هر خانواده، یک کیف کمک‌های اولیه ارتوپدی
کیف کمک‌های اولیه ارتوپدی شامل آتل سبک، باند کشی، پد سرد فوری، اسپری ضد درد و داروی ضد التهاب است و افرادی که سابقه آسیب مفصلی دارند، باید وسایل و داروهایص شخصی خود را نیز به این کیف اضافه کنند
​​​​​​​
در شرایط جنگی، آگاهی از کمک‌های اولیه ارتوپدی می‌تواند جان انسان‌ها را نجات دهد. دکتر «اکبر خدابنده» متخصص ارتوپدی و عضو هیئت علمی در دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با هشدار درباره‌ افزایش آسیب‌های اسکلتی در چنین شرایطی، بر لزوم آموزش عمومی و آمادگی خانگی تأکید کرد. وی گفت: بیشتر آسیب‌های اسکلتی در شرایط بحران، به ‌ویژه جنگ، به دلیل زمین‌خوردن در حین فرار، افتادن از پله‌های تاریک یا جابه‌جایی نادرست اجسام رخ می‌دهد. مهم‌ترین مناطق آسیب‌پذیر، زانو، مچ پا و ستون فقرات هستند. پیشگیری در اولویت است. رئیس بیمارستان امام علی(ع) بجنورد با تأکید بر این که پیشگیری در اولویت است، عنوان کرد: در فضاهای تاریک با چراغ یا نور موبایل حرکت کنید، از کفش مناسب و محکم استفاده کنید تا پیچ‌خوردگی یا لغزش نداشته باشید، از دویدن در راه‌پله‌ها، سطوح لغزنده یا ناشناس خودداری کنید. وی به آسیب های رایج اشاره و راهکارهای فوری را ارائه و بیان کرد: شکستگی، دررفتگی، رگ‌به‌رگ شدن و کوفتگی عضلانی از جمله آسیب‌های رایج هستند. دکتر «خدابنده» با بیان این که در صورت آسیب، ثابت نگه‌داشتن عضو، مهم‌ترین اقدام تا رسیدن به درمان است، خاطرنشان کرد: می‌توان با وسایل ساده‌ای مانند چوب، روسری، حوله یا حتی کتاب، آتل موقت ساخت، عضو آسیب‌دیده باید بالا و بی‌حرکت نگه داشته شود. این پزشک متخصص عنوان کرد: برای حمل اجسام سنگین، زانوها را خم کنید، جسم را نزدیک بدن نگه دارید و از چرخاندن ناگهانی کمر خودداری کنید. در بسیاری از موارد، آسیب دیسک کمر در حین تخلیه یا جابه‌جایی اجسام رخ می‌دهد. وی اضافه کرد: در برخورد با ضربه یا التهاب، از پد سرد فوری یا پارچه پیچیده دور یخ برای کاهش درد، تورم و التهاب استفاده کنید، حتی در ضربه‌های بدون شکستگی، پد سرد جلوی گسترش آسیب را می‌گیرد. وی تهیه کیت ارتوپدی اضطراری را مورد تأکید قرار داد و گفت: هر خانواده باید یک کیف کمک‌های اولیه ارتوپدی شامل آتل سبک، باند کشی، پد سرد فوری، اسپری ضد درد و داروی ضد التهاب داشته باشد. افرادی که سابقه آسیب مفصلی دارند، باید وسایل و داروهای شخصی خود را نیز به این کیف اضافه کنند. دکتر «خدابنده» به برخی از اقدامات خانگی و اورژانسی اشاره و بیان کرد: علایم در شکستگی‌ها، درد شدید، تورم، تغییر شکل عضو، ناتوانی در حرکت است، در این هنگام، عضو آسیب‌دیده را بی‌حرکت نگه ‌دارید و از آتل موقت(چوب، چسب، لباس ضخیم) استفاده کنید. در صورت وجود زخم، آن را با گاز استریل بپوشانید. یخ روی محل آسیب‌دیده بگذارید(هر ۲۰ دقیقه یک‌بار به مدت ۱۵ دقیقه). عضو آسیب‌دیده را بالا نگه دارید تا از تورم بکاهد. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به دررفتگی مفصل ادامه داد: علایم در رفتگی، درد زیاد، تغییر شکل مفصل و ناتوانی در حرکت است؛ در این هنگام، هرگز سعی نکنید مفصل را جا بیندازید؛ مفصل را بی‌حرکت نگه دارید و با باند یا آتل ببندید. یخ بگذارید و فرد را به اورژانس منتقل کنید.

