
هفتمين نمايشگاه مجازی كتاب تهران که از بيستوششم ارديبهشت آغاز شده است تا دوم خرداد امسال با شعار «بخوانيم برای ايران» در نشانی book.icfi.ir ادامه دارد. در ادامه به نقل از ستاد خبری هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران، دیدگاه های 3 شاعر و نویسنده حوزه کودک و نوجوان را درباره برگزاری این نمایشگاه می خوانیم؛ آن جا که برای جذابتر شدن این رویداد فرهنگی و خرید کتاب توصیه هایی را مطرح کردند. «حسین تولایی» شاعر حوزه کودک و نوجوان، برگزاری نمایشگاه مجازی کتاب را تلاشی ارزشمند برای زنده نگه داشتن چراغ فرهنگ در شرایط دشوار اقتصادی و اجتماعی دانست و ادامه داد: تلاشی که در سایه دشواریها، سهمی در روشن کردن فضای فرهنگی جامعه دارد. شاعر کتاب «احتیاط کنید! پرندهها پای سفره صبحانهاند» با تأکید بر این که نمایشگاه مجازی کتاب طی سالهای اخیر به رونق کتابفروشیهای کوچک در شهرهای مختلف نیز کمک کرده است، بیان کرد: این موضوع از جنبههای قابل توجه و قابل تقدیر این رویداد فرهنگی است. برخی فعالان حوزه فرهنگ معتقدند شکل فعلی نمایشگاه مجازی کتاب از جمله امکان جستوجوی آسان در سایت نمایشگاه و رایگان بودن هزینه ارسال کتاب برای مخاطبان از جمله ویژگیهای مطلوب این بخش محسوب میشود. وی افزود: در شرایطی که امکان برگزاری حضوری نشستها و کارگاههای فراهم نیست، استفاده از ظرفیت فضای مجازی میتواند فرصت قابل استفادهای برای ادامه فعالیتهای فرهنگی در نمایشگاه مجازی کتاب باشد. «تولایی» در پاسخ به این سوال که مخاطب امروز در نمایشگاه مجازی کتاب چه معیارهایی برای انتخاب کتاب شعر دارد، گفت: در حوزه شعر نیز همواره با تنوع گستردهای از سلیقههای مخاطبان مواجه هستیم. بهندرت پیش میآید که شاعری یا اثری بتواند پاسخگوی همه این سلیقهها باشد، از این رو، وظیفه شعر، تطبیق کامل با این گستره متنوع از سلایق نیست، بلکه شایسته است شعر به جای تبدیل شدن به ابزار یا کالا، به ادبیات ناب و اصیل متعهد بماند و در بهترین شکل هنری خود عرضه شود؛ چنین رویکردی میتواند در بلندمدت به ارتقای سلیقه مخاطبان نیز کمک کند. وی ادامه داد: استفاده از امکانات دیداری و شنیداری برای ارائه شعر نیز میتواند مفید باشد، اما باید به کیفیت اجرای آن توجه داشت. خوانش نادرست شعر، بهویژه زمانی که از سوی افراد فاقد مهارت انجام میشود، ممکن است به اثر آسیب بزند و زیباییهای زبانی و عناصر زیباییشناختی آن را از بین ببرد. به گفته برخی شاعران، خواندن شعر خود مهارتی تخصصی است که نیازمند تمرین و دانش کافی است. «خاتون حسنی» دیگر شاعر کودک و نوجوان هم گفت: برگزاری نمايشگاه مجازی كتاب تهران در این شرایط به این معناست که ایران همچنان پایدار، مقاوم و استوار ایستاده و در برابر ناملایمات روزگار سر خم نکرده است و میتواند چون گذشته در شرایط ناهموار زمانه ایستادگی کند. وی با اشاره به این که خانوادهها با توجه به نیاز و خواسته