سلامت نامه
مهمترین اقدامات برای مقابله با هاری
تأخیر در مراجعه پس از حیوانگزیدگی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشد
مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریها در معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر این که هاری پس از بروز علایم، بیماری، صددرصد کشنده است، گفت: شستوشوی فوری محل حیوانگزیدگی و مراجعه سریع برای دریافت خدمات پیشگیری پس از مواجهه، مهمترین اقدامات برای جلوگیری از ابتلا به هاری است. «روحا... یزدانی» با اشاره به ثبت ۳۲۵۴ مورد حیوانگزیدگی در خراسان شمالی طی نیمه نخست سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: بخش قابل توجهی از این موارد مربوط به گزش سگها بوده است و خوشبختانه با مراجعه سریع افراد آسیبدیده به مراکز ارائه خدمات پیشگیری از هاری و دریافت خدمات مورد نیاز، تاکنون موردی از ابتلای انسانی به هاری در استان گزارش نشده است. وی افزود: در صورت بروز هرگونه گزش یا خراش توسط حیوان، محل آسیب باید بلافاصله به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با آب و صابون شستوشو داده شود و فرد در کوتاهترین زمان ممکن برای ارزیابی و دریافت خدمات پیشگیری، از جمله واکسیناسیون و سایر اقدامات مورد نیاز، به مرکز ارائه خدمات پیشگیری و درمان هاری مراجعه کند. «یزدانی» خاطرنشان کرد: تمامی خدمات پیشگیری و درمان هاری، شامل واکسیناسیون و اقدامات مورد نیاز، در مراکز منتخب استان بهصورت شبانهروزی و رایگان ارائه میشود، بنابراین تأخیر در مراجعه پس از حیوانگزیدگی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشد. مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی اظهار کرد: هاری یکی از بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان است و حیوانگزیدگی مهمترین راه انتقال ویروس هاری به انسان محسوب میشود. وی افزود: نزدیک شدن، تحریک کردن حیوانات یا بازی با حیوانات ناشناس و بدون صاحب، بهویژه سگها و گربهها، میتواند احتمال گزش و خراش و در نتیجه خطر مواجهه با ویروس هاری را افزایش دهد؛ از این رو شهروندان باید از نزدیک شدن و تحریک این حیوانات خودداری کنند. وی افزایش آگاهی عمومی و رعایت اصول ایمنی در مواجهه با حیوانات را از عوامل مؤثر در پیشگیری از هاری عنوان کرد و افزود: ساماندهی سگهای بلاصاحب، واکسیناسیون سگهای گله و نگهبان، نمونهبرداری از موارد مشکوک، آموزش عمومی و تشدید نظارتهای بهداشتی از مهمترین برنامههای در حال اجرای معاونت بهداشت برای کنترل این بیماری در استان است. «یزدانی» گفت: خدمات پیشگیری و درمان هاری در مراکز منتخب شهرستانهای بجنورد، شیروان، جاجرم، فاروج، مانه، سملقان، گرمه و راز و جرگلان بهصورت ۲۴ ساعته و رایگان در دسترس شهروندان قرار دارد.
سیاستهای سالمندی باید نو شود!