حفظ سلامت جنین در شرایط استرس 
دکتر «مریم حسن زاده» متخصص بهداشت باروری و عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به افزایش فشارهای روانی در شرایط بحران تأکید کرد: استرس شدید و طولانی‌مدت در دوران بارداری می‌تواند سلامت جنین را به طور مستقیم تحت تأثیر قرار دهد و در برخی موارد خطراتی مانند زایمان زودرس، اختلال رشد جنین یا حتی سقط جنین را افزایش دهد. وی با بیان این که دوران بارداری یکی از حساس‌ترین مراحل زندگی مادر و جنین است و وضعیت جسمی و روانی مادر نقش اساسی در رشد طبیعی جنین دارد، افزود: در شرایطی که مادر با فشارهای شدید روانی، اضطراب، نگرانی یا بحران‌های محیطی مواجه می‌شود، تغییرات هورمونی در بدن رخ می‌دهد که می‌تواند بر عملکرد جفت و روند رشد جنین اثر بگذارد. وی عنوان کرد: هنگام تجربه استرس شدید، بدن مادر، هورمون‌هایی مانند کورتیزول و آدرنالین ترشح می‌کند. اگر این وضعیت برای مدت طولانی ادامه پیدا کند، ممکن است پیامدهای قابل توجهی برای بارداری داشته باشد. وی اضافه کرد: افزایش مداوم این هورمون‌ها می‌تواند باعث کاهش جریان خون مناسب به جفت شود و در نتیجه اکسیژن و مواد مغذی کمتری به جنین برسد؛ این مسئله در مواردی می‌تواند رشد طبیعی جنین را با اختلال مواجه کند. این متخصص ادامه داد: از سوی دیگر استرس شدید می‌تواند فشار خون مادر را افزایش دهد و احتمال انقباضات زودرس رحم را بالا ببرد؛ موضوعی که خطر زایمان زودرس را افزایش می‌دهد. برخی مطالعات نیز نشان داده‌اند که استرس مزمن در دوران بارداری ممکن است بر رشد سیستم عصبی جنین و سلامت روانی کودک در سال‌های بعد از تولد نیز تأثیر بگذارد. وی مهم‌ترین پیامدهای استرس شدید در دوران بارداری مطرح و بیان کرد: افزایش خطر زایمان زودرس، کاهش وزن نوزاد هنگام تولد، اختلال رشد داخل رحمی جنین، افزایش احتمال سقط در اوایل بارداری، افزایش فشار خون بارداری و مشکلات مرتبط با جفت و احتمال تأثیر بر رشد مغز و سیستم عصبی جنین از جمله این پیامدها هستند. به گفته این عضو هیئت علمی دانشگاه، هرچند همه موارد استرس منجر به عارضه نمی‌شود، اما استرس شدید و مداوم می‌تواند احتمال این مشکلات را افزایش دهد و به همین دلیل مدیریت آن اهمیت زیادی دارد. دکتر«حسن زاده» توصیه کرد: مادران باردار در صورت مشاهده برخی علائم، حتماً به پزشک مراجعه کنند. این علائم می‌تواند نشانه فشار زیاد بر بدن یا بروز مشکلات بارداری باشد. وی بیان کرد: از جمله مهم‌ترین علایم هشدار می‌توان به درد و انقباضات مکرر شکم، کاهش حرکت جنین، خونریزی یا لکه‌بینی، سردرد شدید، افزایش فشار خون، تپش قلب شدید، اضطراب مداوم و احساس فشار شدید روانی اشاره کرد. دکتر «حسن زاده» با بیان این که تشخیص به موقع و مراقبت پزشکی می‌تواند از بروز بسیاری از عوارض جلوگیری کند، راهکارهایی برای کاهش اثر استرس بر بارداری مطرح و خاطرنشان کرد: یکی از مهم‌ترین اقدامات، مدیریت استرس از طریق روش‌های آرام‌سازی مانند تمرین‌های تنفس عمیق، مدیتیشن و تمرین‌های آرام‌سازی عضلات است؛ این روش‌ها می‌توانند به کاهش سطح هورمون‌های استرس در بدن کمک کنند. وی ادامه داد: خواب کافی نیز نقش مهمی در سلامت مادر باردار دارد. کمبود خواب می‌تواند استرس بدن را تشدید کند و توانایی بدن در مقابله با فشارهای روانی را کاهش دهد، به همین دلیل توصیه می‌شود مادران باردار، خواب منظم و باکیفیت داشته باشند. این استاد دانشگاه اظهار کرد: تغذیه مناسب نیز یکی از عوامل مهم در حفظ سلامت جنین در شرایط استرس است. مصرف غذاهای سرشار از آهن، اسید فولیک، کلسیم، پروتئین و اسیدهای چرب امگا۳ می‌تواند به تقویت بدن مادر و رشد بهتر جنین کمک کند. این متخصص همچنین گفت: فعالیت بدنی سبک، مانند پیاده‌روی منظم نیز از جمله توصیه‌های پزشکان است. ورزش‌های ملایم دوران بارداری می‌توانند گردش خون را بهبود ببخشند و در کاهش اضطراب مؤثر باشند. وی تأکید کرد که حمایت عاطفی همسر و خانواده نقش بسیار مهمی در سلامت روان مادر باردار دارد. احساس امنیت و حمایت می‌تواند تا حد زیادی از شدت اضطراب و نگرانی‌های مادر بکاهد. وی همچنین توصیه کرد: مادران باردار در شرایط بحرانی، مواجهه با اخبار و اطلاعات تنش‌زا را محدود کنند و محیط آرام‌تری برای خود فراهم کنند. دکتر «حسن زاده» گفت: مراجعه منظم به متخصص زنان در دوران بارداری اهمیت زیادی دارد، به‌ویژه در شرایطی که مادر تحت فشار روانی قرار دارد. بررسی رشد جنین از طریق سونوگرافی و کنترل وضعیت سلامت مادر می‌تواند از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کند. این عضو هیئت علمی دانشگاه افزود: کنترل بیماری‌های زمینه‌ای مانند فشار خون، دیابت بارداری و کم‌خونی نیز از جمله اقداماتی است که در حفظ سلامت مادر و جنین نقش مهمی دارد. وی با اشاره به این که سلامت روان مادر بخش مهمی از مراقبت‌های بارداری محسوب می‌شود، یادآوری کرد: اگرچه استرس بخشی طبیعی از زندگی است، اما استرس شدید و طولانی‌مدت در دوران بارداری می‌تواند خطراتی برای سلامت جنین ایجاد کند. وی بیان کرد: با مدیریت صحیح استرس، دریافت حمایت عاطفی، رعایت اصول تغذیه سالم، خواب کافی و پیگیری منظم مراقبت‌های پزشکی می‌توان تا حد زیادی از این خطرات پیشگیری کرد و شرایطی ایمن‌تر برای رشد جنین و تولد نوزاد سالم فراهم ساخت.