نویسندگی بر مدار تجربه های زندگی و تدریس
کتاب «سفر شگفت انگیز خروس در بدن انسان» کار مشترکی از زوج نویسنده آقای «شیر محمد برزگر» و خانم «کلثوم چوئی زاده» توسط انتشارات «زبان علم» در بجنورد وارد بازار نشر شده است. این کتاب به عنوان قدم و تلاشی دیگر از نویسندگان استان خراسان شمالی برای گروه سِنی 7 تا 9 سال به نگارش درآمده است. خانم «کلثوم چوئی زاده» در گفت و گویی با «حمید خسروی» مدیر کاربلد و دلسوز انتشارات «زبان علم» درباره چگونگی ورود و فعالیت در عرصه نویسندگی و چرایی نگارش و انتشار کتاب «سفر شگفت انگیز خروس در بدن انسان» صحبت کرده است که در ادامه می توانید آن را مرور کنید.
چه زمانی و چگونه به نویسندگی روی آوردید؟ نخستین اثر شما در چه سالی و از طریق چه انتشار یافت؟
از سال هایی که به عنوان معلم پایه اول تدریس می کردم، به تدریج به نویسندگی علاقه مند شدم. چون همیشه به دنبال روش هایی برای یادگیری بهتر و جذاب تر دانش آموزانم بودم، مطالب آموزشی و تمرین های مورد نیازشان را متناسب با سطح یادگیری آن ها تهیه می کردم و همین تجربه ها و علاقه به آموزش، انگیزه ای شد تا نخستین کتاب کار کودک بخوانیم و بنویسیم خود را با هدف کمک به یادگیری بهتر و آسان تر دانش آموزان پایه اول تألیف کنم.نخستین اثرم به عنوان کتاب کار کودک بخوانیم و بنویسیم در سال 1386 توسط انتشارات سالوک منتشر شد.
کدام نویسنده، اثر یا تجربه بر شکل گیری سبک و نگاه نوشتاری‌تان بیشترین تأثیر را داشته است؟
بیش از آن که یک نویسنده یا اثر مشخص بر سبک نوشتاری من تأثیر گذاشته، تجربه بیش از چندین سال تدریس و ارتباط نزدیک با کودکان، نگاه مرا به نویسندگی شکل داده است. تلاش می کنم نوشته هایم ساده، روان، آموزنده و در عین حال سرشار از احساس و خیال باشند.
منبع اصلی الهام در آثار شما چیست و چگونه آن را در کلامتان جاری می‌کنید؟
منبع اصلی الهام من، تجربه های زندگی و سال‌های طولانی تدریس و ارتباط با کودکان است. رفتارها، حرف‌ها، رؤیاها و اتفاق‌های ساده ای که در کلاس و زندگی روزمره با آن‌ها روبه رو شده ام، جرقه بسیاری از داستان‌هایم را زده اند. تلاش می‌کنم این تجربه ها را با زبانی ساده، روان و سرشار از احساس و خیال به داستان تبدیل کنم، به گونه ای که خوانندگان، به ویژه کودکان بتوانند با شخصیت‌ها ارتباط برقرار کنند و در کنار لذت بردن از داستان، نکته ای ارزشمند نیز بیاموزد.
ایده اصلی این اثر از کجا و چگونه در ذهن شما شکل گرفت؟
ایده اصلی این اثر از تجربه سال‌ها تدریس در پایه اول ابتدایی شکل گرفت. در طول سال‌های تدریس، متوجه شدم دانش آموزان زمانی مطالب را بهتر یاد می گیرند که آموزش همراه با تمرین‌های ساده، جذاب و متناسب با دنیای کودکان باشد. همین تجربه باعث شد به فکر تهیه اثری بیفتم که بتواند یادگیری را برای دانش آموزان آسان‌تر و شیرین تر کند. به تدریج این ایده شکل گرفت و با توجه به نیازهای آموزشی دانش آموزان، آن را به یک اثر منسجم تبدیل کردم.
