سرفه طولانی‌مدت را جدی بگیرید
سرفه مداوم به مدت دو هفته یا بیشتر، با یا بدون خلط، مهم‌ترین علامت هشداردهنده سل ریوی است
​​​​​​​
رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به این که سل یکی از بیماری‌های عفونی و واگیر است، گفت: تشخیص به‌موقع و تکمیل دوره درمان، مهم‌ترین راهکار برای کنترل و پیشگیری از انتقال این بیماری در جامعه است. «فضل‌ا... پسندیده» اظهار کرد: سل یک بیماری عفونی است که بر اثر نوعی باکتری به نام «باسیل سل» ایجاد می‌شود و می‌تواند قسمت‌های مختلف بدن از جمله ریه، استخوان‌ها، مفاصل، مغز، کلیه و پوست را درگیر کند؛ با این حال، ریه، شایع‌ترین محل ابتلا به سل است. وی افزود: میکروب سل از طریق هوا و تنفس منتقل می‌شود و فرد مبتلا به سل ریوی، هنگام سرفه، عطسه، صحبت کردن و حتی خندیدن می‌تواند ذرات بسیار ریز حاوی میکروب را در هوا منتشر کند. افرادی که برای مدت طولانی و در فاصله نزدیک با فرد مبتلا به سل ریوی مسری در تماس هستند، بیشتر در معرض خطر ابتلا قرار دارند. «پسندیده» با بیان این که انتقال سل در محیط‌های شلوغ، بسته و فاقد تهویه مناسب بیشتر است، تصریح کرد: میکروب سل از طریق حشرات، ظروف غذاخوری، لباس، ملحفه و تماس‌های معمولی منتقل نمی‌شود و همه انواع سل نیز قابلیت انتقال به دیگران را ندارند. رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی بیان کرد: پس از ورود میکروب سل به بدن، در بسیاری از افراد، سیستم ایمنی قادر است میکروب را مهار کند و در این حالت، فرد دچار «عفونت نهفته سل» می‌شود؛ یعنی علایم بیماری را ندارد و بیماری را به دیگران منتقل نمی‌کند. وی ادامه داد: در برخی افراد، به‌ویژه در صورت تضعیف سیستم ایمنی، میکروب نهفته می‌تواند فعال و موجب بروز بیماری سل شود. کودکان کم‌سن، سالمندان، افراد مبتلا به دیابت، سوءتغذیه، سرطان، نارسایی مزمن کلیه و HIV و همچنین افرادی که داروهای تضعیف‌کننده سیستم ایمنی مانند برخی داروهای کورتونی یا داروهای ضدسرطان مصرف می‌کنند، بیشتر در معرض خطر ابتلا به بیماری فعال سل قرار دارند. «پسندیده» با اشاره به علایم سل ریوی گفت: سرفه مداوم به مدت دو هفته یا بیشتر، با یا بدون خلط، مهم‌ترین علامت هشداردهنده سل ریوی است و علایم دیگری مانند تب، به‌ویژه تب عصرگاهی، کاهش وزن، تعریق شبانه، بی‌اشتهایی، خستگی و ضعف عمومی نیز ممکن است در فرد مبتلا مشاهده شود. وی افزود: در موارد پیشرفته بیماری ممکن است درد قفسه سینه، تنگی نفس و خلط خونی نیز ایجاد شود؛ بنابراین افرادی که سرفه طولانی‌مدت دارند، باید بدون تأخیر برای بررسی و تشخیص به مراکز بهداشتی و درمانی مراجعه کنند. رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی خاطرنشان کرد: تشخیص سل ریوی، معمولاً با بررسی نمونه خلط انجام می‌شود و در صورت نیاز، آزمایش کشت خلط، تصویربرداری قفسه سینه و سایر بررسی‌های تشخیصی نیز انجام خواهد شد.
