دفاع از عزت، حق و هویت جمعی در زمین مسابقه
کارگردان سریال «دیوار دفاعی»، با تأکید بر پیوند میان تاریخ و درام انسانی گفت: جذابیت این داستان در آن است که مسئله نفت، مطالبات کارگران و حضور و نفوذ انگلیسی‌ها را نه صرفاً از زاویه رویدادهای سیاسی، بلکه از دریچه زندگی، خواسته‌ها و غرور انسان‌هایی روایت می‌کند که در متن آن شرایط قرار داشتند. به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، احمد کاوری با اشاره به جایگاه فوتبال در داستان افزود: فوتبال در این مجموعه، فقط یک رقابت ورزشی نیست، بلکه به بستری برای نمایش نابرابری، اراده، همبستگی و تلاش انسان‌ها برای دفاع از حق و کرامت خود تبدیل می‌شود؛ همین ویژگی به داستان امکان می‌دهد با مخاطب امروز نیز ارتباط برقرار کند، حتی اگر شناخت دقیقی از جزئیات تاریخی آن دوره نداشته باشد. کاوری، بازسازی فضای روزهای پس از ملی شدن صنعت نفت، به‌ویژه شرایط زندگی کارگران و حضور انگلیسی‌ها را از بخش‌های حساس تولید این مجموعه دانست و اظهار کرد: مسئله فقط بازسازی ظاهر یک دوره تاریخی نبود؛ باید فضایی خلق می‌کردیم که مخاطب بتواند شرایط اجتماعی آن دوران، تفاوت‌های طبقاتی، مناسبات کاری و تأثیر تحولات تاریخی بر زندگی مردم را باور کند.
وی افزود: در طراحی صحنه و لباس، جزئیاتی مانند محیط‌های کار و زندگی، پوشش شخصیت‌ها، وسایل روزمره و تفاوت فضاهای متعلق به گروه‌های اجتماعی مختلف اهمیت زیادی داشت. همچنین تلاش کردیم حضور انگلیسی‌ها و مناسبات حاکم بر صنعت نفت، نه صرفاً ازطریق نشانه‌های ظاهری، بلکه در متن روابط و موقعیت‌های داستانی دیده شود. هماهنگی میان طراحی صحنه، لباس، فیلم‌برداری، بازیگری و میزانسن نیز برای حفظ باورپذیری فضای تاریخی ضروری بود.
کارگردان «دیوار دفاعی» با اشاره به نقش فوتبال در پیشبرد داستان تصریح کرد: سرنوشت کارگران به این رقابت گره‌خورده و مسابقه به نقطه تلاقی خواسته‌ها، نگرانی‌ها، غرور و همبستگی شخصیت‌ها تبدیل می‌شود. تلاش کردم این پیوند در ترکیب‌بندی قاب‌ها، حرکت شخصیت‌ها، واکنش تماشاگران و ریتم صحنه‌های مسابقه نیز دیده شود، به‌گونه‌ای که تنش‌های بیرون از زمین در جریان بازی احساس شوند و اتفاقات داخل زمین نیز بر روابط و سرنوشت شخصیت‌ها تأثیر بگذارند.
وی مسابقه میان تیم ایرانی، دو تیم انگلیسی و یک تیم هندی را از محورهای اصلی داستان دانست و گفت: هر تیم در این رقابت، علاوه بر هدف ورزشی، نماینده بخشی از روابط و شرایط اجتماعی آن دوران است. برای کارگران ایرانی، مسابقه فرصتی برای دفاع از عزت، حق و هویت جمعی‌شان به شمار می‌رود؛ بنابراین نتیجه بازی فراتر از برد و باخت، معنایی انسانی و اجتماعی پیدا می‌کند. کاوری ادامه داد: در چنین روایتی، مخاطب نباید فقط نگران برنده و بازنده باشد، بلکه باید بداند پیروزی یا شکست برای شخصیت‌ها چه معنایی دارد. در «دیوار دفاعی» تلاش کردم فوتبال را به زبانی تصویری برای روایت کرامت انسانی، همبستگی و ایستادگی تبدیل کنم؛ زبانی که بدون توضیح مستقیم و شعار، احساس و مفهوم داستان را به مخاطب منتقل کند.
این کارگردان درباره نزدیک کردن بازیگران به شخصیت‌ها و فضای تاریخی سریال نیز اظهار کرد: هدف ما این بود که بازیگران صرفاً لباس و ظاهر آدم‌های آن دوره را به خود نگیرند، بلکه تا جای ممکن به شیوه زندگی، مناسبات اجتماعی، روحیات و دغدغه‌های مردم آن زمان نزدیک شوند.
وی افزود: از حرکات بدن و نوع رفتار بازیگران تا روابط میان شخصیت‌ها و واکنش‌هایشان به اتفاقات، همه در باورپذیری نقش‌ها مؤثرند. در صحنه‌های فوتبال نیز هماهنگی میان بازیگران، میزانسن، حرکت دوربین و ریتم تدوین اهمیت ویژه‌ای داشت تا مسابقه هم از نظر ورزشی باورپذیر باشد و هم هیجان و فشار روانی حاکم بر بازیکنان را منتقل کند.
کاوری با تأکید بر ضرورت حفظ زمینه تاریخی در کنار روایت دراماتیک گفت: مسئله نفت، مطالبات کارگران و نفوذ انگلیسی‌ها در صنعت نفت، بخشی از واقعیت‌های مهم اجتماعی و سیاسی آن دوران بود. برای من اهمیت داشت این زمینه تاریخی در رفتار شخصیت‌ها، روابط میان آن‌ها و موقعیت‌هایی که با آن مواجه می‌شوند، حضور داشته باشد، نه این‌که صرفاً از طریق توضیحات مستقیم و دیالوگ‌ها به مخاطب منتقل شود.
وی اضافه کرد: درام زمانی تأثیرگذار می‌شود که شخصیت‌ها از حالت تیپ‌های از پیش تعیین‌شده خارج شوند. تقابل ایرانی‌ها و انگلیسی‌ها باید در کنش‌ها، تصمیم‌ها، مناسبات قدرت و پیامدهای آن‌ها دیده شود، به همین دلیل تلاش کردیم تاریخ را در سطح زندگی آدم‌هایی روایت کنیم که هرکدام خواسته‌ها، نگرانی‌ها و منافع خود را دارند و در موقعیت‌هایی قرار می‌گیرند که ناچار به انتخاب می‌شوند.