کودکان و خردسالان، کتابهای مورد نیاز آن ها را خریداری می کنند، ادامه داد: در این نمایشگاه باید کتابها از نظر محتوایی و موضوعی مناسب گروه سِنی افراد به ویژه کودکان، خردسالان، نوجوانان و متناسب با خواسته خانوادهها باشد؛ به طور مثال برای گروه سِنی صفر تا سه سال و خردسال، والدین کتاب را انتخاب میکنند، اما برای کودکان، والدین همراه و در کنار آن ها در تهیه و انتخاب کتاب همراهی میکنند. همچنین در دوره نوجوانی قطعاً این خود نوجوان است که بر اساس علاقه، سلیقه و خواستههای خود کتاب تهیه می کند. این شاعر کودک و نوجوان اضافه کرد: نمایشگاه مجازی کتاب نیز میتواند جذابیتها و ویژگیهای خاص خود را داشته باشد. در این فضا، همانند نمایشگاه حضوری کتاب، خانوادهها در کنار کودکان حضور دارند و همین همراهی میتواند به تجربهای دلپذیر و مؤثر برای مخاطبان تبدیل شود؛ از این رو، ناشران میتوانند با بهرهگیری از ایدههای خلاقانه، فضای نمایشگاه مجازی کتاب را برای گروههای سِنی مختلف بهویژه کودکان و نوجوانان جذابتر و پویاتر کنند. وی ادامه داد: برای نمونه در بخش فروش کتابهای شعر و داستان میتوان امکان پخش خوانش شعر یا قصه با صدای شاعر یا نویسنده را فراهم کرد. شنیدن صدای پدیدآورنده اثر، پیش از تهیه کتاب برای کودکان بسیار دلنشین و هیجانانگیز است و میتواند ارتباط عاطفی بیشتری میان آنها و کتاب ایجاد کند. حتی فراهم شدن امکان گفتوگو یا ارتباط کوتاه مانند تماس تلفنی یا برنامههای تعاملی با نویسنده میتواند برای کودکان تجربهای متفاوت و بهیادماندنی باشد. «حسنی» در ادامه سخنان خود گفت: پخش سرودها، شعرها و ترانههای شاد کودکانه در فضای نمایشگاه مجازی کتاب میتواند حالوهوایی پرنشاط و صمیمی ایجاد کند و جذابیت این رویداد فرهنگی را برای کودکان دوچندان سازد. در مجموع نمایشگاه مجازی کتاب با استفاده از چنین ظرفیتهایی میتواند به محیطی زنده، پویا و دوستداشتنی برای کودکان و خانوادهها تبدیل شود. شاعر کتاب «دو تا سیب شیرین» با تأکید بر این که خانوادهها بهتر است شادترین و مناسبترین کتابهای شعر و داستان را برای کودکان بهویژه خردسالان تهیه کنند، گفت: انتخاب کتابهایی که بر بازی، رنگآمیزی و فعالیتهای خلاقانه با کودک تمرکز دارند، میتواند نقش مهمی در ایجاد لحظههایی شاد و آموزنده در خانه داشته باشد. آن چه از خود تهیه کتاب مهمتر است، همراهی والدین با کودکان در هنگام استفاده از این کتابهاست. همراهی در نقاشی، بازی، شعرخوانی و قصهخوانی. این همنشینی و مشارکت علاوه بر تقویت پیوند عاطفی میان والدین و فرزندان به رشد ذهنی، زبانی و خلاقیت کودکان نیز کمک میکند. «حسنی» در پایان گفت: پدران و مادران عزیز؛ به احترام خون شهدا و برای آنکه کودکانی مقاوم، آگاه و توانمند تربیت کنیم، شایسته است در نمایشگاه مجازی کتاب شرکت کنیم و با تهیه کتابهای شاد و امیدبخش، حال دل خود و فرزندانمان را بهتر کنیم. همچنین انتخاب و خرید