سلامت نامه
نکات مهم درباره مصرف مکمل‌های کلسیم و ویتامین D
کلسیم و ویتامین D برای سلامت استخوان‌ها ضروری‌اند، اما مصرف بی‌رویه آن‌ها تضمینی برای پیشگیری از پوکی استخوان نیست
با افزایش توجه مردم به پیشگیری از پوکی استخوان، مصرف مکمل‌های کلسیم و ویتامین D نیز در میان گروه‌های مختلف جامعه رواج یافته است؛ مکمل‌هایی که اگرچه در حفظ سلامت استخوان‌ها نقش مهمی دارند، اما مصرف آن‌ها برای همه افراد و در هر شرایطی ضروری نیست. تصور رایج مبنی بر این که مصرف بیشتر این مکمل‌ها به معنای استخوان‌های محکم‌تر و سلامت بیشتر است، می‌تواند زمینه‌ساز مصرف غیرضروری، دریافت بیش از نیاز بدن و بروز عوارض دارویی شود. در این خصوص، مدیر نظارت بر دارو و مواد تحت کنترل غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر ضرورت مصرف آگاهانه مکمل‌های کلسیم و ویتامین D، نسبت به مصرف خودسرانه و طولانی‌مدت این فرآورده‌ها بدون توجه به نیاز بدن و شرایط سلامت افراد هشدار داد. دکتر «فخرزارعی» با اشاره به اهمیت مصرف منطقی مکمل‌ها اظهار کرد: کلسیم از مواد معدنی ضروری برای ساخت و حفظ استخوان‌ها و دندان‌هاست و ویتامین D نیز با کمک به جذب کلسیم در دستگاه گوارش، در حفظ سلامت استخوان‌ها نقش دارد، با این حال، ضرورت مصرف مکمل، مقدار مورد نیاز و مدت استفاده از آن باید متناسب با شرایط هر فرد تعیین شود. وی افزود: مصرف مکمل‌ها نباید صرفاً بر اساس توصیه اطرافیان، تبلیغات، تجربه شخصی دیگران یا این تصور که همه افراد پس از یک سن مشخص به قرص کلسیم و ویتامین D نیاز دارند، انجام شود. در بسیاری از افراد، تأمین نیازهای تغذیه‌ای از طریق رژیم غذایی متعادل امکان‌پذیر است و مکمل زمانی اهمیت پیدا می‌کند که دریافت غذایی کافی نباشد، کمبود وجود داشته باشد یا شرایط پزشکی فرد مصرف آن را ضروری کند. دکتر «فخرزارعی» با بیان این که در دسترس بودن مکمل‌ها به معنای بی‌خطر بودن مصرف آن‌ها نیست، تصریح کرد: افراد ممکن است بدون ارزیابی نیاز بدن خود، چند فرآورده حاوی کلسیم یا ویتامین D را به‌طور همزمان مصرف کنند؛ برای مثال، قرص کلسیم و ویتامین D را در کنار مولتی‌ویتامین یا سایر مکمل‌ها استفاده کنند، بدون آن که از مجموع مقدار دریافتی روزانه خود اطلاع داشته باشند. وی ادامه داد: این موضوع به‌ویژه زمانی اهمیت پیدا می‌کند که فرد از چند محصول با ترکیبات مشابه استفاده می‌کند یا مکمل را برای مدت طولانی و با دُز بالا مصرف می‌کند؛ بنابراین لازم است ترکیبات تمام فرآورده‌های مصرفی بررسی شود تا از دریافت ناخواسته و بیش از نیاز این مواد جلوگیری شود. به گفته وی، افرادی که سابقه سنگ کلیه، بیماری کلیوی، افزایش کلسیم خون، اختلالات غدد پاراتیروئید یا برخی بیماری‌های زمینه‌ای دارند، باید پیش از مصرف این مکمل‌ها با پزشک یا داروساز مشورت کنند؛ در این افراد، انتخاب نوع مکمل، مقدار مصرف و ضرورت پایش آزمایشگاهی اهمیت بیشتری دارد. وی با اشاره به این که ویتامین D در جذب کلسیم نقش اساسی دارد، اظهار کرد: برخلاف تصور