22 مانع در ازدواج
ابوالقاسم طیبی- مشاور و استاد دانشگاه
با سلام خدمت همه مردم ایرانِ جان، مخصوصاً اهالی محترم علم و ادب، به ویژه دوستداران روزنامه «خراسان شمالی»؛ درود بر شما. امیدوارم حال دلتان و اوضاعتان بر وفق و مرادتان باشد. اینجانب «ابوالقاسم طیبی» بر حسب وظیفه، مطالبی را هر چند ناقص و پر از عیب و نقص، جهت آگاهی مردم عزیز و با همکاری و همت دوستان خوبم در روزنامه «خراسان شمالی»، برادرارجمند جناب آقای «علی خسروی» و سرکار خانم «محبوبه روحانی مطلق» به رشته تحریر درآوردم؛ امیدوارم خوانندگان عزیز با دلی سرشار از مهربانی و نگاهی آموزشی، این مطالب را از بنده حقیر قبول نمایند. همان طور که می دانید مردم در انجام امور روزمره خود دچار مشکلات و موانعی هستند؛ ممکن است این مشکلات در ثبت نام فرزندشان در مدرسه، اخذ مدارک تحصیلی، تهیه بلیت، خرید نان و مایحتاج زندگی و دیگر کارهای زندگی باشد که رفع آن ها بعضاً با صبر و شکیبایی و گذاشتن وقت کافی میسر می شود. اما برای تشکیل خانواده و ازدواج و خواستگاری، مشکلاتی بیشتر و سخت تر پیش راه جوانان ما قرار دارد. قطعاً جوانان بایستی با توکل به خداوند، با آگاهی کافی، مطالعه دقیق، مشاوره و کسب تجربه دیگران در این راه قدم بردارند و متقابلاً از طرف دیگر، خانواده ها با نگاهی محبت آمیز و با هدف ساختن پایه و اساس زندگی برای جوانان، کوله بار تجربیات خود را به آنان انتقال دهند و با سفارش پدرانه و مادرانه، جوانان را به ازدواج تشویق و موانع و مشکلات آنان را برایشان حل و فصل کنند و راه درست زندگی کردن را به آنان بیاموزند. به طور خلاصه می توانیم از موانع ازدواج به موارد ذیل اشاره کنیم: 1- مشکلات اقتصادی، 2- اختلافات فرهنگی، 3- عدم اشتغال، 4- خدمت سربازی،
5- مخالفت والدین، 6- سوء سابقه والدین، 7- اختلافات تحصیلی، 8-اختلافات سِنی، 9- اختلافات سیاسی، 10-بیماری والدین، 11- اعتیاد، 12- طلاق پدر و مادر، 13- نیافتن فرد مناسب، 14- ازدواج فامیلی، 15- باورهای غلط و اشتباه، 16- معلولیت، 17- ازدواج مجدد، 18- تعداد جمعیت زیاد، 19- بالا رفتن سن ازدواج، 20- تک فرزندی، 21- ازدواج با سرپرست، 22- عدم آگاهی و معلومات درست و کافی.
در ذیل، راهکارهایی به طور خلاصه، اقتباسی از کتاب ارجاعی، خدمت خوانندگان عزیز ارائه می شود: در باب مسائلات اقتصادی و معیشتی، جوانان با توکل به خداوند، آیه 32 سوره «نور» را مطالعه کنند، به وعده خداوند ایمان داشته باشند، سطح توقعات خود را پایین بیاورند و برای مدتی در منزل پدر دختر یا پدر پسر زندگی کنند؛ مهم تر از همه، خانواده های عزیز در مراسم ازدواج به جای هدایای غیر نقدی، هدایای نقدی بپردازند تا زوجین بتوانند با مدیریت مالی دقیق، قسمتی از مشکلات معیشتی را برطرف و با تهیه وسایل مورد نیاز تا حدودی مشکلات اقتصادی و معیشتی را حل نمایند. در خصوص تحصیل، چون جوانان ما تصور می کنند ازدواج مانع پیشرفت تحصیلی آن ها می شود و ممکن است به درس خواندن آن ها آسیب برساند در این مواقع از ازدواج خودداری می نمایند. در این خصوص باید گفت اگر فاصله ای، میان عقد و عروسی بیندازند این امکان وجود دارد در زمان موجود لطمه و صدمه به تحصیلات آنان وارد نشود. در باب موضوع سربازی، از آن جا که سال های زیادی است دولت، شرایط خدمت آسان را برای مشمولان متأهل