سلامت نامه
زنگ خطر آنفلوانزا در کودکان
استفاده از آنتی‌بیوتیک‌هایی نظیر آموکسی‌سیلین، آزیترومایسین و سفازولین هیچ تأثیری بر روند بیماری آنفاوانزا یا سرماخوردگی ندارد و مصرف آن‌ها در این موارد بی‌فایده است
با شروع علایم ناگهانی تب، بدن‌درد و سرفه، آنفلوانزا می‌تواند در گروهی از مبتلایان از یک بیماری ویروسی ساده فراتر برود و به عوارض جدی از جمله ذات‌الریه منجر شود. فوق‌تخصص عفونی کودکان دانشگاه علوم پزشکی بابل، با تشریح علایم هشدار این بیماری، بر ضرورت پیشگیری، واکسیناسیون سالانه و توجه ویژه به سلامت کودکان خردسال تأکید کرد. به گزارش وبدا، دکتر «محسن محمدی» با اشاره به این که آنفلوانزا یک بیماری عفونی ویروسی است، اظهار کرد: آنفلوانزای فصلی، شایع‌ترین نوع این بیماری است که عمدتاً توسط ویروس‌های نوع A و B ایجاد می‌شود و می‌تواند با علایمی مانند تب، خستگی شدید، سردرد، بدن‌درد، سرفه، گلودرد و آبریزش بینی همراه باشد. وی با بیان این که علایم آنفلوانزا معمولاً به‌صورت ناگهانی آغاز می‌شوند، افزود: اگرچه بیشتر مبتلایان بدون عارضه خاصی بهبود می‌یابند، اما این بیماری در برخی افراد می‌تواند به عوارض جدی از جمله ذات‌الریه(پنومونی) منجر شود و حتی نیاز به بستری در بیمارستان داشته باشد. این فوق‌تخصص عفونی کودکان با تأکید بر این که کودکان خردسال، به‌ویژه زیر پنج سال و به خصوص زیر دو سال، افراد بالای ۶۵ سال، زنان باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای بیشتر در معرض عوارض شدید آنفلوانزا قرار دارند، خاطرنشان کرد: توجه به علایم بیماری و مراجعه به‌موقع به پزشک در این گروه‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. دکتر «محمدی» درباره روش تشخیص و درمان آنفلوانزا نیز گفت: در بسیاری از موارد، پزشک با بررسی علایم و شرح حال بیمار می‌تواند بیماری را تشخیص دهد؛ البته در برخی شرایط، به‌ویژه برای افراد در معرض خطر، انجام آزمایش تشخیصی ضرورت پیدا می‌کند. دکتر «محمدی» درباره روش‌های تشخیص آنفلوانزا نیز توضیح داد: تشخیص این بیماری علاوه بر بررسی علایم بالینی و شرح حال بیمار، در صورت نیاز با انجام آزمایش‌های تشخیصی امکان‌پذیر است که یکی از روش‌های دقیق تشخیص آن، آزمایش مولکولی (PCR)است که به تشخیص دقیق‌تر ابتلا به آنفلوانزا کمک می‌کند. وی ادامه داد: داروهای ضدویروسی از جمله روش‌های درمانی آنفلوانزا هستند که می‌توانند در شرایط خاص، به‌ویژه در افراد پرخطر، به کاهش احتمال بروز عوارض کمک کنند. تجویز این داروها باید با نظر پزشک انجام شود و مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها تأثیری بر درمان خود ویروس آنفلوانزا ندارد. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل با اشاره به این که در یکی از مهم‌ترین بخش‌های هشدار، اصلاح باورهای نادرست در مورد درمان است، با تأکید بر عدم اثربخشی داروهای ضدباکتری بر ویروس‌ها، گفت: استفاده از آنتی‌بیوتیک‌هایی نظیر آموکسی‌سیلین، آزیترومایسین و سفازولین هیچ تأثیری بر روند بیماری آنفاوانزا یا سرماخوردگی ندارد و مصرف آن‌ها در این موارد بی‌فایده است. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل با اشاره به علایم هشداردهنده در کودکان تصریح کرد: در صورت کاهش مصرف مایعات، اختلال در بیدار شدن یا ارتباط برقرار کردن کودک، بی‌قراری شدید، بازگشت تب یا سرفه پس از بهبودی اولیه، بروز بثورات پوستی همراه با تب، تنفس سریع یا دشواری در تنفس و کبودی لب‌ها یا پوست، باید کودک فوراً توسط پزشک ارزیابی شود. دکتر «محمدی»، رعایت اصول پیشگیری را مهم‌ترین راهکار کاهش خطر ابتلا و انتقال بیماری دانست و توصیه کرد: شست‌وشوی مرتب دست‌ها با آب و صابون، پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار، استفاده از ماسک در شرایط ضروری، تزریق سالانه واکسن آنفلوانزا و تأمین تهویه مناسب در فضاهای بسته مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان تأکید کرد: واکسن آنفلوانزا حتی در سال‌هایی که اثربخشی آن متفاوت است، می‌تواند از بخشی از موارد ابتلا پیشگیری کند و خطر ابتلا به شکل شدید بیماری و عوارض آن را کاهش دهد.