از پدیدار شدن ایده تا انتشار اثر، چه بازه زمانی گذشت و بزرگ‌ترین دشواری این مسیر چه بود؟
از زمانی که ایده اولیه اثر در ذهنم شکل گرفت تا آماده شدن آن برای انتشار، مدتی صرف جمع آوری مطالب، انتخاب تمرین‌های مناسب، بازبینی و اصلاح محتوای آن شد. بزرگ‌ترین دشواری این مسیر، تبدیل تجربه های سال‌ها تدریس به محتوایی منظم، ساده و قابل فهم برای کودکان بود. تلاش کردم مطالب علاوه بر جنبه آموزشی، برای دانش آموزان جذاب و لذت‌بخش نیز باشد. بازبینی‌های مکرر و توجه به نیازهای واقعی دانش آموزان کمک کرد تا اثر به شکل نهایی خود برسد.
مهم‌ترین پیامی که می‌خواهید از این اثر به مخاطب برسانید چیست؟
مهم‌ترین پیامی که می‌خواهم از این اثر به مخاطب منتقل کنم، این است که یادگیری می‌تواند در کنار آموزش، شیرین و لذت‌بخش نیز باشد؛ به ویژه در سال‌های نخست دبستان، اگر مطالب با زبان ساده و روش‌های جذاب ارائه شوند، کودکان با علاقه بیشتری یاد می گیرند و آموخته هایشان ماندگارتر می‌شود. هدف من این بوده است که این اثر در کنار تقویت مهارت‌های آموزشی، اعتمادبه نفس و علاقه کودکان به یادگیری را نیز افزایش دهد.
کدام بخش، شخصیت یا سکانس اثر برای خودتان ارزشمندتر است و چرا؟
برای من، ارزشمندترین بخش این اثر، بخش‌هایی است که کودک را از یک یادگیرنده صرف به یک مشارکت کننده فعال در فرایند یادگیری تبدیل می کند. این قسمت‌ها برایم اهمیت ویژه‌ای دارند، زیرا حاصل تجربه سال‌ها تدریس در پایه اول و شناخت نیازها و توانایی‌های کودکان هستند. همیشه برایم لذت‌بخش بوده است که ببینم دانش آموزی مطلبی را که ابتدا برایش دشوار بوده، با روشی ساده و جذاب یاد می گیرد و با اعتمادبه نفس بیشتری ادامه می دهد. همین حس، یکی از مهم‌ترین انگیزه های من برای خلق این اثر بوده است.
اگر بخواهید اثر را در یک جمله خلاصه کنید، آن جمله چیست؟
یادگیری وقتی با عشق، سادگی و خلاقیت همراه شود، برای کودک به تجربه ای شیرین و ماندگار تبدیل می‌شود.
عادت و روتین نوشتاری‌تان(زمان، مکان و ابزار) چگونه است؟
معمولاً زمانی می‌نویسم که ذهنم آرام باشد و فرصت کافی برای تمرکز داشته باشم. بیشتر در فضای خانه و با استفاده از رایانه کار می‌کنم. ابتدا ایده ها و نکته های اصلی را یادداشت می و سپس با بازنویسی و ویرایش‌های مکرر، متن را کامل و روان می‌کنم. تجربه های آموزشی و اتفاق‌هایی که در طول سال‌های تدریس با آن‌ها روبه رو شده ام نیز معمولاً منبع شکل گیری ایده هایم هستند.
نقش ویراستاری، بازبینی و بازخورد خوانندگان در شکل‌گیری نسخه نهایی چه بوده است؟
ویراستاری و بازبینی را بخش مهمی از فرایند آماده سازی اثر می دانم. پس از نگارش اولیه، متن را چندین بار از نظر محتوا، زبان، انسجام و تناسب با گروه سِنی مخاطبان بررسی و اصلاح کردم. بازخورد خوانندگان و تجربه های به دست آمده از سال‌ها کار با دانش آموزان نیز در این مسیر بسیار کمک‌کننده بود و باعث شد بخش‌هایی که نیاز به ساده تر شدن یا توضیح بیشتر داشتند، بازنگری شوند. در نهایت تلاش کردم نسخه نهایی، روان، منسجم و متناسب با نیاز مخاطب باشد.