رویکرد نظام سلامت از تمرکز صرف بر درمان بیماریهای دوران سالمندی، به سمت پیشگیری، حفظ توانمندی، خودمراقبتی و ارتقای کیفیت زندگی در تمام مراحل زندگی باید حرکت کند
مدیر گروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: افزایش امید به زندگی، زمانی به یک دستاورد واقعی تبدیل میشود که سیاستهای اجتماعی، اقتصادی و سلامت نیز متناسب با نیازهای نسل سالمند آینده بازطراحی شوند. «محدثه معصومی» با اشاره به یکی از عناوین روزهای هفته سالمند، با عنوان «زندگی طولانیتر، آیندهای متفاوت، بازاندیشی در سیاستهای سالمندی»، اظهار کرد: افزایش طول عمر جمعیت، واقعیتی است که باید از امروز برای پیامدهای آن برنامهریزی کرد. چراکه سالمندان آینده، تنها به خدمات درمانی بیشتر نیاز ندارند، بلکه به محیطی نیاز دارند که امکان زندگی مستقل، مشارکت اجتماعی و حفظ کرامت آنان را فراهم کند. وی افزود: یکی از مهمترین حوزههایی که نیازمند بازاندیشی است، سیاستهای سلامت است، به این معنا که رویکرد نظام سلامت از تمرکز صرف بر درمان بیماریهای دوران سالمندی، به سمت پیشگیری، حفظ توانمندی، خودمراقبتی و ارتقای کیفیت زندگی در تمام مراحل زندگی حرکت کند. «معصومی» ادامه داد: سیاستهای اشتغال و تأمین اجتماعی نیز باید متناسب با افزایش طول عمر مورد توجه قرار گیرد. فراهم کردن زمینههای مشارکت اقتصادی و اجتماعی سالمندان، حمایت از امنیت اقتصادی آنان و استفاده از تجربه و توانمندی این گروه میتواند به داشتن سالمندی فعال و مستقل کمک کند. مدیر گروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، مسکن، شهرسازی و حملونقل را از دیگر حوزههای نیازمند بازنگری دانست و گفت: شهرها و فضاهای عمومی باید به گونهای طراحی شوند که سالمندان بتوانند با امنیت و استقلال بیشتری در جامعه حضور داشته باشند. دسترسی مناسب به خدمات، مسیرهای ایمن، حملونقل قابل استفاده و فضاهای اجتماعی، به طور مستقیم بر کیفیت زندگی سالمندان تأثیر میگذارد. وی با تأکید بر نقش خانواده و حمایتهای اجتماعی افزود: با تغییر ساختار خانوادهها و افزایش مهاجرت و زندگیهای مستقل، نمیتوان تمام بار مراقبت از سالمندان را بر دوش خانواده گذاشت. لازم است شبکههای حمایت اجتماعی، خدمات مراقبتی و برنامههای توانمندسازی خانوادهها نیز همگام با تغییرات جمعیتی توسعه یابد. «معصومی» خاطرنشان کرد: بازاندیشی در سیاستهای سالمندی، در واقع سرمایهگذاری برای آینده است، زیرا تصمیمهایی که امروز در حوزه سلامت، آموزش، اشتغال، تأمین اجتماعی، مسکن، شهرسازی و حمایت از خانواده گرفته میشود، تعیینکننده کیفیت زندگی سالمندان سالهای آینده خواهد بود. وی گفت: آینده متفاوت سالمندی، آیندهای نیست که فقط سالهای بیشتری به عمر افراد اضافه شود، بلکه آیندهای است که در آن افراد، سالهای بیشتری را با سلامت، استقلال، مشارکت اجتماعی و کرامت زندگی کنند. رسیدن به این هدف، نیازمند نگاه آیندهنگر و بازاندیشی در سیاستها از امروز است.
