فریب ظاهر زیبای گیاهان را نخورید!
مسئول فرآورده‌های سنتی و طبیعی در معاونت غذا و داروی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، درباره خطرات مصرف گیاهان ناشناخته، علایم مسمومیت و راهکارهای پیشگیری از آن توصیه‌های مهمی ارائه کرد. معصومه محمودیان با اشاره به این‌که گیاهان بخشی از طبیعت هستند، اما همه آن‌ها خوراکی و بی‌خطر نیستند، اظهار کرد: برخی گیاهان حاوی ترکیبات سمی هستند که می‌توانند به دستگاه گوارش، کبد، کلیه، قلب یا سیستم عصبی آسیب برسانند؛ مسمومیت با این گیاهان ممکن است در هر سِنی رخ دهد و کودکان به دلیل کنجکاوی و احتمال خوردن برگ، دانه یا میوه گیاهان ناشناخته، بیشتر در معرض خطر قرار دارند. وی افزود: برخی گیاهان زینتی و خودرو دارای ترکیبات سمی یا محرک هستند و مصرف برگ، گل، دانه یا میوه آن‌ها ممکن است موجب مسمومیت شود؛ همچنین تماس شیره برخی گیاهان با پوست یا چشم می‌تواند باعث سوزش و تحریک شود. محمودیان تأکید کرد: ظاهر زیبا، رنگ جذاب یا حتی مزه یک گیاه، نشانه خوراکی بودن آن نیست؛ بنابراین باید از چشیدن و مصرف گیاهان ناشناخته و استفاده از آن‌ها در تهیه غذا، دمنوش و داروهای خانگی بدون شناسایی تخصصی خودداری کرد. مسئول فرآورده‌های سنتی و طبیعی معاونت غذا و داروی دانشگاه با اشاره به تفاوت علایم بر اساس نوع گیاه و میزان مصرف گفت: تهوع، استفراغ، درد و گرفتگی شکم، اسهال و سوزش دهان از علائم احتمالی مسمومیت هستند. در موارد شدیدتر نیز ممکن است علایمی مانند سرگیجه، گیجی، اختلال هوشیاری، تشنج یا مشکلات قلبی بروز کند. محمودیان برای پیشگیری از مسمومیت با گیاهان توصیه کرد:
نام و ویژگی‌های گیاهان آپارتمانی را بشناسید و گیاهان سمی را دور از دسترس کودکان قرار دهید.
به کودکان آموزش دهید که هیچ برگ، گل، دانه یا میوه ناشناخته‌ای را نخورند.
در پارک، باغ و طبیعت از چیدن و مصرف گیاهان خودرو بدون شناسایی تخصصی خودداری کنید.
گیاهان ناشناخته را برای تهیه دمنوش، غذا یا داروهای خانگی استفاده نکنید.
به یاد داشته باشید که طبیعی یا گیاهی بودن یک ماده، تضمینی برای بی‌خطر بودن آن نیست و برخی فرآورده‌های گیاهی نیز ممکن است عوارض سمی یا تداخل دارویی داشته باشند.
وی با تأکید بر اهمیت اقدام سریع در موارد مشکوک به مسمومیت اظهار کرد: مصرف ماده مشکوک را متوقف و در صورت باقی ماندن آن در دهان، بدون بلعیدن، آن را خارج کنید، سپس در اسرع وقت با اورژانس ۱۱۵ یا مرکز اطلاع‌رسانی داروها و سموم تماس بگیرید و توصیه تخصصی دریافت کنید. وی افزود: در صورت امکان، عکس یا نمونه‌ای از گیاه را بدون به خطر انداختن سلامت خود برای شناسایی نگه دارید. فرد مسموم را وادار به استفراغ نکنید و بدون توصیه متخصص، شیر، دارو یا درمان خانگی به او ندهید. در صورت بروز اختلال هوشیاری، تشنج یا مشکل تنفسی، تماس فوری با اورژانس ضروری است. محمودیان با اشاره به برخی باورهای نادرست در این زمینه خاطرنشان کرد: طبیعی بودن یک گیاه به معنای بی‌خطر بودن آن نیست و روش‌هایی مانند جوشاندن، خشک‌کردن یا استفاده از مقادیر کم را نمی‌توان راهی مطمئن برای از بین بردن خطر همه گیاهان سمی دانست؛ همچنین مصرف خودسرانه فرآورده‌های گیاهی ممکن است عوارض ناخواسته یا تداخل دارویی ایجاد کند. وی با تأکید بر نقش آگاهی عمومی در پیشگیری از مسمومیت‌ها گفت: شناسایی گیاهان خطرناک، خودداری از مصرف گیاهان ناشناخته، مراقبت از کودکان و مراجعه سریع به مراکز درمانی در صورت بروز علایم مشکوک، از مهم‌ترین راهکارهای حفظ سلامت خانواده‌ها و جامعه است.