پرچم از نگاه قائد شهید

واکاوی و بررسی بیانات رهبر شهید درباره جایگاه پرچم در اسلام و جمهوری اسلامی ایران و پیام ها و آثار معنوی پرچم و پرچمداری

نویسنده: احمد عارفخانی قائم مقام صدا و سیمای خراسان شمالی

مترجم:

​​​​​​​
در جلسه 922 شورایعالی انقلاب فرهنگی در تاریخ 22 مهر 1404، اول مهر به عنوان «روز پرچم» در تقویم جدید کشور ثبت شد، روزی که همزمان با آغاز سال تحصیلی مدارس و دانشگاه‌هاست. این همزمانی، به گفته مسئولان فرهنگی، با هدف تقویت حس هویت ملی در میان دانش‌آموزان و جوانان در نظر گرفته شده است. پرچم هر کشور نماد هویت ملی، استقلال، فرهنگ و تاریخ آن ملت است. پرچم در بسیاری از مراسم رسمی و غیر رسمی، رویدادهای ملی، دیدارهای دیپلماتیک و مناسبت‌های بین‌المللی حضور دارد و رعایت آیین و مقررات مربوط به آن از اصول اساسی علم تشریفات به شمار می‌ رود. اما در جمهوری اسلامی ایران پرچم جنبه هایی دیگری هم دارد به ویژه این که این پرچم و مضامین و محتوای آن جنبه های معنوی و دینی داشته باشد و ذکر شریف «ا... اکبر» در اطرف این پرچم و نماد «ا... اکبر» در وسط پرچم نیز بر جایگاه و احترام وعزت و قداست آن نیز افزوده است. در یک سال گذشته این پرچم در بین ایرانیان و حتی در بین مردمان سایر کشورها بیش از گذشته به نمادی از ایمان، اعتقاد، استقلال، آزادگی، مقاومت، صلابت، صبر، ایستادگی، شجاعت، خون خواهی، همدلی، همراهی، وحدت، امنیت و مقابله با استکبار جهانی تبدیل شده است. امام شهید انقلاب، در طول دوران پس از پیروزی انقلاب اسلامی در موارد متعددی به نقش، جایگاه، هویت، پیام و نماد این پرچم اشاره کرده اند؛ از جمله ایشان هفدهم بهمن سال ۱۳۵۹، درباره گرامی داشت ایام پیروزی انقلاب اسلامی توسط همه اقشار ملت و «نصب و اهتزاز پرچم» تأکید کردند که: «در دهه‌ فجر بر سَر در هر خانه‌اى پرچم بزنید، پرچم جمهورى اسلامى را در سطح شهرها و روستاها به اهتزاز در بیاورید. نشان بدهید که ملت این خاطره را گرامى مى‌دارد.» قائد شهید انقلاب، تعابیری از جمله «پرچم رفیع، پرچم قرآن، پرچم اسلام، پرچم «گفتمان نوین اسلامی»، پرچم ولایت علوی، پرچم عدالت و معنویت، پرچم انبیا، پرچم دین، پرچم حمایت از حقوق انسان، پرچم انصاف، پرچم خردورزی، پرچم پیشرفت ملی، پرچم احسان و عدل و داد، پرچم دفاع، پرچم حق و پرچم توحید را به عنوان نمادی از هویت دینی، انقلابی، اسلامی و مبارزاتی مردم ایران عزیز پس از پیروزی انقلاب اسلامی عنوان کردند. «احمد عارفخانی» کارشناس حوزه گفتمان انقلاب اسلامی، نویسنده کتاب اندیشه های سیاسی مقام معظم رهبری و قائم مقام صدا و سیمای خراسان شمالی به مناسبت اول مهر، «روز پرچم»، به واکاوی و بررسی بیانات امام مجاهد شهید درباره جایگاه پرچم در اسلام و جمهوری اسلامی ایران و پیام ها و آثار معنوی پرچم و پرچمداری پرداخته است که تقدیم حضور شما می شود.
