گفت و گو
جرقه «کلینیک رویا» کجا زده شد؟!
نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا»: از آن جا که مسئله کاهش جمعیت و پیامدهای احتمالی آن به دغدغه جدی ما تبدیل شده بود، تصمیم گرفتیم بستر داستان را در بیمارستانی با محوریت بخش زنان و زایمان قرار دهیم
نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا»، درباره شکلگیری ایده این اثر گفت: ایده این سریال، ناگهانی شکل نگرفت؛ پیش از نگارش طرح، من، «سجاد مهرگان» و جمعی از دوستان نویسنده، جلسات هفتگی داشتیم و در آن درباره آثار مختلف سینمایی و تلویزیونی از منظر فرم و محتوا گفتوگو میکردیم. «علی عموکاظمی» ادامه داد: این نشستها فرصتی بود تا هرکدام از اعضا ایدههای شخصی خود را مطرح کنند؛ از طرحها و فیلمنامههای اجرا نشده گرفته تا عناصر داستانی مانند یک مضمون دغدغهمند، پیرنگ جذاب یا شخصیت متفاوت. وی افزود: ایده «کلینیک رویا» در واقع حاصل ترکیب همین ایدهها و دغدغههای مشترک بود. یکی از موضوعاتی که در آن جلسات به دغدغه جدی ما تبدیل شد، مسئله کاهش جمعیت در ایران بود؛ موضوعی که میتواند در آینده به یک ابرچالش برای کشور بدل شود. همین نگرانی، جرقه طراحی سریالی با محوریت یک رزیدنت زنان و زایمان به نام «رویا مرزبان» را زد. «عموکاظمی» درباره انتخاب زایشگاه بهعنوان محور اصلی روایت توضیح داد: از آن جا که مسئله کاهش جمعیت و پیامدهای احتمالی آن به دغدغه جدی ما تبدیل شده بود، تصمیم گرفتیم بستر داستان را در بیمارستانی با محوریت بخش زنان و زایمان قرار دهیم. این فضا بهطور طبیعی، امکان پرداخت دراماتیک به موضوع فرزندآوری و چالشهای مرتبط با آن را فراهم میکند و زمینهای ملموس برای روایت قصه به دست میدهد. نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا» همچنین درباره عنوان سریال گفت: شخصیت اصلی داستان «رویا» نام دارد، اما این که چرا نام بیمارستان که در ابتدا «زایش» است، در ادامه به «رویا» تغییر میکند، نکتهای است که همزمان با پیشرفت داستان برای مخاطب روشن خواهد شد. «عموکاظمی» در پاسخ به این پرسش که سریال چه «پیامی» برای مخاطب دارد، تأکید کرد: ترجیح میدهم از واژه «پیام» استفاده نکنم چراکه پیام را میتوان با یک سخنرانی یا مقاله منتقل کرد، اما کار هنر، درگیر کردن احساس مخاطب است و سپس هدایت ذهن او در دل یک تجربه معنادار. اگر مخاطبی پس از تماشای سریال، نگاه مثبتتری به فرزندآوری پیدا کند یا فردی که به سقط جنین فکر میکند در تصمیم خود تجدیدنظر کند، آنگاه اثر توانسته فراتر از سرگرمی، کارکردی جدیتر نیز داشته باشد. این نویسنده افزود: در «کلینیک رویا» مضامین متعددی دنبال میشود؛ از جمله تقابل دو نوع نگرش و سبک زندگی در شخصیتهای دکتر «پدرام پارسا»(با بازی وحید رهبانی) و «رویا مرزبان»(با بازی نیلوفر رجاییفر). «پارسا» نماینده نگاهی مدرن، قانونمند و تا حدی سرد به زندگی است، در حالیکه «رویا» رویکردی سنتی، فطری و سرشار از عشق و عاطفه را نمایندگی میکند؛ تقابلی که بستر اصلی تنشهای دراماتیک سریال را شکل میدهد. «عموکاظمی» درباره روند نگارش سریال گفت: کار جدی روی فیلمنامه از تابستان سال ۱۴۰۲ آغاز شد و نزدیک به دو سال ادامه داشت؛ حتی در زمان فیلمبرداری نیز بازنویسیها ادامه پیدا میکرد. در این مسیر از مشاورههای تخصصی متعددی استفاده شد؛ از جمله کارشناسان حوزه زنان و خانواده، متخصصان زنان و زایمان و همچنین مشاوران مذهبی. نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا» درباره تغییرات فیلمنامه در مرحله اجرا نیز توضیح داد: بهطور طبیعی هر فیلمنامهای در روند تولید، متناسب با نگاه کارگردان و محدودیتهای اجرایی دچار تغییراتی میشود، هرچند این تغییرات در این طرح گسترده نبود. درنتیجه باید به این نکته توجه داشت که هرچقدر نویسنده و کارگردان سلایقشان را به هم نزدیک کنند، بازهم هر شخص دنیای مختص به خودش را دارد. سکانسهای قابلتوجهی در کار بود که رضایت بنده را بهعنوان نویسنده جلب کرد و طبیعتاً سکانسهایی بود که با تصور مطلوبم فاصله داشت. درمجموع نتیجه کار را رضایتبخش میدانم. وی با اشاره به دشواریهای نگارش این سریال گفت: پرداختن به موضوع بارداری و زایمان در چارچوب حیا و ملاحظات عرفی تلویزیون از مهمترین چالشهای «کلینیک رویا» بود، بهویژه این که این موضوع قرار بود از سوی یک نویسنده مرد روایت شود و همین مسئله حساسیت کار را بیشتر میکرد.