«پسندیده» با تأکید بر این که سل بیماری قابل درمان است، گفت: موفقیت درمان سل به مصرف منظم، کامل و دقیق داروهای تجویزشده وابسته است و بیماران باید دوره درمان را که معمولاً حداقل شش ماه طول می‌کشد، حتی پس از برطرف شدن علایم کامل کنند. وی هشدار داد: قطع خودسرانه یا مصرف نامنظم داروهای ضدسل می‌تواند موجب شکست درمان، بازگشت بیماری، ادامه انتقال عفونت و ایجاد سل مقاوم به دارو شود که درمان آن دشوارتر و طولانی‌تر است. وی افزود: برای اطمینان از مصرف منظم دارو و تکمیل دوره درمان، از راهبرد «درمان کوتاه‌مدت با نظارت مستقیم» یا DOTS استفاده می‌شود که در آن مصرف دارو توسط بیمار تحت نظارت کارکنان بهداشتی یا افراد آموزش‌دیده انجام می‌شود. «پسندیده» با اشاره به این که خدمات تشخیصی و درمانی سل در مراکز خدمات جامع سلامت و خانه‌های بهداشت ارائه می‌شود، گفت: افراد دارای علایم مشکوک به سل می‌توانند برای بررسی و تشخیص به نزدیک‌ترین مرکز بهداشتی مراجعه کنند و خدمات مربوط به تشخیص و درمان سل در نظام بهداشتی به صورت رایگان ارائه می‌شود. رئیس گروه پیشگیری و مبارزه با بیماری‌های معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، تشخیص به‌موقع و درمان کامل بیماران مبتلا به سل را از مهم‌ترین راه‌های پیشگیری از انتقال بیماری دانست و بر رعایت نکات بهداشتی تأکید کرد. وی توصیه کرد: پوشاندن دهان و بینی هنگام سرفه و عطسه، خودداری از ریختن خلط و آب دهان در محیط، تأمین تهویه مناسب در محل زندگی و کار، داشتن تغذیه مناسب، خودداری از مصرف دخانیات و افزایش آگاهی خانواده‌ها درباره علایم و راه‌های انتقال سل، در کنترل این بیماری مؤثر است. «پسندیده» همچنین با اشاره به نقش واکسیناسیون در پیشگیری از اشکال شدید سل در کودکان، بر انجام واکسیناسیون BCG مطابق برنامه واکسیناسیون کشور تأکید کرد و گفت: در افراد در معرض خطر نیز ممکن است با نظر پزشک، درمان پیشگیرانه دارویی برای جلوگیری از تبدیل عفونت نهفته به بیماری فعال انجام شود.

چه زمانی باید برای تعویض مفصل زانو اقدام کرد؟ 
جراحی تعویض مفصل زانو از آخرین انتخاب‌های درمان آرتروز است و زمانی انجام می‌شود که تمام روش‌های موجود، به درمان پاسخ نداده باشند
یک متخصص ارتوپدی، جراح استخوان و مفاصل، با اشاره به شیوع ساییدگی زانو و بروز آسیب‌های پس از آن، اظهار داشت: تعویض مفصل زانو، آخرین راه درمان این عارضه است و بیماران باید با مراجعه به‌موقع از درمان‌های کمتر تهاجمی بهره‌مند شوند. دکتر «سید شهنام موسوی» در گفت و گو با وبدا، در تعریف ساییدگی زانو توضیح داد: در شرایط طبیعی، غضروف‌های مفصلی همراه با مایع درون‌مفصلی، حرکت روان و بدون دردی را برای فرد فراهم می‌کنند، اما هرگاه به هر دلیلی این غضروف از بین برود، آرتروز رخ می‌دهد که می‌تواند خفیف، متوسط یا شدید باشد. وی علل بروز آرتروز را به دو دسته تقسیم کرد و افزود: افزایش سن و رفتارهای نادرست روزمره از علل اولیه و بیماری‌های زمینه‌ای نظیر روماتیسم، تغییر شکل مادرزادی پا یا ضربه‌های قدیمی که منجر به شکستگی شده‌اند، از علل ثانویه بروز آرتروز است. وی تأکید کرد: زمانی که بیمار دچار دردهای مزمن شود، عملکرد روزانه این فرد کاهش می‌یابد و برای انجام کارهای عادی ناچار به مصرف مکرر مسکن می‌شود، در