن و شرایط فرد انجام شود. دکتر «اسماعیل‌زاده» در پایان گفت: برای افراد بالای ۱۸ سال که تمایل به استفاده از مکمل‌های عمومی دارند، می‌توان مصرف یک مکمل مولتی‌ویتامین را ابتدا با فاصله حدود ۱۰ روز و متناسب با شرایط فرد در نظر گرفت؛ با این حال، مصرف روزانه و همزمان تعداد زیادی مکمل بدون نیاز و توصیه تخصصی، به دلیل عوارض احتمالی آن، توصیه نمی‌شود.
چند نکته درباره کرونا و آنفلوانزا
یک فوق تخصص عفونی کودکان با اشاره به افزایش گردش ویروس‌های تنفسی همزمان با آغاز فصل پاییز، گفت: بر اساس برآوردهای موجود در هفته‌های اخیر، میزان گردش ویروس کرونا افزایش داشته، در حالی که ویروس آنفلوانزا هنوز افزایش شدیدی نداشته است. به گزارش وبدا، دکتر «محمد رحیم کدیور» با اشاره به آغاز فصل پاییز و سردتر شدن هوا، اظهار کرد: با تغییر فصل و کاهش دما، گردش ویروس‌های تنفسی افزایش پیدا می‌کند و بر اساس برآوردهای موجود در هفته‌های گذشته، میزان گردش ویروس کرونا افزایش قابل توجهی داشته است. وی افزود: در حال حاضر بخش قابل توجهی از موارد علایم شبیه سرماخوردگی می‌تواند ناشی از ابتلا به ویروس کرونا باشد و این ویروس به دلیل قدرت انتقال بالا می‌تواند در مدت کوتاهی میان افراد منتقل شود. این فوق تخصص عفونی کودکان با بیان این که میزان انتقال ویروس کرونا بالاست، گفت: بر اساس برآوردهای موجود، یک فرد مبتلا می‌تواند ویروس را به تعداد زیادی از افراد منتقل کند، در حالی که میزان انتقال ویروس آنفلوانزا پایین‌تر است. دکتر «کدیور» ادامه داد: با توجه به فاصله زمانی کوتاه میان انتقال ویروس از فردی به فرد دیگر، در صورت رعایت نکردن اصول پیشگیری، امکان گسترش سریع بیماری در جمعیت وجود دارد. وی بیان کرد: ویروس کرونا که در حال حاضر در گردش است، در مقایسه با گونه‌های قبلی کرونا با شدت بیماری و علایم کمتری همراه بوده و میزان بستری ناشی از آن نیز کمتر گزارش شده است، با این حال، بیماری در افراد سالمند و بیماران مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای یا خاص می‌تواند شدیدتر باشد. فوق تخصص عفونی کودکان دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره علایم احتمالی ابتلا به کرونا گفت: تب، لرز، بی‌حالی، درد عضلانی، سرفه، تنگی نفس، گلودرد، بی‌اشتهایی، تهوع، اسهال و استفراغ، از بین رفتن حس چشایی و بویایی، بثورات پوستی و ورم ملتحمه چشم از جمله علائمی هستند که ممکن است در افراد مبتلا مشاهده شوند. وی تأکید کرد: شدت و نوع علایم می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد و افراد سالمند و بیماران مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای باید در صورت بروز علایم، توجه بیشتری به وضعیت خود داشته باشند. دکتر «کدیور» با تأکید بر اهمیت رعایت اصول بهداشتی برای پیشگیری از انتقال ویروس‌های تنفسی، اظهار کرد: با توجه به شرایط موجود، رعایت اصول بهداشت فردی و کاهش تماس‌های غیرضروری در زمان افزایش گردش ویروس‌ها اهمیت زیادی دارد. وی شست‌وشوی مرتب دست‌ها با آب و صابون یا استفاده از محلول‌های ضدعفونی‌کننده