 پرچم، همان پرچم جنگ احد است
 امام شهید انقلاب در دیدار مردم قم در سالگرد قیام ۱۹ دی سال  1388بیان کردند که جناب عمار از اصحاب خاص و خالص امیرالمؤمنین علی(ع) در یکی از جنگ ها به موضوع پرچم دشمنان و بنی امیه اشاره و بیان کرد که دشمنان با همین پرچم مقابل پیغمبر(ص) ایستاده بودند: «یکی از حرف های او[جناب عمار] در این سخنرانی این بود که گفت: این پرچمی که شما در جبهه‌‌‌‌ مقابل می بینید، این پرچم را من در روز احد و بدر در مقابل رسول خدا دیدم - پرچم بنی امیه - زیر این پرچم، همان کسانی آن روز ایستاده بودند که امروز هم ایستاده اند؛ معاویه و عمروعاص. در جنگ احد، هم معاویه، هم عمروعاص و دیگر سران بنی امیه در مقابل پیغمبر(ص) قرار داشتند؛ پرچم هم پرچم بنی امیه بود. گفت: این هایی که شما می بینید در زیر این پرچم، آن طرف ایستاده‌‌‌‌اند، همین ها زیر همین پرچم در مقابل پیغمبر(ص) ایستاده بودند و من این را به چشم خودم دیدم. این طرفی که امیرالمؤمنین هست، همین پرچمی که امروز امیرالمؤمنین دارد - یعنی پرچم بنی‌هاشم - آن روز هم در جنگ بدر و احد بود و همین کسانی که امروز زیرش ایستاده‌‌‌‌‌اند، یعنی علی‌بن‌‌‌ابی‌طالب و یارانش، آن روز هم زیر همین پرچم ایستاده بودند. از این علامت بهتر؟ ببینید چه علامت خوبی است. پرچم، همان پرچم جنگ احد است؛ آدم ها همان آدم هایند، در یک جبهه. پرچم، همان پرچم جنگ احد است؛ آدم ها همان آدم هایند در جبهه‌‌‌‌‌ دیگر.»
امام شهید انقلاب همچنین در دیدار مداحان اهل‌بیت (ع) در هفتم اسفند 1397درباره جناب عمار  و افشاگری ایشان درباره پرچم دشمن تأکید کردند: «جناب عمار در جنگ صفین دید یک عده‌ای از افراد لشکر کأنه مضطربند، متحیرند،‌ جهت کار و هدف کار را درست تشخیص نمی دهند؛ احساس وظیفه کرد. عمار، زبان گویای امیرالمؤمنین(ع) است؛ آمد در مقابل این جمعیت ایستاد، گفت: این پرچم جبهه‌ مقابل -پرچم بنی‌امیه- را می‌بینید؟ همین پرچم را ما در جنگ بدر و در جنگ احد در مقابل خودمان داشتیم؛ این همان پرچم است.»
این ها علامت است، شاخص است
امام شهید انقلاب در دیدار مردم قم در سالگرد قیام 19 در سال 1388 اشاره کردند که برخی از کشورها و مستکبرین و برخی در داخل نیز زیر پرچم مبارزه با امام(ره) و انقلاب ایستادند و همچنان نیز زیر پرچم آمریکایی ها با جمهوری اسلامی ایران و اهداف آن مبارزه می کنند، لذا این نیز علامتی برای شناخت دشمنان است: «از اول انقلاب و در طول سال های متمادی، کی ها زیر پرچم مبارزه‌‌‌ با امام و انقلاب ایستادند؟ آمریکا در زیر آن پرچم قرار داشت، انگلیس در زیر آن پرچم قرار داشت، مستکبرین در زیر آن پرچم قرار داشتند، مرتجعین وابسته‌‌ به نظام استکبار و سلطه، همه در زیر آن پرچم مجتمع بودند؛ الان هم همین جور است... همان ها الان می آیند توی خیابان، علیه نظام و علیه انقلاب شعار می دهند! چیزی عوض نشده. اسمشان چپ بود، پشت سرشان آمریکا بود؛ اسمشان سوسیالیست بود، لیبرال بود، آزادی طلب بود، پشت سرشان همه‌‌ دستگاه‌‌‌های ارتجاع و استکبار و استبداد کوچک و بزرگ دنیا صف کشیده بودند! امروز هم همین است. این ها علامت است، این ها شاخص است؛ و مهم این است که ملت این شاخص ها را می فهمد؛ این چیزی است که انسان اگر صدها بار شکر خدا را بکند، حقش را به جا نیاورده است؛ سجده‌‌‌‌ شکر کنیم.»