اگر فرصت بازنویسی داشته باشید، کدام بخش اثر را متفاوت می‌نوشتید؟
اگر فرصت بازنویسی داشته باشم، بیشتر بر جذاب‌تر و تعاملی تر شدن برخی بخش‌ها تمرکز می‌کنم. تلاش می‌کنم تمرین‌ها و فعالیت‌ها را متنوع تر و از مثال‌ها و موقعیت‌هایی نزدیک‌تر به دنیای واقعی کودکان استفاده کنم تا ارتباط آن‌ها با مطالب بیشتر شود؛ با این حال، چارچوب اصلی و هدف آموزشی اثر را حفظ خواهم کرد، زیرا بر اساس تجربه سال‌ها تدریس و نیازهای واقعی دانش آموزان شکل گرفته است.
برجسته ترین واکنشی که از سوی مخاطبان دریافت کرده‌اید چه بوده است؟
برجسته ترین واکنشی که از مخاطبان دریافت کرده‌ام، استقبال و علاقه دانش آموزان به مطالب و تمرین‌های اثر بوده است. برای من بسیار ارزشمند است وقتی می بینم کودکان با علاقه کتاب را دنبال می کنند و مطالبی را که در ابتدا برایشان دشوار بوده، به کمک تمرین‌ها بهتر می آموزند. همچنین بازخورد مثبت والدین و همکاران درباره ساده و کاربردی بودن مطالب، برایم دلگرم کننده بوده و انگیزه ام را برای ادامه نویسندگی بیشتر کرده است.
پروژه پیش‌رویتان چیست و چه زمانی به دست مخاطبان می‌رسد؟
پروژه پیشِ روی من، ادامه فعالیت در زمینه تألیف و تولید آثار آموزشی و داستانی برای کودکان است. با توجه به تجربه سال‌ها تدریس، قصد دارم آثاری خلق کنم که علاوه بر جذابیت و سرگرمی، به رشد فکری و یادگیری بهتر کودکان نیز کمک کنند. امیدوارم این آثار پس از تکمیل مراحل نگارش، ویرایش و انتشار، در آینده نزدیک به دست مخاطبان برسند.
چه پیامی برای نویسندگان تازه‌کار دارید؟
به نویسندگان تازه کار توصیه می کنم از نوشتن نترسند و منتظر کامل و بی نقص شدن نباشند. نوشتن با تمرین، مطالعه و بازنویسی بهتر می‌شود. از تجربه های ساده زندگی و اتفاق‌هایی که هر روز می بینند و لمس می کنند، ایده بگیرند و با پشتکار مسیر خود را ادامه دهند. مهم‌تر از همه، با علاقه و صداقت بنویسند، زیرا نوشته ای که از دل تجربه و احساس نویسنده برخاسته باشد، راحت تر با مخاطب ارتباط برقرار می‌کند.
نکات و موضوعاتی را که مایلید در پایان این مصاحبه ثبت شوند بفرمایید.
مایلم در این مصاحبه بر این نکته تأکید شود که بخش مهمی از مسیر نویسندگی من از تجربه بیش از سه دهه حضور در کلاس و ارتباط با دانش آموزان شکل گرفته است. برای من، نویسندگی تنها خلق یک اثر نیست، بلکه راهی برای انتقال تجربه، آموزش و ایجاد ارتباطی ماندگار با کودکان است. همچنین دوست دارم تلاش من برای تولید آثاری ساده، کاربردی و متناسب با نیازهای واقعی کودکان و علاقه ام به ادامه این مسیر در زمینه تألیف کتاب‌های آموزشی و داستانی مورد توجه قرار گیرد.