وسواس عجیب انتخاب نقش‌ 

روایت «مریم کاظمی» از 4 دهه زیستن در دنیای نقش‌ها

نویسنده:

مترجم:

​​​​​​​

​​​​​​​هنر نمایش برای برخی تنها یک شغل است، اما برای «مریم کاظمی» بازیگر پرسابقه تئاتر، سینما و تلویزیون این‌گونه نبوده است؛ تئاتر و تصویر پیوندی ناگسستنی با تاروپود زندگی‌اش دارد. به گزارش روابط عمومی رسانه ملی، وقتی با او هم‌کلام می‌شویم، گویی صفحاتی از تاریخ چند دهه اخیر هنر ایران ورق می‌خورد؛ هنرمندی که از سال ۱۳۶۶ صحنه تئاتر را خانه خود می‌داند و از سال ۱۳۶۹ پای به دنیای تصویر گذاشته تا تعادلی هنرمندانه میان این دو ساحت برقرار کند. «مریم کاظمی» تنها یک بازیگر نیست؛ او معلمی است که عشق به تئاتر را در جان نسل‌های نو می‌دمد و کارگردانی است که با گروه تئاتر مستقل، مرزهای خلاقیت را جابه‌جا می‌کند. در این گفت‌وگو، با بازیگری روبه‌روییم که با انرژی بی‌پایان، از وسواس در انتخاب نقش‌ها تا خاطرات دورونزدیک، مسیر حرفه‌ای خود را ترسیم می‌کند. این هنرمند درباره روزهای پرکار اخیرش می‌گوید: در چند ماه گذشته، تئاتر بخش بزرگی از زندگی‌ام را به خود اختصاص داده بود. ما نمایش موزیکالیته را به‌مناسبت جشن ۲۵سالگی گروه تئاتر مستقل به صحنه بردیم. این نمایش در واقع ادای دینی به سال‌ها تلاش ما بود که در آن، بخش‌های موزیکالِ آثار کودک و نوجوانمان را بازآفرینی کردیم. این اجرا برای من بسیار شورانگیز بود، چرا که نه‌تنها نمادی از تداوم گروه ماست، بلکه نشان‌دهنده عمق ارتباط ما با مخاطب کودک و نوجوان است که دغدغه اصلی من در این سال‌ها بوده است. در کنار آن، همچنان با انرژی تمام درگیر آموزش تئاتر به کودکان و نوجوانان هستم و تلاش می‌کنم با آن‌ها نمایش‌های خلاقانه‌ای تولید کنیم. یکی دیگر از عرصه‌هایی که کاظمی‌بیشتر در آن دیده شده، همکاری با گروه کودک و نوجوان است، او دراین‌باره می‌گوید: سه سالی است که با مجموعه «عروسک‌خانه» همکاری دارم. ابتدا این حضور محدود به فضای جشنواره بود، اما از شب یلدا، این طرح وارد فاز جدیدی شد. اکنون هر هفته شاهد برنامه‌ای زنده، مجری‌محور و ترکیبی هستیم که فضایی متفاوت برای ارتباط مستقیم با مخاطب ایجاد می کند و برای من تجربه تازه‌ای در مسیر هنری‌ام محسوب می‌شود. کارنامه «مریم کاظمی» در یک سال اخیر نیز پربارتر از همیشه بوده است. او که بازی در سریال‌های «هزارویک شب» برای نمایش خانگی و «جادوی سفید» به‌کارگردانی «آیدا پناهنده» را پشت‌سر گذاشته، شب‌های گذشته در کانون توجه مخاطبان شبکه سه قرار داشت. او درباره سریال «کلینیک رؤیا» می‌گوید: ما با اثری روبه‌رو بودیم که در عین بهره‌گیری از فضای کمدی و فانتزی، ریشه‌های عمیقی در واقعیت‌های روزمره زندگی دارد؛ همان واقعیت‌هایی که شاید در هیاهوی زندگی مدرن نادیده گرفته می‌شوند. تلاشم در این سریال این بود که با حفظ فضای طنز، همه‌چیز برای مخاطب باورپذیر بماند. فیلم‌نامه «کلینیک رؤیا» مملو از شخصیت‌هایی است که هرکدام به‌دقت طراحی شدند و در پیشبرد حوادث نقش مهمی داشتند. او درباره ملاک‌های انتخاب نقش با قاطعیت می‌گوید: با وسواس عجیبی نقش‌هایم را انتخاب می‌کنم. برای من، هر کار باید امضایی داشته باشد که دوستش داشته باشم. اگر بخواهم از کارهای خاطره‌انگیز بگویم، سریال «این زمینی‌ها» برایم جایگاهی ویژه دارد که مردم هنوز هم آن را به یاد دارند. همچنین سریال «دیروز، امروز، فردا» که در سبک فانتزی ساخته شد، بسیار مورد اقبال قرار گرفت. در سینما هم فیلم «جامه‌دران» اثری از «حمیدرضا قطبی» به‌دلیل مضمون جسورانه و نیز پرداخت فنی و هنری‌اش، یکی از کارهایی است که به آن افتخار می‌کنم. در تئاتر اما ماجرا متفاوت است. او می‌گوید: در تئاتر، هر نقش مثل فرزند من است و بیشتر دوست داشتن هریک از آن‌ها دشوار است؛ اما همیشه کار نمایشی «سیمرغ» به‌کارگردانی «قطب‌الدین صادقی» که در اوایل دوران حرفه‌ای‌ام اجرا شد، برایم خاطره‌ای ماندگار و ریشه‌ای دارد. آن دوران، آغاز مسیر یادگیری و تجربه‌اندوزی من بود. وقتی بحث به خاطرات صحنه می‌رسد، «کاظمی» می‌گوید: خاطرات آن‌قدر زیاد است که واقعاً نمی‌دانم کدام را انتخاب کنم. شغل ما یعنی مواجهه مداوم با زندگی در قالب‌های متفاوت و این یعنی پر از ماجرا بودن. اما اگر بخواهم به یک آرزو یا خواسته قلبی اشاره کنم که در تمام این سال‌ها موتور محرک من بوده، همین است: این که تماشاگر، نقشم را باور کند. بزرگ‌ترین پاداش من این است که مخاطب، آن همت و تلاشی را که برای خلق یک نقش به کار برده‌ام، درک کند و آن را واقعی بداند. «مریم کاظمی» در ادامه مسیر حرفه‌ای خود، همچنان به‌دنبال افق‌های تازه است. او نه‌تنها یک بازیگر باسابقه، بلکه الگویی برای نسل جوان‌تر است که نشان می‌دهد چگونه می‌توان با گذشت چهار دهه، همچنان تازه ماند، یاد گرفت و با انرژی یک بازیگر جوان، در صحنه و قاب تصویر درخشید. او در پایان می‌گوید: تئاتر برایم هیچ‌گاه کهنه نمی‌شود؛ تئاتر یعنی زندگی، یعنی نفس کشیدن در میان آن چیزی که حقیقت انسان است. «مریم کاظمی» همچنان با همان لبخند همیشگی به آینده چشم دوخته و می‌داند که مسیر هنری‌اش، مسیری است که هرگز انتهایی ندارد؛ مسیری که در آن هر نقش جدید، فرصتی است برای دوباره متولد شدن و برای باورپذیرتر کردن رؤیاهایی که از دل تئاتر و سینما بیرون می‌آیند.
10 صفحه اول