 این همان پرچم است
قائد شهید امت در دیدار شرکت‌کنندگان در هفتمین اجلاس مجمع جهانی اهل بیت(ع) در دوازدهم شهریور 1401با بیان این که پیروان اهل‌بیت(ع) مفتخرند که مهم‌ترین حرکت در مقابله‌ با نظام استکباری،‌ با نظام سلطه، از سوی این ها انجام گرفته، خیلی شعار داده می شود، [اما] آن چه در عمل روی زمین اتفاق افتاده یک چیز واضح و مشخصی است و آن پرچم جمهوری اسلامی است: «خب این پرچم جمهوری اسلامی، پرچم عدالت و معنویت است؛ یعنی چیز مبهمی این جا وجود ندارد. پرچم جمهوری اسلامی همان پرچمی است که انبیا برداشتند، ائمه(ع) برداشتند. شما در زیارت های متعدد، چه زیارت امام حسین(ع)، چه زیارت حضرت رضا (ع)، به وراثت این بزرگواران از انبیا تصریح می کنید: اَلسَّلامُ عَلَیکَ یا وارِثَ اِبراهیمَ خَلیلِ ‌اللَّهِ اَلسَّلامُ عَلَیکَ یا وارِثَ موسی کَلیمِ ‌اللَّه. این همان پرچم است، پرچم ائمه(ع) است، پرچم انبیاست و نوشته‌ این پرچم هم همین دو کلمه است: عدالت و معنویت.
 پرچم جمهوری اسلامی؛ پرچم عدالت و معنویت
رهبر شهید انقلاب همچنین در دیدار شرکت‌کنندگان در هفتمین اجلاس مجمع جهانی اهل بیت(ع) در دوازدهم شهریور 1401 تأکید کردند که پرچم جمهوری اسلامی ایران، پرچم عدالت و معنویت است: «توجه بکنید که وقتی شما پرچم عدالت و معنویت را بلند می کنید، طبیعی است در دنیایی که رفتارش مبتنی بر زور است و فکرش مبتنی بر مادیت است - ‌یعنی درست نقطه‌ مقابل عدالت و نقطه‌ مقابل معنویت - عکس‌العمل ایجاد می کند. بعضی‌ها به ما می گویند «شما با فلان حرف، فلان حرکت، فلان تصمیم، دشمن‌تراشی کردید»؛ نه، ما با برافراشتن پرچم جمهوری اسلامی دشمن‌تراشی کردیم، ما با مطرح کردن احکام الهی دشمن‌تراشی کردیم.»
 دچار اشتباه در محاسبه نشوید
 امام شهید انقلاب در دیدار مداحان اهل‌بیت (ع) در هفتم اسفند سال 1397تصریح کردند که همان پرچمی که در مقابل حضرت ابراهیم(ع)، حضرت موسی(ع) و حضرت عیسی(ع) برافراشته شده بود، امروز در مقابل ما ایستاده است: «بنده عرض می کنم امروز هم آن پرچمی که در منطقه‌ آسیا، در مناطق اروپا و آمریکا، در هر نقطه‌ از عالم در مقابل انقلاب ایستاده، همان پرچم است؛ همان پرچمی است که در مقابل ابراهیم(ع) و موسی(ع) و عیسی(ع) برافراشته شده بود. آن ها نابود شدند و موسی(ع) و عیسی(ع) و ابراهیم(ع) زنده‌اند. علت زنده بودنِ آن ها هم این است که خدای متعال به حضرت موسی(ع) فرمود: اِنَّنی مَعَکُما اَسمَعُ وَاَرى؛ نترسید، نترسید، واهمه نکنید، دچار اشتباه در محاسبه نشوید، خدا با شماست». 
