قابی برای معرفی زنان کارآفرین
در سالهای اخیر، مفهوم خانه در بسیاری از خانوادههای ایرانی بازتعریف شده است. خانه دیگر فقط فضایی برای زیستن و گذران روزمره نیست، بلکه در مواردی به نقطه آغاز یک مسیر اقتصادی، اجتماعی و حتی هویتی تبدیل میشود. افزایش هزینههای زندگی، تغییر ساختار خانوادهها و ضرورت مشارکت بیشتر زنان در اقتصاد، باعث شده مشاغل خانگی از یک انتخاب حاشیهای به یک راهکار جدی و قابلاتکا تبدیل شوند؛ راهکاری که هم با بافت فرهنگی جامعه سازگار است و هم امکان استقلال و خوداتکایی را فراهم میکند. بخش قابلتوجهی از این تلاشها و موفقیتها، سالها در سکوت و بهدور از توجه عمومی جریان داشته است. زنانی که در گوشهای از خانه، با حداقل امکانات، چرخهای از تولید و درآمد را شکل دادهاند، کمتر فرصت روایت شدن در قاب رسانه را پیدا کردهاند. در این میان، تلویزیون بهعنوان رسانهای فراگیر، میتواند نقشی تعیینکننده در دیدهشدن این تجربهها و تبدیل آنها به الگوهای الهامبخش ایفا کند؛ بهویژه زمانی که روایتها واقعی، بیواسطه و بهدور از اغراق باشند. آن چه در ادامه میآید، گفتوگویی است به نقل از روابط عمومی رسانه ملی، درباره شکلگیری، اهداف، چالشها و چشمانداز برنامه «از خونه شروع کن» که تلاش کرده است با تمرکز بر مشاغل خانگی و توانمندسازی زنان، بخشی از این واقعیت اجتماعی را به تصویر بکشد؛ روایتی از «شروع کردن» از نزدیکترین نقطه ممکن. هدف از ساخت برنامه «از خونه شروع کن»، حمایت از مشاغل خانگی بهعنوان کسبوکارهای کوچک و مؤثر در ایجاد درآمد برای خانوادههاست. این برنامه کاری از گروه خانواده شبکه دو سیماست که با همکاری کمیته امداد امام خمینی(ره) تولید شده است.
«علیاکبر کریمی» تهیهکننده برنامه «از خونه شروع کن» درباره چندوچون این برنامه و مختصات آن گفت: «از خونه شروع کن» برنامهای در حوزه مشاغل خانگی و حمایت از زنان سرپرست خانوار است که به شکل مشترک با کمیته امداد ساخته میشود. وی ادامه داد: ما قبلاً برنامههایی با این موضوع ساخته بودیم و حتی مستندی از آن برنامهها با زنانی که در حوزه کارآفرینی فعال هستند، ساخته شد. ۹۹ درصد بانوانی که به برنامه میآیند واقعاً در خانه کار میکنند و به دلیل مدیریت درآمد، بخشی از خانه را به محلی برای کار و کسب درآمد تبدیل کردهاند. در این فصل ۶۶ قسمت داریم که از سراسر ایران تهیه شده است. سوژههای برنامه ما بهواسطه کمیته امداد از مراکز استانی شناسایی و در برنامه حاضر میشوند، البته مهمانانی از بین راهبرهای شغلی هم داریم. راهبران شغلی کسانی هستند که این مسیر را رفتهاند و آن را میشناسند و اگر گرفتاری در کار باشد به تازهکارها کمک میدهند. آنها کسانی هستند که امروز در استانها آموزش میدهند و در برنامه ما هم حضور دارند. «کریمی» با تأکید بر اهمیت توجه و پرداخت به موضوع مشاغل خانگی یادآور شد: مشاغل خانگی حوزهای است که در همین چندسال اخیر به آن توجه ویژه شده است. تجربه نشان داده است خانمهایی که به این سبک کار میکنند - چه همسر دارند و چه سرپرست خانواده هستند - هم به تأمین معیشت خانواده یاری میرسانند و هم دستشان در جیب خودشان است. وی افزود: موضوع مشاغل خانگی در کشورهای شرق آسیا تجربهای موفق است که به دلیل تکثر جمعیت و ترافیک و... نوعی کار جدی محسوب میشود و بخشی از تولیدات ملی در محلات به واسطه همین مشاغل و کارهای خانگی رقم خورده است. «از خونه شروع کن» هم برنامهای در همین راستا و خواهان تشویق کارآفرینان و زنانی است که این مسیر را با موفقیت پیمودهاند و میتوانند برای دیگران انگیزهبخش باشند. کار در خانه در سالهای اخیر در ایران و بهویژه برای زنان به موضوعی جدی بدل شده است؛ مکانی که زنان فارغ از هزینههای اجاره مغازه و امثال آن میتوانند نتیجه مهارتهای خویش را به شکلی درآمدزا به دیگران ارائه کنند. تهیهکننده «از خونه شروع کن» در پاسخ به این سؤال که ایده این برنامه از کجا شکل گرفته است، اظهار کرد: ایده این برنامه بهصورت مشترک متعلق به من و رضا داستانی(کارگردان برنامه) است. من سالیان سال است که با کمیته امداد همراهی میکنم و برای خانوادهها در شبکه یک و دو برنامه میسازم. سالهای قبل وقتی این آدمهای موفق بهعنوان مهمان در برنامه حضور پیدا میکردند، با خودم میاندیشیدم هر کدام از این افراد سوژههای زندگی جذابی دارند که میشود بهعنوان یک برنامه مستقل به آنها پرداخت. این آدمها ظرفیت این را دارند که بهعنوان راهبر شغلی و کارآفرین برتر معرفی شوند و برای دیگران انگیزهبخش باشند. در نتیجه ایده تولید این برنامه شاید از همان زمان در ذهنم شکل گرفت. وی تأکید کرد: زندگی اکثر زنان برنامه ما نشان میدهد که سرپرست خانوار هستند و به هر دلیل - همسرانشان یا ناتوانند یا در قید حیات نیستند - بار خانواده را به دوش میکشند. اقدام مؤثر کمیته امداد در این میان این بوده که به جای دادن ماهی به این زنان و دیگرانی که دنبال تأمین معاش بودند، یاد دادن ماهیگیری را جایگزین کرده و همین موضوع کارشان را باارزش ساخته است. وقتی زنان با وامهای اندک ۲۰ و ۳۰ تا ۱۰۰ میلیونی میتوانند وسایل لازم را برای کارشان تهیه کنند و به درآمد برسند، این موضوع قابلتقدیر و باارزش است و میتواند برای دیگران امیدبخش باشد. «کریمی» با اشاره به شیوه انتخاب مهمانان برنامه گفت: در قدم ابتدایی، بانک اطلاعاتی کارآفرینان و راهبران شغلی کمیته امداد را میگیریم و بر این اساس، در شهرها و آن چه که هر اقلیم ظرفیت آن را دارد، آدمها را پیدا میکنیم و به سراغشان میرویم. وی تصریح کرد: بزرگترین چالش ما در «از خونه شروع کن» این است که این برنامه صرفاً مختص معرفی زنان سرپرست خانوار نیست، بلکه خواهان آموزش دادن به آنهاست. ما باید به این افراد آموزش دهیم که چطور محصولات خود را در بازار ارائه دهند و به صادرات فکر کنند و راهکارهایی را به واسطه کارشناسان و متخصصان ارائه دهیم که این آدمها به مقاطع بالاتر فکر کنند و به فکر توسعه کسبوکار خود باشند.