چگونه نمک را در برنامه غذایی کاهش دهیم؟
نمک ماده ضروری و تأمین کننده سدیم در بدن انسان است که در انتقال جریانات عصبی و انقباض عضلانی نقش دارد. مقدار توصیه شده مصرف نمک حدود 3 تا 5 گرم در روز، یعنی کمتر از یک قاشق چای خوری است در حالی که مصرف نمک در ایران 2 تا 3 برابر این مقدار برآورد شده است. به گزارش وبدا، مهم ترین منابع دریافت نمک در رژیم غذایی، شامل نمک آشپزخانه و سفره در زمان طبخ یا سر سفره، انواع غذای آماده مانند سوسیس، کالباس، همبرگر و انواع کنسروها، انواع تنقلات شور مانند چیپس، پفک و لبنیات شور، انوع شور و ترشی ها و همچنین آجیل و مغزدانه های شور است. مصرف غذاهای شور اثرات زیادی بر سلامت انسان دارد که شامل این موارد است:
فشار خون بالا: در حال حاضر ارتباط بین مصرف زیاد نمک و افزایش فشارخون بالا به خصوص در افرادی که سابقه خانوادگی پرفشاری خون دارند به طور قطعی ثابت شده است.
سکته های قلبی: علاوه بر این که نمک باعث افزایش فشارخون بالا می شود به طور مستقیم باعث ایجاد سکته قلبی هم می شود.
پوکی استخوان: نمک زیاد، کلسیم را از استخوان ها جدا می کند و باعث دفع آن از ادرار می شود و در نتیجه باعث نازک شدن و پوکی استخوان می شود.
سرطان معده: مصرف زیاد نمک و تنقلات شور می تواند مخاط معده را تخریب کند و باعث سرطان معده شود. سرطان معده جزو پنج سرطان رایج در جهان است.
آسم: مصرف بالای نمک، شرایط آسم را تشدید می کند و به طور غیرمستقیم بیماری را وخیم می کند.
نگهداری مایعات بدن: مصرف نمک زیاد باعث افزایش احتباس مایعات در بدن می شود.
توصیه هایی برای کاهش مصرف نمک
میزان نمکی را که هنگام پخت به غذا اضافه می کنید کاهش دهید. نمکدان را از سر سفره خود حذف کنید. غذاهای کنسروی، بسته بندی شده، انواع سس ها و فرآورده های غلات حجیم شده را محدود کنید. برای بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک، از سبزیجات معطر و تازه، لیموترش و آویشن استفاده کنید. مصرف مواد حاوی جوش شیرین را کاهش دهید. برچسب های غذایی را بخوانید تا غذاهای کم نمک به خصوص غذاهای کم نمک را پیدا کنید. در هنگام خرید به این موارد روی بسته بندی نمک توجه کنید: تاریخ تولید و انقضای نمک، وجود پروانه ساخت و علامت استاندارد و نیز قید کلمه یُددار روی بسته بندی نمک.
هشدار
نمک هایی که با نام های نمک دریا یا نمک طبیعی عرضه می شوند مجوز تولید و پروانه ساخت از وزارت بهداشت ندارند و فاقد استانداردهای لازم هستند؛ این نمک ها، یُد کافی ندارد و ناخالصی های زیادی دارند که سلامت مصرف کننده را به خطر می اندازند. با توجه به این که ذائقه هر فرد از دوران کودکی شکل می گیرد مهم است که ذائقه کودکان را از اوایل زندگی به غذای کم نمک عادت دهید. به غذای کودک زیر یک سال، نمک اضافه نکنید. از قرار دادن نمک سر سفره خودداری و غذای خانواده را با نمک کم تهیه کنید. به جای نمک برای طعم دار کردن غذاها از سبزی های معطر یا لیمو ترش یا آب نارنج استفاده کنید. مصرف سوپ های آماده، سس ها، محصولات فرایند شده مثل سوسیس و کالباس را در برنامه غذایی کودکان به حداقل برسانید.