پرچم اسلام، پرچم قرآن، پرچم دین و پرچم حمایت از حقوق انسان در این کشور برافراشته شد
قائد شهید انقلاب در جمع مردم بیرجند در ششم شهریور 1378 نتیجه مبارزات مقدس مردم ایران  را نابودی رژیم طاغوتی و  وابسته به آمریکا عنوان کردند: «رژیمى که وابسته‌ به آمریکا بود و از همه‌ رژیم هاى دیگر، بیشتر تحت حمایت نظامى و سیاسى و همه جانبه‌ آمریکا بود، به وسیله‌ این مردم ساقط شد و على‌رغم میل آن ها، پرچم اسلام، پرچم قرآن، پرچم دین و پرچم حمایت از حقوق انسان در این کشور برافراشته گردید... این کشور باید به‌نام اسلام و زیر پرچم اسلام از همه جهت ساخته شود؛ یعنى سازندگى انسانى و سازندگى زندگى مادى و احیاى استعدادها و منابع موجود کشور. لذا همه باید تلاش کنند... نظام اسلامى پرچم دین را برافراشته است. جوانان عزیز ما از این فرصت استفاده کنند؛ هرچه مى‌توانند، عقاید دینى و ایمان دینى و تعهد و پایبندى دینى را در خودشان تقویت نمایند.» 
این پرچم، پرچم عدالت، پرچم انصاف، پرچم خردورزی، پرچم پیشرفت ملی، پرچم احسان و عدل و داد است
امام شهید انقلاب در دیدار سران و معتمدان عشایر کردستان در بیست و چهارم اردیبهشت 1388 تأکید کردند که: «این خیلی فرصت بزرگی برای ملت ایران است. ما فرزندان این آب و خاک باید افتخار کنیم که خدای متعال این شجره‌ طیبه را در سرزمین ما، در ملت ما، در دل های ما با دست قدرت خود غرس کرد. این افتخار متعلق به ما ایرانیان است که توانستیم پرچم اسلام را بلند کنیم که این پرچم، پرچم عدالت، پرچم انصاف، پرچم خردورزی، پرچم پیشرفت ملی، پرچم احسان و عدل و داد است. این پرچم را ایرانی ها بلند کردند، دشمنان بشریت - مستکبرین عالم - همه‌ تلاش و توان خود را به کار بردند تا این پرچم را به زیر بکشند و این دست را قطع کنند؛ اما نتوانستند. در این تلاش مقدس، سهم عشایر عزیز ما در این منطقه، سهم بسیار مهمی است»
 استکبار، طاقت‌ مشاهده‌ در اهتزاز بودن‌ پرچم‌ توحید را ندارد
 رهبر شهید انقلاب در دیدار فرماندهان‌ و کارکنان سپاه و بسیج مازندران در بیست و چهارم مهر 1374ضمن‌ تأکید بر اهمیت‌ جهاد فی‌سبیل‌ا...‌ تصریح کردند: «امروز دشمنان‌ اسلام‌ تمامی‌ ابزار خود را به‌ کار گرفته‌اند تا پرچم‌ دفاع‌ و حراست‌ از ارزش های‌ برتر را، از دست‌ ملت‌ ایران‌ بگیرند و آن‌ را سرنگون‌ کنند و اگر ملت‌ ایران‌ نتواند این‌ پرچم‌ را برافراشته‌ نگاه‌ دارد، دیگر خداوند متعال‌ بر روی‌ زمین‌ عبادت‌ نخواهد شد و امروز علم‌ و معنویت‌ در خدمت‌ جهاد در راه‌ خداست‌ تا پرچم‌ حق‌، همچنان‌ برافراشته‌ بماند... در دنیای‌ مادیت‌، استکبار، طاقت‌ مشاهده‌ در اهتزاز بودن‌ پرچم‌ توحید و «لا اله‌ الا الله‌» را ندارد ولی‌ با وجود آن‌، شجره‌ طیبه‌ سپاه‌ و بسیج‌ و سازماندهی‌ مبارک‌ این‌ دو نیرو، برای‌ حفظ و استحکام‌ پرچم‌ حق‌، آماده‌ جهاد فی‌سبیل‌ا...‌ هستند.»
10 صفحه اول