این شرایط بیمار باید به پزشک مراجعه کند و هرچه این مراجعه زودتر انجام شود، درمان‌های کم‌تهاجمی‌تر برای بیمار کاربرد بهتری خواهند داشت. دکتر «موسوی» با بیان این که درمان‌های اولیه شامل مصرف داروهای ضدالتهاب و اصلاح روش زندگی است، گفت: کنترل وزن، پرهیز از حرکات فشارآور مانند چهار زانو نشستن یا استفاده از سرویس بهداشتی ایرانی(به دلیل تشکیل زاویه کمتر از ۹۰ درجه زانو) و نیز انجام ورزش‌های صحیح، نقش کلیدی در کنترل علایم دارند. در صورت بی‌پاسخ بودن این اقدامات، نوبت به فیزیوتراپی، آب‌درمانی و سپس تزریق داخل مفصلی می‌رسد. وی درباره تزریقات مفصلی خاطرنشان کرد: تزریق داخل مفصلی، جایگزین جراحی نیست، بلکه مرحله‌ای پیش از جراحی محسوب می‌شود. انواع مختلفی نظیرPRP، کورتون و تزریق سلول‌های بنیادی برای مراحل اولیه آرتروز کاربرد دارند. در مراحل پیشرفته، تزریق، صرفاً برای کاهش درد و همچنین برای افرادی که کاندیدای جراحی هستند اما به دلایلی مانند خطر بالای بیهوشی نمی‌توانند عمل کنند، گزینه‌ای تسکین‌دهنده به شمار می‌رود. این عضو هیئت علمی دانشگاه، جراحی تعویض مفصل را از آخرین انتخاب‌های درمان آرتروز برشمرد و تصریح کرد: جراحی تعویض مفصل زمانی انجام می‌شود که تمام روش‌های موجود، به درمان پاسخ نداده باشند. وی درباره سن مناسب جراحی مفصل زانو گفت: برای این جراحی محدودیت سنی وجود ندارد؛ در هر سِنی که درمان‌های دیگر برای بیمار جواب ندهد و عملکرد مختل شود، می‌توان برای عمل جراحی اقدام کرد؛ البته تأخیر در جراحی تا سنین بالاتر معمولاً به نفع بیمار است. این جراح استخوان و مفاصل درباره عمر مفصل مصنوعی توضیح داد: پروتزهای کنونی شامل اجزای فلزی و پلی‌اتیلن هستند و در بهترین شرایط ۱۴ تا ۱۵ سال کارایی دارند، پس از آن، به دلیل ساییدگی، شل شدن یا عفونت، به تعویض مجدد نیاز است که ممکن است در یک یا دو مرحله انجام شود. دکتر «موسوی» با اشاره به روند بهبودی پس از انجام جراحی گفت: بیمار معمولاً چند هفته پس از جراحی با کمک عصا راه می‌رود و با همکاری خوب در فیزیوتراپی، تقویت عضلانی و تعادل، به‌تدریج بدون عصا حرکت می‌کند. نتیجه نهایی تعویض مفصل حدود ۴ تا ۶ ماه پس از عمل حاصل می‌شود، در هفته‌های اول، مراقبت از زخم و مصرف دارو انجام می‌شود و پس از ۳ تا ۴ هفته، فیزیوتراپی تقویتی آغاز می‌شود. بیماران می‌توانند از هفته چهارم تا ششم در صورت کسب تعادل و قدرت عضلانی کافی، رانندگی کنند. وی در ادامه، بر لزوم انجام ورزش منظم و پیاده‌روی پس از جراحی تأکید کرد و افزود: اضافه وزن و سبک زندگی نادرست از مهم‌ترین عوامل زمینه‌ساز آرتروز هستند، بنابراین هرچه وزن بیمار کمتر باشد، فشار بر مفصل مصنوعی کاهش می یابد و عمر آن بیشتر می‌شود. همچنین، نشستن طولانی‌مدت به‌صورت چهارزانو یا استفاده مکرر از سرویس بهداشتی ایرانی به دلیل ایجاد فشار در حداکثر خم شدن زانو می‌تواند باعث شل شدن زودهنگام پروتز شود؛ از این رو این حالت‌ها باید به عنوان عادت روزمره تَرک شود. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اهواز توصیه کرد: کنترل وزن، فعالیت بدنی منظم، اجتناب از حرکات فشارآور و انجام ورزش‌های صحیح، علاوه بر کاهش فشار بر مفاصل، نیاز به جراحی را به تأخیر می‌اندازد و کیفیت زندگی را بهبود می‌بخشد.