الکلی را از راه‌های مؤثر پیشگیری دانست و افزود: استفاده از ماسک در تجمعات و هنگام تماس با افراد بیمار، رعایت فاصله مناسب از افرادی که سرفه یا عطسه می‌کنند و پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه با دستمال یا قسمت داخلی آرنج، از دیگر اقدامات مؤثر برای کاهش انتقال ویروس است. این متخصص عفونی کودکان ادامه داد: افراد در صورت شروع علایم بیماری، تا حد امکان در منزل بمانند و از حضور در تجمعات غیرضروری و تماس نزدیک با دیگران خودداری کنند تا احتمال انتقال بیماری کاهش یابد. دکتر «کدیور» با اشاره به اهمیت حفظ سلامت عمومی بدن، گفت: تغذیه مناسب، انجام فعالیت بدنی و ورزش متناسب با سن، خواب کافی و مدیریت استرس می‌تواند در حفظ سلامت عمومی بدن مؤثر باشد. وی همچنین بر پرهیز از مصرف دخانیات و قرار گرفتن در معرض دود تأکید کرد و افزود: مصرف مکمل‌ها نیز باید در صورت نیاز و با نظر پزشک انجام شود و از مصرف خودسرانه مکمل‌ها یا داروها باید پرهیز کرد. این فوق تخصص عفونی کودکان دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان خاطرنشان کرد: در صورت بروز علایم شدید، تداوم علایم یا وجود عوامل خطر، مراجعه به پزشک و دریافت راهنمایی تخصصی ضروری است.
محبوبه روحانی مطلق- «ملاتونین» سال‌ها یکی از محبوب‌ترین مکمل‌های خواب بوده است اما در سال‌های اخیر توجه مردم به «منیزیم» برای بهبود خواب افزایش یافته است. برخی افراد معتقدند منیزیم می‌تواند خواب عمیق‌تر و آرام‌تری ایجاد کند و برخلاف ملاتونین باعث گیجی صبحگاهی نشود، با این حال، شواهد علمی هنوز برتری منیزیم نسبت به ملاتونین را تأیید نکرده‌اند.
منیزیم واقعاً به خواب کمک می‌کند؟
منیزیم یک ماده معدنی ضروری است که در عملکردهای مختلف بدن، از جمله تنظیم فشارخون و قند خون و عملکرد اعصاب و عضلات نقش دارد. تحقیقات درباره تأثیر مستقیم منیزیم بر خواب نسبتاً محدود است و کیفیت بسیاری از مطالعات موجود نیز بالا نیست. در یک مطالعه در سال ۲۰۲۵، ۱۵۵ فرد سالم با خواب نامناسب به دو گروه تقسیم شدند. یک گروه روزانه ۲۵۰ میلی‌گرم منیزیم گلیسینات را ۳۰ تا ۶۰ دقیقه قبل از خواب دریافت کردند و گروه دیگر دارونما گرفتند. علایم بی‌خوابی در گروه منیزیم بیشتر بهبود یافت، اما میزان این بهبود نسبتاً کم بود. مطالعه دیگری در سال ۲۰۲۱ روی حدود 4 هزار فرد ۱۸ تا ۳۰ ساله نشان داد افرادی که منیزیم بیشتری از غذا یا مکمل دریافت می‌کردند، نسبت به افرادی که کمترین میزان را داشتند: ۳۶ درصد کمتر احتمال داشت کمتر از ۷ ساعت در شب بخوابند و ۳۰ درصد بیشتر احتمال داشت کیفیت خواب بالاتری را گزارش کنند، اما این مطالعه نمی‌توانست ثابت کند که خود منیزیم باعث بهبود خواب شده است، زیرا افرادی که منیزیم بیشتری دریافت می‌کردند ممکن بود از جهات دیگری نیز سالم‌تر باشند. همچنین در یک مرور مطالعاتی در سال ۲۰۲۲، برخی تحقیقات ارتباط بین مصرف منیزیم و خواب بهتر را نشان دادند، اما کارآزمایی‌های بالینی نتایج متفاوتی داشتند. بنابراین، در حال حاضر نمی‌توان گفت منیزیم یک درمان قطعی برای بی‌خوابی است.