برخی افراد، ویتامین D از جمله ویتامین‌هایی است که مصرف بیش از حد آن می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند. این ویتامین محلول در چربی است و دریافت مقادیر بسیار زیاد آن از مکمل‌ها ممکن است به افزایش غیرطبیعی کلسیم خون و ادرار منجر شود. وی افزود: مسمومیت با ویتامین D می‌تواند با تهوع، استفراغ، ضعف، کاهش اشتها، تشنگی شدید، تکرر ادرار و کم‌آبی بدن همراه باشد. در موارد شدید، آسیب کلیوی، تشکیل سنگ کلیه، رسوب کلسیم در بافت‌های نرم و اختلال در ریتم قلب نیز ممکن است رخ دهد. به گفته وی، یکی از اشتباهات رایج، مصرف مکرر آمپول‌ها یا کپسول‌های ویتامین D با دُز بالا بدون توجه به مقدار تجویزشده و فاصله زمانی مناسب است. نیاز به این فرآورده‌ها در افراد مختلف یکسان نیست و دُزهای بالا، حتی اگر برای درمان کمبود در شرایط مشخص تجویز شوند، نباید خودسرانه تکرار شوند. دکتر «فخرزارعی» در پاسخ به این پرسش که آیا مصرف این مکمل‌ها برای همه افراد، به‌ویژه زنان پس از یائسگی و سالمندان، ضروری است، گفت: خیر؛ ضرورت مصرف مکمل به میزان دریافت مواد مغذی از غذا، سن، وضعیت سلامت، عوامل خطر پوکی استخوان و شرایط پزشکی فرد بستگی دارد. این داروساز ادامه داد: اولویت با تأمین نیاز بدن از طریق تغذیه متعادل و متنوع است. شیر و فرآورده‌های لبنی، برخی سبزیجات و مواد غذایی غنی‌شده از منابع کلسیم به شمار می‌روند. برای تأمین ویتامین D نیز منابع غذایی، میزان دریافت از مکمل‌ها و شرایط فرد باید در نظر گرفته شود. وی تأکید کرد: زنان پس از یائسگی، سالمندان، افرادی که دریافت غذایی ناکافی دارند، بیماران مبتلا به برخی اختلالات جذب و افرادی که خطر بالای پوکی استخوان دارند، ممکن است به ارزیابی دقیق‌تر و دریافت مکمل نیاز داشته باشند، اما حتی در این گروه‌ها نیز مقدار مصرف باید بر اساس نیاز واقعی و توصیه متخصص تعیین شود. مدیر نظارت بر دارو و مواد تحت کنترل غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی افزود: در افراد سالم، انجام آزمایش برای همه افراد پیش از هرگونه دریافت معمول و کم‌دُز ویتامین D الزام همگانی ندارد، اما در صورت وجود علایم، عوامل خطر، بیماری زمینه‌ای یا احتمال کمبود قابل‌توجه، پزشک درباره ضرورت آزمایش و نحوه درمان تصمیم می‌گیرد. همچنین، آزمایش تراکم استخوان و بررسی‌های مربوط به پوکی استخوان باید بر اساس سن و عوامل خطر انجام شوند. دکتر «فخرزارعی» تأکید کرد: کلسیم و ویتامین D برای سلامت استخوان‌ها ضروری‌اند، اما مصرف بی‌رویه آن‌ها تضمینی برای پیشگیری از پوکی استخوان نیست. انتخاب مکمل مناسب، تعیین مقدار و مدت مصرف و بررسی تداخل‌های دارویی باید با توجه به شرایط فرد انجام شود. وی خاطرنشان کرد: مصرف منطقی مکمل‌ها به معنای مصرف بیشتر نیست، بلکه به معنای تأمین نیاز واقعی بدن، با کمترین خطر و بیشترین فایده است. مردم می‌توانند برای دریافت راهنمایی درباره نحوه مصرف مکمل‌ها، عوارض احتمالی و تداخل‌های دارویی، از پزشک یا داروساز کمک بگیرند.