کتابهای تاریخی که روایتگر شکوه، عظمت و هویت ایران و ایرانی هستند، میتواند در پرورش نسل آیندهای قوی، ریشهدار و سربلند نقش مؤثری داشته باشد. «نیره باقری» نویسنده حوزه ادبیات کودک و نوجوان نیز با بیان این که کتاب میتواند برای لحظاتی انسان را از واقعیتهای تلخ و فرساینده فاصله دهد و فضایی برای آرامش، اندیشیدن و امید فراهم کند، گفت: ادبیات در این موقعیتها نه تنها وسیلهای برای سرگرمی که نوعی پناهگاه روانی و فرصتی برای بازسازی روحیه فردی و جمعی جامعه است. وی به ویژگیهای نمایشگاه مجازی کتاب ایدهآل اشاره کرد و گفت: این نمایشگاه باید ویترینی جذاب، منظم و کاربرپسند داشته باشد تا مخاطب بتواند بهراحتی میان کتابها جستوجو کند و با آثار مختلف آشنا شود. اگر معرفی کوتاه کتابها، پیشنهادهای موضوعی و امکان مشاهده نظر دیگر خوانندگان هم وجود داشته باشد، تجربه خرید برای مخاطب بسیار دلپذیرتر خواهد شد. نویسنده کتاب «جنگل پشت پنجره» درباره جذابتر کردن تجربه نمایشگاه مجازی کتاب برای کودکان و نوجوانان نیز بیان کرد: اگر این تجربه از طریق مدارس سازماندهی شود، تأثیر بیشتری خواهد داشت؛ مثلاً مدرسه میتواند اعلام کند که امروز «اردوی مجازی نمایشگاه کتاب» داریم. در این صورت دانشآموزان یک کلاس میتوانند بهصورت گروهی و همزمان، تحت هدایت معلم یا مدیر مدرسه از غرفههای مجازی نمایشگاه بازدید و درباره کتابها صحبت و حتی کتابهای مورد علاقهشان را به هم معرفی کنند؛ این کار باعث میشود حس جمعی و هیجان کشف کتابها بیشتر شود و فضای مجازی تا حدی حالوهوای نمایشگاه حضوری را بازسازی کند. «باقری» پیشنهادی در زمینه مطالعه نیز برای مخاطبان مطرح کرد: در چنین شرایطی آثاری که درونمایه طنز دارند میتوانند کمی از تلخی و فشار روزهای سخت بکاهند. طنز، اگر درست و هوشمندانه نوشته شده باشد، هم لبخند میآورد و هم به انسان کمک میکند با فاصلهای سالمتر به مسائل نگاه کند. در کنار آن، آثاری که قبلاً بارها تجدید چاپ شدهاند، از سوی ناشران معتبر منتشر شدهاند، یا از نویسندگان شناختهشده و برگزیده جوایز ادبی هستند، معمولاً انتخابهای مطمئنتری برای مخاطبان محسوب میشوند. «باقری» در پایان گفت: کتاب میتواند برای بچهها هم سرگرمی باشد، هم یادگیری و هم پناهی کوچک برای خیالپردازی و امید. شاید خرید یک کتاب کوچک در چنین روزهایی بتواند لحظهای شادی و آرامش به دنیای کودک هدیه بدهد. گفتنی است «محمد احمدی» مدیرعامل شرکت ملی پست جمهوری اسلامی ایران درباره این که مخاطبان هفتمین نمایشگاه مجازی کتاب تهران چگونه میتوانند بستههای خود را رهگیری کنند، گفت: مخاطبان این نمایشگاه مجازی میتوانند از طریق «دستیار پستی من» در سکوی «بله» فرآیند قبول تا توزیع محصولات را رصد کنند. اگر شماره تلفن ثبتنامی در سامانه نمایشگاه روی اپلیکیشن بله فعال باشد، میتوانند «دستیار پستی من» را فعال و جریان مرسوله خود را پیگیری و پرسشهای خود را نیز ثبت کنند.