منیزیم چگونه ممکن است روی خواب اثر بگذارد؟
یک احتمال این است که منیزیم بر برخی انتقال‌دهنده‌های عصبی مرتبط با خواب تأثیر بگذارد و باعث افزایش آرامش، کاهش تنش عضلانی و کم شدن بی‌قراری شود. البته یک احتمال دیگر نیز وجود دارد: اثر «پلاسیبو»؛ یعنی فرد به دلیل انتظار داشتن خواب بهتر، پس از مصرف مکمل واقعاً احساس کند خوابش بهتر شده است.
منیزیم بهتر است یا ملاتونین؟
دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت گزارش داد: هنوز پاسخ مشخصی برای این سؤال وجود ندارد، زیرا مطالعات معتبر و مستقیمی که منیزیم و ملاتونین را با یکدیگر مقایسه کنند، بسیار کم هستند. با این حال، تحقیقات درباره ملاتونین بسیار بیشتر و قوی‌تر از تحقیقات مربوط به منیزیم است. شواهد نسبتاً خوبی وجود دارد که ملاتونین در برخی شرایط مانند اختلال خواب ناشی از پرواز و تغییر منطقه زمانی و اختلالات ریتم شبانه‌روزی خواب و بیداری می‌تواند مفید باشد.
اما بسیاری از متخصصان خواب، ملاتونین را درمان اصلی بی‌خوابی نمی‌دانند، زیرا مصرف آن لزوماً علت اصلی مشکل خواب را برطرف نمی‌کند. بنابراین نمی‌توان گفت «منیزیم بهتر از ملاتونین است» یا برعکس؛ هرکدام کاربردها و شواهد متفاوتی دارند.
کدام نوع منیزیم مناسب‌تر است؟
مکمل‌های منیزیم به شکل‌های مختلفی مانند قرص، پودر، پاستیل و کِرِم عرضه می‌شوند و انواع مختلفی نیز دارند، از جمله، منیزیم گلیسینات، سیترات، اکسید و کلرید. برخی متخصصان برای مصرف با هدف خواب، منیزیم گلیسینات یا L-ترئونات را ترجیح می‌دهند، زیرا نسبت به منیزیم سیترات و اکسید کمتر احتمال دارد باعث عوارض گوارشی مانند اسهال، تهوع و گرفتگی شکم شوند. منیزیم سیترات حتی گاهی به‌عنوان ملین مورد استفاده قرار می‌گیرد.
ابتدا علت مشکل خواب مشخص شود
منیزیم ممکن است در برخی افراد به بهبود خواب کمک کند، اما شواهد علمی آن هنوز محدود و متناقض است. در مقابل، درباره ملاتونین تحقیقات بیشتری وجود دارد، به‌ویژه برای اختلال خواب ناشی از پرواز و تغییر منطقه زمانی و اختلالات ریتم شبانه‌روزی. بنابراین، فعلاً نمی‌توان گفت منیزیم جایگزین بهتر یا قوی‌تری برای ملاتونین است. اگر مشکل خواب مداوم دارید، بهتر است ابتدا علت آن مشخص شود و سپس درباره مصرف مکمل با پزشک یا متخصص خواب مشورت کنید.