چگونه محیط زندگی بیماران مبتلا به آلزایمر را ایمنتر کنیم؟
استادیار گروه کاردرمانی دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اهمیت مناسبسازی محیط زندگی بیماران مبتلا به آلزایمر گفت: با ایجاد تغییرات ساده و متناسب با تواناییهای بیمار در محیط خانه میتوان به حفظ استقلال این بیماران در فعالیتهای روزمره، کاهش سردرگمی و پیشگیری از حوادثی مانند زمینخوردن کمک کرد. به گزارش وبدا، دکتر «بهاره زینلزاده قوچانی» با اشاره به این که تطبیق محیط، یکی از بخشهای مهم فرایند توانبخشی بیماران مبتلا به آلزایمر است، اظهار کرد: کاردرمانگر در فرایند ارزیابی، فعالیتهای روزمره بیمار، تواناییهای شناختی و حرکتی و همچنین موانعی را که انجام این فعالیتها را دشوار میکنند، بررسی میکند و بر اساس شرایط فرد، راهکارهای مناسب برای تطبیق محیط ارائه میدهد. وی افزود: یکی از اقدامات ساده و کاربردی، مشخص کردن محل ثابت برای وسایل پرکاربرد است؛ برای مثال، میتوان کلید، عینک، تلفن یا سایر وسایل ضروری بیمار را همیشه در یک محل مشخص قرار داد تا فرد برای پیدا کردن آن ها دچار سردرگمی نشود. دکتر «زینلزاده قوچانی» ادامه داد: استفاده از نشانههای دیداری نیز میتواند به بیمار کمک کند؛ به عنوان نمونه، بر حسب نیاز و در صورت افزایش علایم بیمار، نصب علامت یا نوشتهای واضح روی درِ سرویس بهداشتی میتواند پیدا کردن این فضا را برای بیمار آسانتر کند. این عضو هیئت علمی دانشگاه با تأکید بر اهمیت پیشگیری از زمینخوردن گفت: فرشهای لغزنده، سیمهای برق و وسایل اضافی که در مسیر رفتوآمد قرار دارند، میتوانند خطر زمینخوردن بیمار را افزایش دهند و بهتر است تا حد امکان از مسیر حرکت او حذف شوند. وی افزود: در حمام و سرویس بهداشتی نیز میتوان با اقداماتی مانند استفاده از کفپوش ضدلغزش، نصب دستگیرههای کمکی و خلوت کردن مسیر ورود و خروج، ایمنی بیمار را افزایش داد. وی با بیان این که تغییرات مکرر در محیط میتواند برای برخی بیماران گیجکننده باشد، اظهار کرد: بهتر است جای وسایل اصلی مانند مبل، میز و سایر وسایل ضروری تا حد امکان ثابت باشد و تغییرات محیطی نیز متناسب با نیاز و مرحله بیماری انجام شود. وی همچنین استفاده از وسایل و کابینتهای قابل مشاهده را در برخی شرایط مفید دانست و گفت: برای مثال، قرار دادن وسایل پرکاربرد در محلهایی که بیمار بتواند آن ها را بهراحتی ببیند، ممکن است پیدا کردن وسایل مورد نیاز را برای او آسانتر کند. دکتر «زینلزاده قوچانی» با اشاره به اهمیت یادآورها در محیط زندگی بیماران مبتلا به آلزایمر گفت: استفاده از یادداشتها و نشانههای ساده در محل مناسب میتواند به یادآوری برخی امور ضروری کمک کند؛ برای مثال، یادآوریهایی درباره مصرف دارو، خاموش کردن گاز یا بستن در میتوانند در شرایط مناسب مورد استفاده قرار گیرند. وی تأکید کرد: نوع و میزان این تغییرات باید متناسب با تواناییهای شناختی و جسمانی بیمار باشد و نباید محیط را با تعداد زیادی علامت و یادآور شلوغ کرد، زیرا خود این موضوع ممکن است باعث سردرگمی بیشتر بیمار شود. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز خاطرنشان کرد: طراحی محیط برای مراحل مختلف بیماری یکسان نیست و با افزایش علایم جسمانی، توجه به ایمنی و پیشگیری از سقوط اهمیت بیشتری پیدا میکند. وی افزود: علاوه بر تغییرات فیزیکی در خانه، استفاده از فناوریهایی مانند سنسورهای حرکتی و مراقبت از راه دور نیز میتواند در افزایش ایمنی و ارتقای مراقبت از بیمار مؤثر باشد.دکتر «زینلزاده قوچانی» در پایان گفت: هدف از مناسبسازی محیط، محدود کردن فعالیتهای بیمار نیست، بلکه باید شرایطی فراهم شود که فرد بتواند متناسب با تواناییهای خود در فعالیتهای روزمره مشارکت داشته باشد و استقلال و ایمنی او تا حد امکان حفظ شود.