اهمیت تشخیص زودهنگام سرطان
با مراجعه به‌موقع، انجام ارزیابی‌های سلامت و پیگیری موارد مشکوک، می‌توان زمینه تشخیص بیماری سرطان در مراحل اولیه و افزایش شانس موفقیت درمان را فراهم کرد
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر اهمیت آگاهی‌بخشی و تشخیص زودهنگام سرطان پستان گفت: با مراجعه به‌موقع، انجام ارزیابی‌های سلامت و پیگیری موارد مشکوک، می‌توان زمینه تشخیص بیماری در مراحل اولیه و افزایش شانس موفقیت درمان را فراهم کرد. دکتر «افشین دلشاد» با اشاره به اهمیت ماه اطلاع‌رسانی سرطان پستان اظهار کرد: سرطان پستان یکی از مهم‌ترین مسائل سلامت زنان است و افزایش آگاهی عمومی درباره عوامل خطر، علایم هشداردهنده و راه‌های تشخیص زودهنگام آن، نقش مهمی در ارتقای سلامت جامعه دارد. وی با بیان این که سرطان پستان، نخستین سرطان از نظر میزان بروز در میان زنان در استان خراسان شمالی و کشور است، افزود: بر اساس آمار اعلام‌شده، میزان بروز این بیماری در استان ۲۸.۳۰ و در کشور 48.78 مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر گزارش شده است. این ارقام اهمیت تداوم برنامه‌های آموزشی، شناسایی به‌موقع موارد مشکوک و توسعه دسترسی به خدمات سلامت را نشان می‌دهد. دکتر «دلشاد» با تأکید بر این که تشخیص زودهنگام می‌تواند به بهبود پیامدهای درمانی کمک کند، گفت: هرچه سرطان پستان در مراحل ابتدایی شناسایی شود، امکان آغاز به‌موقع درمان و افزایش احتمال موفقیت آن بیشتر خواهد بود، به همین دلیل، آگاهی زنان از تغییرات غیرطبیعی پستان و مراجعه سریع به مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت، اهمیت ویژه‌ای دارد. وی با اشاره به علایم هشداردهنده این بیماری افزود: لمس توده جدید در پستان یا زیر بغل، تغییر غیرمعمول در اندازه یا شکل پستان، فرورفتگی یا تغییرات پوستی، تغییر شکل یا فرورفتگی جدید نوک پستان و ترشحات غیرطبیعی، به‌ویژه ترشحات خونی، از جمله مواردی هستند که باید جدی گرفته شوند. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی تأکید کرد: مشاهده این علایم، لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیست، اما بررسی پزشکی آن‌ها ضروری است و نباید به امید برطرف‌شدن خودبه‌خودی علایم، مراجعه را به تأخیر انداخت. دکتر «دلشاد» با اشاره به نقش مراکز خدمات جامع سلامت در شناسایی زودهنگام بیماری‌ها بیان کرد: در این مراکز، خدمات مرتبط با سلامت پستان در قالب برنامه‌های مراقبتی و غربالگری و آموزش خودآزمایی متناسب با گروه هدف و دستورالعمل‌های وزارت بهداشت ارائه می‌شود. وی ادامه داد: در این فرایند، مراقبان سلامت، ضمن ارائه آموزش‌های لازم درباره علایم هشداردهنده سرطان پستان، وضعیت سلامت افراد را ارزیابی می کنند و بر اساس سن، سابقه خانوادگی، عوامل خطر و وجود یا نبود علایم، اقدامات لازم را انجام می‌دهند؛ در صورت نیاز نیز فرد برای بررسی تخصصی‌تر و انجام اقدامات تشخیصی تکمیلی به سطوح بالاتر خدمات سلامت ارجاع داده می‌شود. وی خاطرنشان کرد: پیگیری موارد ارجاع‌شده و اطمینان از انجام بررسی‌های تکمیلی، بخش مهمی از فرایند مراقبت است. چراکه شناسایی یک مورد مشکوک، زمانی اثربخش خواهد بود که تشخیص قطعی و درمان احتمالی نیز بدون تأخیر غیرضروری دنبال شود. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به اهمیت شناخت عوامل خطر گفت: افزایش سن، سابقه خانوادگی سرطان پستان، برخی زمینه‌های ژنتیکی و سابقه ابتلای شخصی به بیماری‌های پستان می‌توانند در ارزیابی خطر اهمیت داشته باشند. افرادی که سابقه خانوادگی قابل‌توجه یا عوامل خطر ویژه دارند و زنان در گروه سِنی 30 تا 69 سال باید برای تعیین برنامه مناسب ارزیابی و پیگیری با پزشک مشورت کنند. وی افزود: نداشتن سابقه خانوادگی به معنای مصونیت از این بیماری نیست و همه زنان باید نسبت به تغییرات جدید و غیرطبیعی پستان خود آگاه باشند؛ همچنین انجام خودآزمایی پستان به‌تنهایی جایگزین ارزیابی پزشکی و غربالگری متناسب با شرایط فرد نیست. دکتر «دلشاد» با تأکید بر اهمیت مشارکت زنان در برنامه‌های سلامت گفت: ماه اطلاع‌رسانی سرطان پستان، فرصتی برای افزایش آگاهی عمومی، اصلاح باورهای نادرست و تشویق زنان به استفاده از خدمات مراقبتی است. توصیه می‌شود زنان برای دریافت آموزش، ارزیابی وضعیت سلامت و اطلاع از خدمات متناسب با سن و شرایط خود به نزدیک‌ترین مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند. وی خاطرنشان کرد: ارتقای سواد سلامت، توجه به علایم هشداردهنده، مراجعه به‌موقع و پیگیری کامل توصیه‌های پزشکی، در کنار دسترسی به خدمات تشخیصی و درمانی مناسب، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش پیامدهای این بیماری و حفظ سلامت زنان داشته باشد.
کلسیم و ویتامین D برای سلامت استخوان‌ها ضروری‌اند، اما مصرف بی‌رویه آن‌ها تضمینی برای پیشگیری از پوکی استخوان نیست
با افزایش توجه مردم به پیشگیری از پوکی استخوان، مصرف مکمل‌های کلسیم و ویتامین D نیز در میان گروه‌های مختلف جامعه رواج یافته است؛ مکمل‌هایی که اگرچه در حفظ سلامت استخوان‌ها نقش مهمی دارند، اما مصرف آن‌ها برای همه افراد و در هر شرایطی ضروری نیست. تصور رایج مبنی بر این که مصرف بیشتر این مکمل‌ها به معنای استخوان‌های محکم‌تر و سلامت بیشتر است، می‌تواند زمینه‌ساز مصرف غیرضروری، دریافت بیش از نیاز بدن و بروز عوارض دارویی شود. در این خصوص، مدیر نظارت بر دارو و مواد تحت کنترل غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر ضرورت مصرف آگاهانه مکمل‌های کلسیم و ویتامین D، نسبت به مصرف خودسرانه و طولانی‌مدت این فرآورده‌ها بدون توجه به نیاز بدن و شرایط سلامت افراد هشدار داد. دکتر «فخرزارعی» با اشاره به اهمیت مصرف منطقی مکمل‌ها اظهار کرد: کلسیم از مواد معدنی ضروری برای ساخت و حفظ استخوان‌ها و دندان‌هاست و ویتامین D نیز با کمک به جذب کلسیم در دستگاه گوارش، در حفظ سلامت استخوان‌ها نقش دارد، با این حال، ضرورت مصرف مکمل، مقدار مورد نیاز و مدت استفاده از آن باید متناسب با شرایط هر فرد تعیین شود. وی افزود: مصرف مکمل‌ها نباید صرفاً بر