هشدار درباره مصرف خودسرانه مکمل منیزیم
اگرچه منیزیم در برخی افراد می‌تواند به آرامش عضلات و کاهش برخی گرفتگی‌ها کمک کند، اما مصرف بی‌رویه و طولانی‌مدت آن می‌تواند پیامدهایی برای سلامت کلیه‌ها و استخوان‌ها داشته باشد
مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با تأکید بر این که نیاز بدن به منیزیم در بسیاری از افراد از طریق یک رژیم غذایی متعادل تأمین می‌شود، گفت: افرادی که در برنامه غذایی خود به میزان کافی از مغزها و آجیل‌ها، حبوبات، سبزیجات و سایر منابع غذایی منیزیم استفاده می‌کنند، معمولاً نیازی به مصرف مکمل منیزیم ندارند. دکتر «احمد اسماعیل‌زاده» در گفت و گو با وبدا افزود: مصرف مکمل‌ها باید متناسب با نیاز بدن و شرایط فرد انجام شود و استفاده خودسرانه و طولانی‌مدت از مکمل منیزیم توصیه نمی‌شود. وی با اشاره به برخی علایم احتمالی کمبود منیزیم اظهار کرد: در افرادی که از طریق رژیم غذایی منیزیم کافی دریافت نمی‌کنند، علایمی مانند گرفتگی‌های عضلانی، اختلال در عملکرد دستگاه گوارش و یبوست و در برخی موارد اختلال در آرامش و عملکرد سیستم عصبی مشاهده می‌شود که در صورت مراجعه فرد و بررسی شرایط، ممکن است کمبود منیزیم به عنوان یکی از عوامل احتمالی این علایم مورد توجه قرار گیرد. مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت ادامه داد: در برخی گروه‌ها، از جمله افرادی که فعالیت ورزشی دارند و همچنین زنان بارداری که دچار گرفتگی‌های عضلانی شبانه می‌شوند، ممکن است با توجه به شرایط فرد و تشخیص پزشک، مکمل منیزیم برای مدت محدودی مورد استفاده قرار گیرد. وی با بیان این که مصرف مکمل منیزیم در این شرایط، معمولاً برای دوره‌های محدود، حدود یک تا دو ماه، انجام می‌شود، تصریح کرد: مصرف طولانی‌مدت و بدون نیاز این مکمل می‌تواند با جذب برخی املاح دوظرفیتی مانند کلسیم و آهن تداخل ایجاد کند و در طولانی‌مدت تعادل کلسیم بدن را تحت تأثیر قرار دهد. دکتر «اسماعیل‌زاده» خاطرنشان کرد: اگرچه منیزیم در برخی افراد می‌تواند به آرامش عضلات و کاهش برخی گرفتگی‌ها کمک کند، اما مصرف بی‌رویه و طولانی‌مدت آن می‌تواند پیامدهایی برای سلامت کلیه‌ها و استخوان‌ها داشته باشد؛ بنابراین توصیه می‌شود افراد از مصرف خودسرانه مکمل منیزیم خودداری کنند.مدیرکل دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت با اشاره به افزایش مصرف خودسرانه انواع مکمل‌ها در جامعه گفت: مصرف خودسرانه مکمل‌هایی مانند ویتامینD3 ، ویتامین‌های گروه B و سایر مکمل‌ها نیز می‌تواند در صورت مصرف بی‌رویه و طولانی‌مدت، عوارضی برای سلامت به همراه داشته باشد. وی افزود: برخی ویتامین‌ها در بدن تجمع پیدا می‌کنند و مصرف بیش از نیاز آن ها می‌تواند خطر مسمومیت و عوارض ناشی از دریافت بیش از حد را به همراه داشته باشد؛ بنابراین مصرف مکمل‌ها باید بر اساس نیاز واقعی بدن و شرایط فرد انجام شود. دکتر «اسماعیل‌زاده» در پایان گفت: برای افراد بالای ۱۸ سال که تمایل به استفاده از مکمل‌های عمومی دارند، می‌توان مصرف یک مکمل مولتی‌ویتامین را ابتدا با فاصله حدود ۱۰ روز و متناسب با شرایط فرد در نظر گرفت؛ با این حال، مصرف روزانه و همزمان تعداد زیادی مکمل بدون نیاز و توصیه تخصصی، به دلیل عوارض احتمالی آن، توصیه نمی‌شود.