استفاده از آنتی‌بیوتیک‌هایی نظیر آموکسی‌سیلین، آزیترومایسین و سفازولین هیچ تأثیری بر روند بیماری آنفاوانزا یا سرماخوردگی ندارد و مصرف آن‌ها در این موارد بی‌فایده است
با شروع علایم ناگهانی تب، بدن‌درد و سرفه، آنفلوانزا می‌تواند در گروهی از مبتلایان از یک بیماری ویروسی ساده فراتر برود و به عوارض جدی از جمله ذات‌الریه منجر شود. فوق‌تخصص عفونی کودکان دانشگاه علوم پزشکی بابل، با تشریح علایم هشدار این بیماری، بر ضرورت پیشگیری، واکسیناسیون سالانه و توجه ویژه به سلامت کودکان خردسال تأکید کرد. به گزارش وبدا، دکتر «محسن محمدی» با اشاره به این که آنفلوانزا یک بیماری عفونی ویروسی است، اظهار کرد: آنفلوانزای فصلی، شایع‌ترین نوع این بیماری است که عمدتاً توسط ویروس‌های نوع A و B ایجاد می‌شود و می‌تواند با علایمی مانند تب، خستگی شدید، سردرد، بدن‌درد، سرفه، گلودرد و آبریزش بینی همراه باشد. وی با بیان این که علایم آنفلوانزا معمولاً به‌صورت ناگهانی آغاز می‌شوند، افزود: اگرچه بیشتر مبتلایان بدون عارضه خاصی بهبود می‌یابند، اما این بیماری در برخی افراد می‌تواند به عوارض جدی از جمله ذات‌الریه(پنومونی) منجر شود و حتی نیاز به بستری در بیمارستان داشته باشد. این فوق‌تخصص عفونی کودکان با تأکید بر این که کودکان خردسال، به‌ویژه زیر پنج سال و به خصوص زیر دو سال، افراد بالای ۶۵ سال، زنان باردار و افراد دارای بیماری‌های زمینه‌ای بیشتر در معرض عوارض شدید آنفلوانزا قرار دارند، خاطرنشان کرد: توجه به علایم بیماری و مراجعه به‌موقع به پزشک در این گروه‌ها اهمیت ویژه‌ای دارد. دکتر «محمدی» درباره روش تشخیص و درمان آنفلوانزا نیز گفت: در بسیاری از موارد، پزشک با بررسی علایم و شرح حال بیمار می‌تواند بیماری را تشخیص دهد؛ البته در برخی شرایط، به‌ویژه برای افراد در معرض خطر، انجام آزمایش تشخیصی ضرورت پیدا می‌کند. دکتر «محمدی» درباره روش‌های تشخیص آنفلوانزا نیز توضیح داد: تشخیص این بیماری علاوه بر بررسی علایم بالینی و شرح حال بیمار، در صورت نیاز با انجام آزمایش‌های تشخیصی امکان‌پذیر است که یکی از روش‌های دقیق تشخیص آن، آزمایش مولکولی (PCR)است که به تشخیص دقیق‌تر ابتلا به آنفلوانزا کمک می‌کند. وی ادامه داد: داروهای ضدویروسی از جمله روش‌های درمانی آنفلوانزا هستند که می‌توانند در شرایط خاص، به‌ویژه در افراد پرخطر، به کاهش احتمال بروز عوارض کمک کنند. تجویز این داروها باید با نظر پزشک انجام شود و مصرف آنتی‌بیوتیک‌ها تأثیری بر درمان خود ویروس آنفلوانزا ندارد. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل با اشاره به این که در یکی از مهم‌ترین بخش‌های هشدار، اصلاح باورهای نادرست در مورد درمان است، با تأکید بر عدم اثربخشی داروهای ضدباکتری بر ویروس‌ها، گفت: استفاده از آنتی‌بیوتیک‌هایی نظیر آموکسی‌سیلین، آزیترومایسین و سفازولین هیچ تأثیری بر روند بیماری آنفاوانزا یا سرماخوردگی ندارد و مصرف آن‌ها در این موارد بی‌فایده است. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی بابل با اشاره به علایم هشداردهنده در کودکان تصریح کرد: در صورت کاهش مصرف مایعات، اختلال در بیدار شدن یا ارتباط برقرار کردن کودک، بی‌قراری شدید، بازگشت تب یا سرفه پس از بهبودی اولیه، بروز بثورات پوستی همراه با تب، تنفس سریع یا دشواری در تنفس و کبودی لب‌ها یا پوست، باید کودک فوراً توسط پزشک ارزیابی شود. دکتر «محمدی»، رعایت اصول پیشگیری را مهم‌ترین راهکار کاهش خطر ابتلا و انتقال بیماری دانست و توصیه کرد: شست‌وشوی مرتب دست‌ها با آب و صابون، پرهیز از تماس نزدیک با افراد بیمار، استفاده از ماسک در شرایط ضروری، تزریق سالانه واکسن آنفلوانزا و تأمین تهویه مناسب در فضاهای بسته مورد توجه قرار گیرد.