تأخیر در مراجعه پس از حیوانگزیدگی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشد
مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریها در معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر این که هاری پس از بروز علایم، بیماری، صددرصد کشنده است، گفت: شستوشوی فوری محل حیوانگزیدگی و مراجعه سریع برای دریافت خدمات پیشگیری پس از مواجهه، مهمترین اقدامات برای جلوگیری از ابتلا به هاری است. «روحا... یزدانی» با اشاره به ثبت ۳۲۵۴ مورد حیوانگزیدگی در خراسان شمالی طی نیمه نخست سال ۱۴۰۵ اظهار کرد: بخش قابل توجهی از این موارد مربوط به گزش سگها بوده است و خوشبختانه با مراجعه سریع افراد آسیبدیده به مراکز ارائه خدمات پیشگیری از هاری و دریافت خدمات مورد نیاز، تاکنون موردی از ابتلای انسانی به هاری در استان گزارش نشده است. وی افزود: در صورت بروز هرگونه گزش یا خراش توسط حیوان، محل آسیب باید بلافاصله به مدت ۱۵ تا ۲۰ دقیقه با آب و صابون شستوشو داده شود و فرد در کوتاهترین زمان ممکن برای ارزیابی و دریافت خدمات پیشگیری، از جمله واکسیناسیون و سایر اقدامات مورد نیاز، به مرکز ارائه خدمات پیشگیری و درمان هاری مراجعه کند. «یزدانی» خاطرنشان کرد: تمامی خدمات پیشگیری و درمان هاری، شامل واکسیناسیون و اقدامات مورد نیاز، در مراکز منتخب استان بهصورت شبانهروزی و رایگان ارائه میشود، بنابراین تأخیر در مراجعه پس از حیوانگزیدگی میتواند پیامدهای جبرانناپذیری به همراه داشته باشد. مدیر گروه پیشگیری و مبارزه با بیماریهای معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی اظهار کرد: هاری یکی از بیماریهای مشترک بین انسان و حیوان است و حیوانگزیدگی مهمترین راه انتقال ویروس هاری به انسان محسوب میشود. وی افزود: نزدیک شدن، تحریک کردن حیوانات یا بازی با حیوانات ناشناس و بدون صاحب، بهویژه سگها و گربهها، میتواند احتمال گزش و خراش و در نتیجه خطر مواجهه با ویروس هاری را افزایش دهد؛ از این رو شهروندان باید از نزدیک شدن و تحریک این حیوانات خودداری کنند. وی افزایش آگاهی عمومی و رعایت اصول ایمنی در مواجهه با حیوانات را از عوامل مؤثر در پیشگیری از هاری عنوان کرد و افزود: ساماندهی سگهای بلاصاحب، واکسیناسیون سگهای گله و نگهبان، نمونهبرداری از موارد مشکوک، آموزش عمومی و تشدید نظارتهای بهداشتی از مهمترین برنامههای در حال اجرای معاونت بهداشت برای کنترل این بیماری در استان است. «یزدانی» گفت: خدمات پیشگیری و درمان هاری در مراکز منتخب شهرستانهای بجنورد، شیروان، جاجرم، فاروج، مانه، سملقان، گرمه و راز و جرگلان بهصورت ۲۴ ساعته و رایگان در دسترس شهروندان قرار دارد.
سیاستهای سالمندی باید نو شود!