رویکرد تازه تلویزیون در پرداختن به موضوع جوانی جمعیت
مدیر گروه اجتماعی مرکز سیمافیلم هم با اشاره به رویکرد تازه تلویزیون در پرداختن به موضوع جوانی جمعیت، از تولید و پخش مجموعههایی مانند «آلا» و «کلینیک رویا» خبر داد و گفت که این آثار با نگاهی داستانی و اجتماعی، تحولات سیاستهای جمعیتی ایران از دهه ۴۰ تا امروز را روایت میکنند. «بهرنگ ملکمحمدی» با اشاره به ضرورت ساخت سریالهایی با موضوع جوانی جمعیت گفت: طی سالهای اخیر با توجه به سیاست سازمان به منظور برنامهریزی و فرهنگسازی در خصوص قانون حمایت از خانواده و جوانی برای ترغیب جوانان و خانوادهها به ازدواج و فرزندآوری، ما تولیداتی با این موضوع داشتیم؛ از جمله سریال «آلا» که خردادماه سال گذشته از شبکه سه پخش شد. این سریال اجتماعی- خانوادگی که به سفارش سیمافیلم ساخته شد، حول محور یک مرکز درمان ناباروری به نام «آلا» میچرخید و روایتگر داستان زندگی افرادی بود که با مشکلات ناباروری و بچهدار شدن دست و پنجه نرم میکردند. قسمت هایی از این سریال همچنین به سلول های بنیادین و کاربردهای آن اختصاص داشت. وی درباره «کلینیک رویا» توضیح داد: این مجموعه تلویزیونی تولید مرکز سیمافیلم است که هم اکنون از آنتن شبکه سه در حال پخش است. این سریال درام کمدی به کارگردانی «سجاد مهرگان» و تهیهکنندگی «علی اکبر تحویلیان» محصول سال ۱۴۰۵ است و با نگاهی به تحولات چند دههای، فضایی را روایت میکند که زندگی شخصیتها در آن با تغییرات اجتماعی و پیشرفتهای علمیگره خورده است. «ملک محمدی» ادامه داد: این سریال، نگاهش به موضوع فرزندآوری است. در واقع یک بررسی تاریخی از دهه ۴۰ تاکنون است این که چه تحولاتی در ایران در مقوله جمعیت رخ داده است. این کلینیک مکانی است که بحث فرزندآوری در دوره معاصر را هم به تصویر درآورده است. «ملک محمدی» با اشاره به این که «کلینیک رویا» با همکاری مؤسسه اندیشه شهید «آوینی» تهیه و تولید شده است، تأکید کرد: موضوع فرزندآوری به برنامهریزی طولانیمدت نیاز دارد و از دو منظر میتوان به این موضوع ورود کرد؛ یکی ساخت سریال اختصاصی، یکی هم این که در سریالهایی که تولید میشود، هم در ظاهر قضیه و هم قصههایی طراحی شود که به این موضوع اختصاص داشته باشد. قصه هر چه جلوتر برود مخاطب بیشتر با آن ارتباط برقرار میکند. «ملک محمدی» ادامه داد: اگر ظرفیت وجود داشته باشد به ادامه ساخت این سریال هم فکر میکنیم چون بعضی کارها به نیاز تداوم دارد تا تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد.
نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا»: از آن جا که مسئله کاهش جمعیت و پیامدهای احتمالی آن به دغدغه جدی ما تبدیل شده بود، تصمیم گرفتیم بستر داستان را در بیمارستانی با محوریت بخش زنان و زایمان قرار دهیم
نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا»، درباره شکلگیری ایده این اثر گفت: ایده این سریال، ناگهانی شکل نگرفت؛ پیش از نگارش طرح، من، «سجاد مهرگان» و جمعی از دوستان نویسنده، جلسات هفتگی داشتیم و در آن درباره آثار مختلف سینمایی و تلویزیونی از منظر فرم و محتوا گفتوگو میکردیم. «علی عموکاظمی» ادامه داد: این نشستها فرصتی بود تا هرکدام از اعضا ایدههای شخصی خود را مطرح کنند؛ از طرحها و فیلمنامههای اجرا نشده گرفته تا عناصر داستانی مانند یک مضمون دغدغهمند، پیرنگ جذاب یا شخصیت متفاوت. وی افزود: ایده «کلینیک رویا» در واقع حاصل ترکیب همین ایدهها و دغدغههای مشترک بود. یکی از موضوعاتی که در آن جلسات به دغدغه جدی ما تبدیل شد، مسئله کاهش جمعیت در ایران بود؛ موضوعی که میتواند در آینده به یک ابرچالش برای کشور بدل شود. همین نگرانی، جرقه طراحی سریالی با محوریت یک رزیدنت زنان و زایمان به نام «رویا مرزبان» را زد. «عموکاظمی» درباره انتخاب زایشگاه بهعنوان محور اصلی روایت توضیح داد: از آن جا که مسئله کاهش جمعیت و پیامدهای احتمالی آن به دغدغه جدی ما تبدیل شده بود، تصمیم گرفتیم بستر داستان را در بیمارستانی با محوریت بخش زنان و زایمان قرار دهیم. این فضا بهطور طبیعی، امکان پرداخت دراماتیک به موضوع فرزندآوری و چالشهای مرتبط با آن را فراهم میکند و زمینهای ملموس برای روایت قصه به دست میدهد. نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا» همچنین درباره عنوان سریال گفت: شخصیت اصلی داستان «رویا» نام دارد، اما این که چرا نام بیمارستان که در ابتدا «زایش» است، در ادامه به «رویا» تغییر میکند، نکتهای است که همزمان با پیشرفت داستان برای مخاطب روشن خواهد شد. «عموکاظمی» در پاسخ به این پرسش که سریال چه «پیامی» برای مخاطب دارد، تأکید کرد: ترجیح میدهم از واژه «پیام» استفاده نکنم چراکه پیام را میتوان با یک سخنرانی یا مقاله منتقل کرد، اما کار هنر، درگیر کردن احساس مخاطب است و سپس هدایت ذهن او در دل یک تجربه معنادار. اگر مخاطبی پس از تماشای سریال، نگاه مثبتتری به فرزندآوری پیدا کند یا فردی که به سقط جنین فکر میکند در تصمیم خود تجدیدنظر کند، آنگاه اثر توانسته فراتر از سرگرمی، کارکردی جدیتر نیز داشته باشد. این نویسنده افزود: در «کلینیک رویا» مضامین متعددی دنبال میشود؛ از جمله تقابل دو نوع نگرش و سبک زندگی در شخصیتهای دکتر «پدرام پارسا»(با بازی وحید رهبانی) و «رویا مرزبان»(با بازی نیلوفر رجاییفر). «پارسا» نماینده نگاهی مدرن، قانونمند و تا حدی سرد به زندگی است، در حالیکه «رویا» رویکردی سنتی، فطری و سرشار از عشق و عاطفه را نمایندگی میکند؛ تقابلی که بستر اصلی تنشهای دراماتیک سریال را شکل میدهد. «عموکاظمی» درباره روند نگارش سریال گفت: کار جدی روی فیلمنامه از تابستان سال ۱۴۰۲ آغاز شد و نزدیک به دو سال ادامه داشت؛ حتی در زمان فیلمبرداری نیز بازنویسیها ادامه پیدا میکرد. در این مسیر از مشاورههای تخصصی متعددی استفاده شد؛ از جمله کارشناسان حوزه زنان و خانواده، متخصصان زنان و زایمان و همچنین مشاوران مذهبی. نویسنده مجموعه نمایشی «کلینیک رویا» درباره تغییرات فیلمنامه در مرحله اجرا نیز توضیح داد: بهطور طبیعی هر فیلمنامهای در روند تولید، متناسب با نگاه کارگردان و محدودیتهای اجرایی دچار تغییراتی میشود، هرچند این تغییرات در این طرح گسترده نبود. درنتیجه باید به این نکته توجه داشت که هرچقدر نویسنده و کارگردان سلایقشان را به هم نزدیک کنند، بازهم هر شخص دنیای مختص به خودش را دارد. سکانسهای قابلتوجهی در کار بود که رضایت بنده را بهعنوان نویسنده جلب کرد و طبیعتاً سکانسهایی بود که با تصور مطلوبم فاصله داشت. درمجموع نتیجه کار را رضایتبخش میدانم. وی با اشاره به دشواریهای نگارش این سریال گفت: پرداختن به موضوع بارداری و زایمان در چارچوب حیا و ملاحظات عرفی تلویزیون از مهمترین چالشهای «کلینیک رویا» بود، بهویژه این که این موضوع قرار بود از سوی یک نویسنده مرد روایت شود و همین مسئله حساسیت کار را بیشتر میکرد.