3 اصل مهم برای کنترل دیابت
رعایت اصول تغذیه سالم، داشتن فعالیت بدنی منظم و خواب کافی در کنار درمان‌های پزشکی می‌تواند به کنترل بهتر قند خون و افزایش اثربخشی درمان کمک کند
یک متخصص طب ایرانی گفت: تغذیه سالم، فعالیت بدنی منظم و خواب کافی، 3 اصل مهم سبک زندگی هستند که نقش مؤثری در پیشگیری از دیابت، کنترل قند خون و افزایش اثربخشی درمان دارند. دکتر «مجید امتیازی» در گفت و گو با وبدا با اشاره به جایگاه پیشگیری در طب ایرانی افزود: حفظ سلامت و پیشگیری از بیماری‌ها، از گذشته در طب ایرانی مورد توجه بوده و در قالب «اصول شش‌گانه حفظ‌الصحه» بر رعایت عواملی تأکید شده است که به حفظ سلامت کمک می‌کنند. وی اظهار داشت: در میان این اصول، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم و خواب کافی و منظم اهمیت ویژه‌ای دارند؛ موضوعی که در سبک زندگی امروزی کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد و می‌تواند زمینه‌ساز افزایش بیماری‌های مزمن از جمله دیابت شود. این متخصص طب ایرانی تصریح کرد: شواهد پزشکی نوین نیز نشان می‌دهد اختلال در تغذیه، کم‌تحرکی و خواب نامناسب می‌تواند خطر ابتلا به دیابت را افزایش دهد و کنترل بیماری را دشوارتر کند؛ از این رو، اصلاح سبک زندگی یکی از مهم‌ترین راهکارهای پیشگیری و کنترل دیابت به شمار می‌رود. «امتیازی» خاطرنشان کرد: رعایت اصول تغذیه سالم، داشتن فعالیت بدنی منظم و خواب کافی در کنار درمان‌های پزشکی می‌تواند به کنترل بهتر قند خون و افزایش اثربخشی درمان کمک کند و در برخی بیماران، با نظر پزشک، حتی نیاز به برخی داروهای کاهنده قند خون را کاهش دهد. وی تأکید کرد: حتی در بیمارانی که به دلیل قند خون بالا نیازمند درمان دارویی یا انسولین هستند، رعایت سبک زندگی سالم در کنار درمان پزشکی اهمیت زیادی دارد و می‌تواند به بهبود وضعیت بیمار کمک کند. این متخصص طب ایرانی خاطرنشان کرد: اصلاح سبک زندگی، تنها یک توصیه عمومی نیست، بلکه یکی از ارکان اصلی پیشگیری و کنترل دیابت است؛ اصلی که هم در طب ایرانی و هم در پزشکی نوین بر آن تأکید می‌شود.