رویکرد نظام سلامت از تمرکز صرف بر درمان بیماریهای دوران سالمندی، به سمت پیشگیری، حفظ توانمندی، خودمراقبتی و ارتقای کیفیت زندگی در تمام مراحل زندگی باید حرکت کند
مدیر گروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: افزایش امید به زندگی، زمانی به یک دستاورد واقعی تبدیل میشود که سیاستهای اجتماعی، اقتصادی و سلامت نیز متناسب با نیازهای نسل سالمند آینده بازطراحی شوند. «محدثه معصومی» با اشاره به یکی از عناوین روزهای هفته سالمند، با عنوان «زندگی طولانیتر، آیندهای متفاوت، بازاندیشی در سیاستهای سالمندی»، اظهار کرد: افزایش طول عمر جمعیت، واقعیتی است که باید از امروز برای پیامدهای آن برنامهریزی کرد. چراکه سالمندان آینده، تنها به خدمات درمانی بیشتر نیاز ندارند، بلکه به محیطی نیاز دارند که امکان زندگی مستقل، مشارکت اجتماعی و حفظ کرامت آنان را فراهم کند. وی افزود: یکی از مهمترین حوزههایی که نیازمند بازاندیشی است، سیاستهای سلامت است، به این معنا که رویکرد نظام سلامت از تمرکز صرف بر درمان بیماریهای دوران سالمندی، به سمت پیشگیری، حفظ توانمندی، خودمراقبتی و ارتقای کیفیت زندگی در تمام مراحل زندگی حرکت کند. «معصومی» ادامه داد: سیاستهای اشتغال و تأمین اجتماعی نیز باید متناسب با افزایش طول عمر مورد توجه قرار گیرد. فراهم کردن زمینههای مشارکت اقتصادی و اجتماعی سالمندان، حمایت از امنیت اقتصادی آنان و استفاده از تجربه و توانمندی این گروه میتواند به داشتن سالمندی فعال و مستقل کمک کند. مدیر گروه جوانی جمعیت و سلامت خانواده دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، مسکن، شهرسازی و حملونقل را از دیگر حوزههای نیازمند بازنگری دانست و گفت: شهرها و فضاهای عمومی باید به گونهای طراحی شوند که سالمندان بتوانند با امنیت و استقلال بیشتری در جامعه حضور داشته باشند. دسترسی مناسب به خدمات، مسیرهای ایمن، حملونقل قابل استفاده و فضاهای اجتماعی، به طور مستقیم بر کیفیت زندگی سالمندان تأثیر میگذارد. وی با تأکید بر نقش خانواده و حمایتهای اجتماعی افزود: با تغییر ساختار خانوادهها و افزایش مهاجرت و زندگیهای مستقل، نمیتوان تمام بار مراقبت از سالمندان را بر دوش خانواده گذاشت. لازم است شبکههای حمایت اجتماعی، خدمات مراقبتی و برنامههای توانمندسازی خانوادهها نیز همگام با تغییرات جمعیتی توسعه یابد. «معصومی» خاطرنشان کرد: بازاندیشی در سیاستهای سالمندی، در واقع سرمایهگذاری برای آینده است، زیرا تصمیمهایی که امروز در حوزه سلامت، آموزش، اشتغال، تأمین اجتماعی، مسکن، شهرسازی و حمایت از خانواده گرفته میشود، تعیینکننده کیفیت زندگی سالمندان سالهای آینده خواهد بود. وی گفت: آینده متفاوت سالمندی، آیندهای نیست که فقط سالهای بیشتری به عمر افراد اضافه شود، بلکه آیندهای است که در آن افراد، سالهای بیشتری را با سلامت، استقلال، مشارکت اجتماعی و کرامت زندگی کنند. رسیدن به این هدف، نیازمند نگاه آیندهنگر و بازاندیشی در سیاستها از امروز است.