رویکرد تازه تلویزیون در پرداختن به موضوع جوانی جمعیت
مدیر گروه اجتماعی مرکز سیمافیلم هم با اشاره به رویکرد تازه تلویزیون در پرداختن به موضوع جوانی جمعیت، از تولید و پخش مجموعههایی مانند «آلا» و «کلینیک رویا» خبر داد و گفت که این آثار با نگاهی داستانی و اجتماعی، تحولات سیاستهای جمعیتی ایران از دهه ۴۰ تا امروز را روایت میکنند. «بهرنگ ملکمحمدی» با اشاره به ضرورت ساخت سریالهایی با موضوع جوانی جمعیت گفت: طی سالهای اخیر با توجه به سیاست سازمان به منظور برنامهریزی و فرهنگسازی در خصوص قانون حمایت از خانواده و جوانی برای ترغیب جوانان و خانوادهها به ازدواج و فرزندآوری، ما تولیداتی با این موضوع داشتیم؛ از جمله سریال «آلا» که خردادماه سال گذشته از شبکه سه پخش شد. این سریال اجتماعی- خانوادگی که به سفارش سیمافیلم ساخته شد، حول محور یک مرکز درمان ناباروری به نام «آلا» میچرخید و روایتگر داستان زندگی افرادی بود که با مشکلات ناباروری و بچهدار شدن دست و پنجه نرم میکردند. قسمت هایی از این سریال همچنین به سلول های بنیادین و کاربردهای آن اختصاص داشت. وی درباره «کلینیک رویا» توضیح داد: این مجموعه تلویزیونی تولید مرکز سیمافیلم است که هم اکنون از آنتن شبکه سه در حال پخش است. این سریال درام کمدی به کارگردانی «سجاد مهرگان» و تهیهکنندگی «علی اکبر تحویلیان» محصول سال ۱۴۰۵ است و با نگاهی به تحولات چند دههای، فضایی را روایت میکند که زندگی شخصیتها در آن با تغییرات اجتماعی و پیشرفتهای علمیگره خورده است. «ملک محمدی» ادامه داد: این سریال، نگاهش به موضوع فرزندآوری است. در واقع یک بررسی تاریخی از دهه ۴۰ تاکنون است این که چه تحولاتی در ایران در مقوله جمعیت رخ داده است. این کلینیک مکانی است که بحث فرزندآوری در دوره معاصر را هم به تصویر درآورده است. «ملک محمدی» با اشاره به این که «کلینیک رویا» با همکاری مؤسسه اندیشه شهید «آوینی» تهیه و تولید شده است، تأکید کرد: موضوع فرزندآوری به برنامهریزی طولانیمدت نیاز دارد و از دو منظر میتوان به این موضوع ورود کرد؛ یکی ساخت سریال اختصاصی، یکی هم این که در سریالهایی که تولید میشود، هم در ظاهر قضیه و هم قصههایی طراحی شود که به این موضوع اختصاص داشته باشد. قصه هر چه جلوتر برود مخاطب بیشتر با آن ارتباط برقرار میکند. «ملک محمدی» ادامه داد: اگر ظرفیت وجود داشته باشد به ادامه ساخت این سریال هم فکر میکنیم چون بعضی کارها به نیاز تداوم دارد تا تأثیرگذاری بیشتری داشته باشد.