اساس توصیه اطرافیان، تبلیغات، تجربه شخصی دیگران یا این تصور که همه افراد پس از یک سن مشخص به قرص کلسیم و ویتامین D نیاز دارند، انجام شود. در بسیاری از افراد، تأمین نیازهای تغذیه‌ای از طریق رژیم غذایی متعادل امکان‌پذیر است و مکمل زمانی اهمیت پیدا می‌کند که دریافت غذایی کافی نباشد، کمبود وجود داشته باشد یا شرایط پزشکی فرد مصرف آن را ضروری کند. دکتر «فخرزارعی» با بیان این که در دسترس بودن مکمل‌ها به معنای بی‌خطر بودن مصرف آن‌ها نیست، تصریح کرد: افراد ممکن است بدون ارزیابی نیاز بدن خود، چند فرآورده حاوی کلسیم یا ویتامین D را به‌طور همزمان مصرف کنند؛ برای مثال، قرص کلسیم و ویتامین D را در کنار مولتی‌ویتامین یا سایر مکمل‌ها استفاده کنند، بدون آن که از مجموع مقدار دریافتی روزانه خود اطلاع داشته باشند. وی ادامه داد: این موضوع به‌ویژه زمانی اهمیت پیدا می‌کند که فرد از چند محصول با ترکیبات مشابه استفاده می‌کند یا مکمل را برای مدت طولانی و با دُز بالا مصرف می‌کند؛ بنابراین لازم است ترکیبات تمام فرآورده‌های مصرفی بررسی شود تا از دریافت ناخواسته و بیش از نیاز این مواد جلوگیری شود. به گفته وی، افرادی که سابقه سنگ کلیه، بیماری کلیوی، افزایش کلسیم خون، اختلالات غدد پاراتیروئید یا برخی بیماری‌های زمینه‌ای دارند، باید پیش از مصرف این مکمل‌ها با پزشک یا داروساز مشورت کنند؛ در این افراد، انتخاب نوع مکمل، مقدار مصرف و ضرورت پایش آزمایشگاهی اهمیت بیشتری دارد. وی با اشاره به این که ویتامین D در جذب کلسیم نقش اساسی دارد، اظهار کرد: برخلاف تصور برخی افراد، ویتامین D از جمله ویتامین‌هایی است که مصرف بیش از حد آن می‌تواند عوارض جدی ایجاد کند. این ویتامین محلول در چربی است و دریافت مقادیر بسیار زیاد آن از مکمل‌ها ممکن است به افزایش غیرطبیعی کلسیم خون و ادرار منجر شود. وی افزود: مسمومیت با ویتامین D می‌تواند با تهوع، استفراغ، ضعف، کاهش اشتها، تشنگی شدید، تکرر ادرار و کم‌آبی بدن همراه باشد. در موارد شدید، آسیب کلیوی، تشکیل سنگ کلیه، رسوب کلسیم در بافت‌های نرم و اختلال در ریتم قلب نیز ممکن است رخ دهد. به گفته وی، یکی از اشتباهات رایج، مصرف مکرر آمپول‌ها یا کپسول‌های ویتامین D با دُز بالا بدون توجه به مقدار تجویزشده و فاصله زمانی مناسب است. نیاز به این فرآورده‌ها در افراد مختلف یکسان نیست و دُزهای بالا، حتی اگر برای درمان کمبود در شرایط مشخص تجویز شوند، نباید خودسرانه تکرار شوند. دکتر «فخرزارعی» در پاسخ به این پرسش که آیا مصرف این مکمل‌ها برای همه افراد، به‌ویژه زنان پس از یائسگی و سالمندان، ضروری است، گفت: خیر؛ ضرورت مصرف مکمل به میزان دریافت مواد مغذی از غذا، سن، وضعیت سلامت، عوامل خطر پوکی استخوان و شرایط پزشکی فرد بستگی دارد. این داروساز ادامه داد: اولویت با تأمین نیاز بدن از طریق تغذیه متعادل و متنوع است. شیر و فرآورده‌های لبنی، برخی سبزیجات و مواد غذایی غنی‌شده از منابع کلسیم به شمار می‌روند. برای تأمین ویتامین D نیز منابع غذایی، میزان دریافت از مکمل‌ها و شرایط