در مناطق بومی خود ایجاد نموده و حقوق سربازان متأهل بیشتر از دیگر سربازان است، این خودش رافع این مشکلات است. در مورد طلاق والدین، چون خانواده نگران مشکلات عاطفی فرزندان طلاق هستند و بدین جهت که ممکن است دعواها و اختلافات قبل از طلاق والدین به آن ها سرایت کرده باشد، از این رو با ازدواج چنین افرادی مخالفت به عمل می آورند، ولی ممکن است شخص بعد از طلاق پدر و مادر، در کنار پدربزرگ یا عمو یا دایی که بعضی اوقات محیط سالم و درست را برای فرد مهیا کرده اند رشد و نمو پیدا کرده و از لحاظ عاطفی آسیب ندیده باشد. اما درخصوص بیماری، معلولیت و اعتیاد، این سه مورد از موانع جدی و آسیب پذیر است؛ چه این موانع در وجود جوانان باشد، چه در وجود والدین. بسیاری از بیماری ها قابل درمان است و طرفین می توانند با مراجعه به پزشک متخصص برای درمان اقدام نمایند. اما باید دقت شود برخی از بیماری ها و معلولیت ها ممکن است درمان نشود و این خود مشکلاتی را در آینده به همراه خواهد داشت. نکته مهم این است که جوانان ما در ازدواج بایستی از دید ترحم و دلسوزی خارج شوند چون ممکن است ترحم و دلسوزی، روزی دیگر، جایی در زندگی نداشته باشد. البته در بسیاری از خانواده ها هم دیده می شود که پس از زمین گیر شدن زن یا شوهر، طرف مقابل برای بهبودی همسرش سنگ تمام گذاشته است که این امر در مورد خانم ها بیشتر به چشم می خورد. اما در خصوص معیارهای ظاهری بایستی توجه داشته باشیم متأسفانه بعضی افراد در معیارهای انتخاب همسر خود
دچار وسواس می شوند و به جای این که با منطق و مشاوره، معیارهای خود را فیلتر کنند و از حالت وسواس خارج شوند، دَم از معیارهای ظاهری می زنند. اما در ازدواج فامیلی، تنها راه حل، مشاوره ژنتیک و آزمایش های پزشکی است ولی بایستی انتخاب در ازدواج بر اساس علاقه انجام شود نه این که صرفاً از آداب و رسوم پیروی نمایند. برخی خانواده ها دارای فرزندان زیادی هستند و این عائله مندی و شلوغی، خود مانعی برای ازدواج فرزندان خانه شده است؛ بعضی اوقات برای فرزند کوچک خواستگار می آید و والدین به جهت این که فرزند بزرگتر هنوز ازدواج نکرده است، از اذن ازدواج و موافقت خودداری می نمایند؛ اگر والدین نگاه تعصبی به این مانع نداشته باشند امکان رفع آن مهیاست. سایر موانع نکاح هم هر کدام به طریقی قابل حل است که اگر تک تک به راه حل های آن اشاره کنیم قطعاً شرح مطالب در این مقاله نمی گنجد؛ لذا از خوانندگان عزیز تقاضامندم در صورت علاقه به منظور آگاهی خود به کتاب «دانش خانواده و جمعیت» نشر دانشگاه معارف اسلامی زیر نظر نهاد نمایندگی مقام معظم رهبری در دانشگاه ها مراجعه نمایند. در پایان، توصیه بنده به عنوان برادر کوچکتر این است که جوانان عزیز با توکل به خداوند بخشاینده و مهربان، به تبعیت از سیره نبوی، با دعای خیر پدر و مادر، مطالعه قوانین مملکتی، آگاهی از عرف، آداب و رسوم اجتماعی و انتخاب شریک درست برای زندگی، موانع و مشکلات ازدواج را پشت سر بگذارند و کلبه ای بسازند پر از عشق و امید و صفا و صمیمیت که در تاقچه های آن، دینداری، صداقت، اعتماد، احترام و عزت نفس و خاکروبه های آن، کبر، غرور، حسادت و خودپسندی باشد و نتیجه آن، گل های سرسبد زندگی، «سارا» و «دارا» باشد؛ «سارا» و «دارا»یی که سال های بعد، عصای دست پدر و مادر خواهند شد. یا حق.