چند نکته درباره کرونا و آنفلوانزا
یک فوق تخصص عفونی کودکان با اشاره به افزایش گردش ویروس‌های تنفسی همزمان با آغاز فصل پاییز، گفت: بر اساس برآوردهای موجود در هفته‌های اخیر، میزان گردش ویروس کرونا افزایش داشته، در حالی که ویروس آنفلوانزا هنوز افزایش شدیدی نداشته است. به گزارش وبدا، دکتر «محمد رحیم کدیور» با اشاره به آغاز فصل پاییز و سردتر شدن هوا، اظهار کرد: با تغییر فصل و کاهش دما، گردش ویروس‌های تنفسی افزایش پیدا می‌کند و بر اساس برآوردهای موجود در هفته‌های گذشته، میزان گردش ویروس کرونا افزایش قابل توجهی داشته است. وی افزود: در حال حاضر بخش قابل توجهی از موارد علایم شبیه سرماخوردگی می‌تواند ناشی از ابتلا به ویروس کرونا باشد و این ویروس به دلیل قدرت انتقال بالا می‌تواند در مدت کوتاهی میان افراد منتقل شود. این فوق تخصص عفونی کودکان با بیان این که میزان انتقال ویروس کرونا بالاست، گفت: بر اساس برآوردهای موجود، یک فرد مبتلا می‌تواند ویروس را به تعداد زیادی از افراد منتقل کند، در حالی که میزان انتقال ویروس آنفلوانزا پایین‌تر است. دکتر «کدیور» ادامه داد: با توجه به فاصله زمانی کوتاه میان انتقال ویروس از فردی به فرد دیگر، در صورت رعایت نکردن اصول پیشگیری، امکان گسترش سریع بیماری در جمعیت وجود دارد. وی بیان کرد: ویروس کرونا که در حال حاضر در گردش است، در مقایسه با گونه‌های قبلی کرونا با شدت بیماری و علایم کمتری همراه بوده و میزان بستری ناشی از آن نیز کمتر گزارش شده است، با این حال، بیماری در افراد سالمند و بیماران مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای یا خاص می‌تواند شدیدتر باشد. فوق تخصص عفونی کودکان دانشگاه علوم پزشکی شیراز درباره علایم احتمالی ابتلا به کرونا گفت: تب، لرز، بی‌حالی، درد عضلانی، سرفه، تنگی نفس، گلودرد، بی‌اشتهایی، تهوع، اسهال و استفراغ، از بین رفتن حس چشایی و بویایی، بثورات پوستی و ورم ملتحمه چشم از جمله علائمی هستند که ممکن است در افراد مبتلا مشاهده شوند. وی تأکید کرد: شدت و نوع علایم می‌تواند در افراد مختلف متفاوت باشد و افراد سالمند و بیماران مبتلا به بیماری‌های زمینه‌ای باید در صورت بروز علایم، توجه بیشتری به وضعیت خود داشته باشند. دکتر «کدیور» با تأکید بر اهمیت رعایت اصول بهداشتی برای پیشگیری از انتقال ویروس‌های تنفسی، اظهار کرد: با توجه به شرایط موجود، رعایت اصول بهداشت فردی و کاهش تماس‌های غیرضروری در زمان افزایش گردش ویروس‌ها اهمیت زیادی دارد. وی شست‌وشوی مرتب دست‌ها با آب و صابون یا استفاده از محلول‌های ضدعفونی‌کننده الکلی را از راه‌های مؤثر پیشگیری دانست و افزود: استفاده از ماسک در تجمعات و هنگام تماس با افراد بیمار، رعایت فاصله مناسب از افرادی که سرفه یا عطسه می‌کنند و پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه با دستمال یا قسمت داخلی آرنج، از دیگر اقدامات مؤثر برای کاهش انتقال ویروس است. این متخصص عفونی کودکان ادامه داد: افراد در صورت شروع علایم بیماری، تا حد امکان در منزل بمانند و از حضور در تجمعات غیرضروری و تماس نزدیک با دیگران خودداری کنند تا احتمال انتقال بیماری کاهش یابد. دکتر «کدیور» با اشاره به اهمیت حفظ سلامت عمومی بدن، گفت: تغذیه مناسب، انجام فعالیت بدنی و ورزش متناسب با سن، خواب کافی و مدیریت استرس می‌تواند در حفظ سلامت عمومی بدن مؤثر باشد. وی همچنین بر پرهیز از مصرف دخانیات و قرار گرفتن در معرض دود تأکید کرد و افزود: مصرف مکمل‌ها نیز باید در صورت نیاز و با نظر پزشک انجام شود و از مصرف خودسرانه مکمل‌ها یا داروها باید پرهیز کرد. این فوق تخصص عفونی کودکان دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان خاطرنشان کرد: در صورت بروز علایم شدید، تداوم علایم یا وجود عوامل خطر، مراجعه به پزشک و دریافت راهنمایی تخصصی ضروری است.