فرد باید در نظر گرفته شود. وی تأکید کرد: زنان پس از یائسگی، سالمندان، افرادی که دریافت غذایی ناکافی دارند، بیماران مبتلا به برخی اختلالات جذب و افرادی که خطر بالای پوکی استخوان دارند، ممکن است به ارزیابی دقیق‌تر و دریافت مکمل نیاز داشته باشند، اما حتی در این گروه‌ها نیز مقدار مصرف باید بر اساس نیاز واقعی و توصیه متخصص تعیین شود. مدیر نظارت بر دارو و مواد تحت کنترل غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی افزود: در افراد سالم، انجام آزمایش برای همه افراد پیش از هرگونه دریافت معمول و کم‌دُز ویتامین D الزام همگانی ندارد، اما در صورت وجود علایم، عوامل خطر، بیماری زمینه‌ای یا احتمال کمبود قابل‌توجه، پزشک درباره ضرورت آزمایش و نحوه درمان تصمیم می‌گیرد. همچنین، آزمایش تراکم استخوان و بررسی‌های مربوط به پوکی استخوان باید بر اساس سن و عوامل خطر انجام شوند. دکتر «فخرزارعی» تأکید کرد: کلسیم و ویتامین D برای سلامت استخوان‌ها ضروری‌اند، اما مصرف بی‌رویه آن‌ها تضمینی برای پیشگیری از پوکی استخوان نیست. انتخاب مکمل مناسب، تعیین مقدار و مدت مصرف و بررسی تداخل‌های دارویی باید با توجه به شرایط فرد انجام شود. وی خاطرنشان کرد: مصرف منطقی مکمل‌ها به معنای مصرف بیشتر نیست، بلکه به معنای تأمین نیاز واقعی بدن، با کمترین خطر و بیشترین فایده است. مردم می‌توانند برای دریافت راهنمایی درباره نحوه مصرف مکمل‌ها، عوارض احتمالی و تداخل‌های دارویی، از پزشک یا داروساز کمک بگیرند.
اهمیت تشخیص زودهنگام سرطان
با مراجعه به‌موقع، انجام ارزیابی‌های سلامت و پیگیری موارد مشکوک، می‌توان زمینه تشخیص بیماری سرطان در مراحل اولیه و افزایش شانس موفقیت درمان را فراهم کرد
معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر اهمیت آگاهی‌بخشی و تشخیص زودهنگام سرطان پستان گفت: با مراجعه به‌موقع، انجام ارزیابی‌های سلامت و پیگیری موارد مشکوک، می‌توان زمینه تشخیص بیماری در مراحل اولیه و افزایش شانس موفقیت درمان را فراهم کرد. دکتر «افشین دلشاد» با اشاره به اهمیت ماه اطلاع‌رسانی سرطان پستان اظهار کرد: سرطان پستان یکی از مهم‌ترین مسائل سلامت زنان است و افزایش آگاهی عمومی درباره عوامل خطر، علایم هشداردهنده و راه‌های تشخیص زودهنگام آن، نقش مهمی در ارتقای سلامت جامعه دارد. وی با بیان این که سرطان پستان، نخستین سرطان از نظر میزان بروز در میان زنان در استان خراسان شمالی و کشور است، افزود: بر اساس آمار اعلام‌شده، میزان بروز این بیماری در استان ۲۸.۳۰ و در کشور 48.78 مورد در هر ۱۰۰ هزار نفر گزارش شده است. این ارقام اهمیت تداوم برنامه‌های آموزشی، شناسایی به‌موقع موارد مشکوک و توسعه دسترسی به خدمات سلامت را نشان می‌دهد. دکتر «دلشاد» با تأکید بر این که تشخیص زودهنگام می‌تواند به بهبود پیامدهای درمانی کمک کند، گفت: هرچه سرطان پستان در مراحل ابتدایی شناسایی شود، امکان آغاز به‌موقع درمان و افزایش احتمال موفقیت آن بیشتر خواهد بود، به همین دلیل، آگاهی زنان از تغییرات غیرطبیعی پستان و مراجعه سریع به مراکز ارائه‌دهنده خدمات سلامت، اهمیت ویژه‌ای دارد. وی با اشاره به علایم هشداردهنده این بیماری افزود: لمس توده جدید در پستان یا زیر بغل، تغییر غیرمعمول در اندازه یا شکل پستان، فرورفتگی یا تغییرات پوستی، تغییر شکل یا فرورفتگی جدید نوک پستان و ترشحات غیرطبیعی، به‌ویژه ترشحات خونی، از جمله مواردی هستند که باید جدی گرفته شوند. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی تأکید کرد: مشاهده این علایم، لزوماً به معنای ابتلا به سرطان نیست، اما بررسی پزشکی آن‌ها ضروری است و نباید به امید برطرف‌شدن خودبه‌خودی علایم، مراجعه را به تأخیر انداخت. دکتر «دلشاد» با اشاره به نقش مراکز خدمات جامع سلامت در شناسایی زودهنگام بیماری‌ها بیان کرد: در این مراکز، خدمات مرتبط با سلامت پستان در قالب برنامه‌های مراقبتی و غربالگری و آموزش خودآزمایی متناسب با گروه هدف و دستورالعمل‌های وزارت بهداشت ارائه می‌شود. وی ادامه داد: در این فرایند، مراقبان سلامت، ضمن ارائه آموزش‌های لازم درباره علایم هشداردهنده سرطان پستان، وضعیت سلامت افراد را ارزیابی می کنند و بر اساس سن، سابقه خانوادگی، عوامل خطر و وجود یا نبود علایم، اقدامات لازم را انجام می‌دهند؛ در صورت نیاز نیز فرد برای بررسی تخصصی‌تر و انجام اقدامات تشخیصی تکمیلی به سطوح بالاتر خدمات سلامت ارجاع داده می‌شود. وی خاطرنشان کرد: پیگیری موارد ارجاع‌شده و اطمینان از انجام بررسی‌های تکمیلی، بخش مهمی از فرایند مراقبت است. چراکه شناسایی یک مورد مشکوک، زمانی اثربخش خواهد بود که تشخیص قطعی و درمان احتمالی نیز بدون تأخیر غیرضروری دنبال شود. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به اهمیت شناخت عوامل خطر گفت: افزایش سن، سابقه خانوادگی سرطان پستان، برخی زمینه‌های ژنتیکی و سابقه ابتلای شخصی به بیماری‌های پستان می‌توانند در ارزیابی خطر اهمیت داشته باشند. افرادی که سابقه خانوادگی قابل‌توجه یا عوامل خطر ویژه دارند و زنان در گروه سِنی 30 تا 69 سال باید برای تعیین برنامه مناسب ارزیابی و پیگیری با پزشک مشورت کنند. وی افزود: نداشتن سابقه خانوادگی به معنای مصونیت از این بیماری نیست و همه زنان باید نسبت به تغییرات جدید و غیرطبیعی پستان خود آگاه باشند؛ همچنین انجام خودآزمایی پستان به‌تنهایی جایگزین ارزیابی پزشکی و غربالگری متناسب با شرایط فرد نیست. دکتر «دلشاد» با تأکید بر اهمیت مشارکت زنان در برنامه‌های سلامت گفت: ماه اطلاع‌رسانی سرطان پستان، فرصتی برای افزایش آگاهی عمومی، اصلاح باورهای نادرست و تشویق زنان به استفاده از خدمات مراقبتی است. توصیه می‌شود زنان برای دریافت آموزش، ارزیابی وضعیت سلامت و اطلاع از خدمات متناسب با سن و شرایط خود به نزدیک‌ترین مرکز خدمات جامع سلامت مراجعه کنند. وی خاطرنشان کرد: ارتقای سواد سلامت، توجه به علایم هشداردهنده، مراجعه به‌موقع و پیگیری کامل توصیه‌های پزشکی، در کنار دسترسی به خدمات تشخیصی و درمانی مناسب، می‌تواند نقش مؤثری در کاهش پیامدهای این بیماری و حفظ سلامت زنان داشته باشد.