وی در پایان تأکید کرد: واکسن آنفلوانزا حتی در سال‌هایی که اثربخشی آن متفاوت است، می‌تواند از بخشی از موارد ابتلا پیشگیری کند و خطر ابتلا به شکل شدید بیماری و عوارض آن را کاهش دهد.
چگونه نمک را در برنامه غذایی کاهش دهیم؟
نمک ماده ضروری و تأمین کننده سدیم در بدن انسان است که در انتقال جریانات عصبی و انقباض عضلانی نقش دارد. مقدار توصیه شده مصرف نمک حدود 3 تا 5 گرم در روز، یعنی کمتر از یک قاشق چای خوری است در حالی که مصرف نمک در ایران 2 تا 3 برابر این مقدار برآورد شده است. به گزارش وبدا، مهم ترین منابع دریافت نمک در رژیم غذایی، شامل نمک آشپزخانه و سفره در زمان طبخ یا سر سفره، انواع غذای آماده مانند سوسیس، کالباس، همبرگر و انواع کنسروها، انواع تنقلات شور مانند چیپس، پفک و لبنیات شور، انوع شور و ترشی ها و همچنین آجیل و مغزدانه های شور است. مصرف غذاهای شور اثرات زیادی بر سلامت انسان دارد که شامل این موارد است:
فشار خون بالا: در حال حاضر ارتباط بین مصرف زیاد نمک و افزایش فشارخون بالا به خصوص در افرادی که سابقه خانوادگی پرفشاری خون دارند به طور قطعی ثابت شده است.
سکته های قلبی: علاوه بر این که نمک باعث افزایش فشارخون بالا می شود به طور مستقیم باعث ایجاد سکته قلبی هم می شود.
پوکی استخوان: نمک زیاد، کلسیم را از استخوان ها جدا می کند و باعث دفع آن از ادرار می شود و در نتیجه باعث نازک شدن و پوکی استخوان می شود.
سرطان معده: مصرف زیاد نمک و تنقلات شور می تواند مخاط معده را تخریب کند و باعث سرطان معده شود. سرطان معده جزو پنج سرطان رایج در جهان است.
آسم: مصرف بالای نمک، شرایط آسم را تشدید می کند و به طور غیرمستقیم بیماری را وخیم می کند.
نگهداری مایعات بدن: مصرف نمک زیاد باعث افزایش احتباس مایعات در بدن می شود.
توصیه هایی برای کاهش مصرف نمک
میزان نمکی را که هنگام پخت به غذا اضافه می کنید کاهش دهید. نمکدان را از سر سفره خود حذف کنید. غذاهای کنسروی، بسته بندی شده، انواع سس ها و فرآورده های غلات حجیم شده را محدود کنید. برای بهبود طعم غذا و کاهش مصرف نمک، از سبزیجات معطر و تازه، لیموترش و آویشن استفاده کنید. مصرف مواد حاوی جوش شیرین را کاهش دهید. برچسب های غذایی را بخوانید تا غذاهای کم نمک به خصوص غذاهای کم نمک را پیدا کنید. در هنگام خرید به این موارد روی بسته بندی نمک توجه کنید: تاریخ تولید و انقضای نمک، وجود پروانه ساخت و علامت استاندارد و نیز قید کلمه یُددار روی بسته بندی نمک.
هشدار
نمک هایی که با نام های نمک دریا یا نمک طبیعی عرضه می شوند مجوز تولید و پروانه ساخت از وزارت بهداشت ندارند و فاقد استانداردهای لازم هستند؛ این نمک ها، یُد کافی ندارد و ناخالصی های زیادی دارند که سلامت مصرف کننده را به خطر می اندازند. با توجه به این که ذائقه هر فرد از دوران کودکی شکل می گیرد مهم است که ذائقه کودکان را از اوایل زندگی به غذای کم نمک عادت دهید. به غذای کودک زیر یک سال، نمک اضافه نکنید. از قرار دادن نمک سر سفره خودداری و غذای خانواده را با نمک کم تهیه کنید. به جای نمک برای طعم دار کردن غذاها از سبزی های معطر یا لیمو ترش یا آب نارنج استفاده کنید. مصرف سوپ های آماده، سس ها، محصولات فرایند شده مثل سوسیس و کالباس را در برنامه غذایی کودکان به حداقل برسانید.