چگونه محیط زندگی بیماران مبتلا به آلزایمر را ایمنتر کنیم؟
استادیار گروه کاردرمانی دانشکده علوم توانبخشی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با تأکید بر اهمیت مناسبسازی محیط زندگی بیماران مبتلا به آلزایمر گفت: با ایجاد تغییرات ساده و متناسب با تواناییهای بیمار در محیط خانه میتوان به حفظ استقلال این بیماران در فعالیتهای روزمره، کاهش سردرگمی و پیشگیری از حوادثی مانند زمینخوردن کمک کرد. به گزارش وبدا، دکتر «بهاره زینلزاده قوچانی» با اشاره به این که تطبیق محیط، یکی از بخشهای مهم فرایند توانبخشی بیماران مبتلا به آلزایمر است، اظهار کرد: کاردرمانگر در فرایند ارزیابی، فعالیتهای روزمره بیمار، تواناییهای شناختی و حرکتی و همچنین موانعی را که انجام این فعالیتها را دشوار میکنند، بررسی میکند و بر اساس شرایط فرد، راهکارهای مناسب برای تطبیق محیط ارائه میدهد. وی افزود: یکی از اقدامات ساده و کاربردی، مشخص کردن محل ثابت برای وسایل پرکاربرد است؛ برای مثال، میتوان کلید، عینک، تلفن یا سایر وسایل ضروری بیمار را همیشه در یک محل مشخص قرار داد تا فرد برای پیدا کردن آن ها دچار سردرگمی نشود. دکتر «زینلزاده قوچانی» ادامه داد: استفاده از نشانههای دیداری نیز میتواند به بیمار کمک کند؛ به عنوان نمونه، بر حسب نیاز و در صورت افزایش علایم بیمار، نصب علامت یا نوشتهای واضح روی درِ سرویس بهداشتی میتواند پیدا کردن این فضا را برای بیمار آسانتر کند. این عضو هیئت علمی دانشگاه با تأکید بر اهمیت پیشگیری از زمینخوردن گفت: فرشهای لغزنده، سیمهای برق و وسایل اضافی که در مسیر رفتوآمد قرار دارند، میتوانند خطر زمینخوردن بیمار را افزایش دهند و بهتر است تا حد امکان از مسیر حرکت او حذف شوند. وی افزود: در حمام و سرویس بهداشتی نیز میتوان با اقداماتی مانند استفاده از کفپوش ضدلغزش، نصب دستگیرههای کمکی و خلوت کردن مسیر ورود و خروج، ایمنی بیمار را افزایش داد. وی با بیان این که تغییرات مکرر در محیط میتواند برای برخی بیماران گیجکننده باشد، اظهار کرد: بهتر است جای وسایل اصلی مانند مبل، میز و سایر وسایل ضروری تا حد امکان ثابت باشد و تغییرات محیطی نیز متناسب با نیاز و مرحله بیماری انجام شود. وی همچنین استفاده از وسایل و کابینتهای قابل مشاهده را در برخی شرایط مفید دانست و گفت: برای مثال، قرار دادن وسایل پرکاربرد در محلهایی که بیمار بتواند آن ها را بهراحتی ببیند، ممکن است پیدا کردن وسایل مورد نیاز را برای او آسانتر کند. دکتر «زینلزاده قوچانی» با اشاره به اهمیت یادآورها در محیط زندگی بیماران مبتلا به آلزایمر گفت: استفاده از یادداشتها و نشانههای ساده در محل مناسب میتواند به یادآوری برخی امور ضروری کمک کند؛ برای مثال، یادآوریهایی درباره مصرف دارو، خاموش کردن گاز یا بستن در میتوانند در شرایط مناسب مورد استفاده قرار گیرند. وی تأکید کرد: نوع و میزان این تغییرات باید متناسب با تواناییهای شناختی و جسمانی بیمار باشد و نباید محیط را با تعداد زیادی علامت و یادآور شلوغ کرد، زیرا خود این موضوع ممکن است باعث سردرگمی بیشتر بیمار شود. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز خاطرنشان کرد: طراحی محیط برای مراحل مختلف بیماری یکسان نیست و با افزایش علایم جسمانی، توجه به ایمنی و پیشگیری از سقوط اهمیت بیشتری پیدا میکند. وی افزود: علاوه بر تغییرات فیزیکی در خانه، استفاده از فناوریهایی مانند سنسورهای حرکتی و مراقبت از راه دور نیز میتواند در افزایش ایمنی و ارتقای مراقبت از بیمار مؤثر باشد.دکتر «زینلزاده قوچانی» در پایان گفت: هدف از مناسبسازی محیط، محدود کردن فعالیتهای بیمار نیست، بلکه باید شرایطی فراهم شود که فرد بتواند متناسب با تواناییهای خود در فعالیتهای روزمره مشارکت داشته باشد و استقلال و ایمنی او تا حد امکان حفظ شود.