در روزهایی که ایران در سوگ شهادت «قائد شهید امت» سیاهپوش است، در جاده‌های منتهی به مشهدالرضا(ع) و در قلب تپنده مراسم وداع، بدرقه و تشییع پیکر مطهر «آقای شهید ایران»، جبهه‌ای دیگر به وسعت تعهد و سلامت گشوده شد. دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، در حرکتی که می‌توان آن را مرزبانی سلامت نامید، با ایثار و بسیج تمامی ظرفیت‌های لجستیکی، درمانی و بهداشتی، مسئولیت صیانت از جان خیل عظیم زائران و عزاداران را بر دوش گرفت. این گزارش، روایتی از اقداماتی است که در بازه زمانی ۱۵ تا صبح 18 تیرماه ۱۴۰۵، نه تنها در مشهد مقدس، بلکه در پهنه‌ جاده‌های خراسان شمالی، به شکلی شبانه‌روزی انجام شد.




 استراتژی فراگیر «دانشگاه پشتیبان»
دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در این مأموریت خطیر، فراتر از مرزهای جغرافیایی استان ظاهر شد و با حکم دانشگاه پشتیبان برای دانشگاه علوم پزشکی مشهد، تمام قد به میدان آمد. دکتر «سید احمد هاشمی» رئیس دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تشریح اقدامات انجام‌شده، اظهار کرد: ما مسئولیت سلامت عزاداران را از مسیرهای مواصلاتی استان تا قلب مشهد تعریف کردیم. در این راستا، با استقرار یک مرکز درمانی موقت(شبه‌بیمارستانی) در بوستان ریحانه مشهد و راه‌اندازی سه موکب درمانی تخصصی، زنجیره‌ای از خدمات را با حضور کادر پزشکی و پرستاری مجرب به زائران ارائه کردیم. دکتر «هاشمی» با اشاره به جزئیات پشتیبانی عملیاتی و با بیان این که در مجموع 230 نفر در قالب کادر درمان و پشتیبان و داوطلب به مشهد اعزام شدند، افزود: برای تقویت توان امدادرسانی و تسریع در انتقال مصدومان احتمالی، ناوگان امدادی دانشگاه شامل اتوبوس‌آمبولانس‌ها، آمبولانس‌های پیشرفته و موتورآمبولانس‌ها را به طور کامل بسیج کردیم؛ همچنین بیش از 200 نفر از همکاران و نیروهای تخصصی و مجرب دانشگاه به طور میدانی در محل حضور یافتند تا خدمات لازم را با کیفیت بالا به شرکت‌کنندگان ارائه دهند.
وی در خصوص مأموریت‌های داخل استان تأکید کرد: در محورهای تردد زائران، به‌ویژه در کریدور حیاتی جنگل گلستان تا مشهد مقدس، مراکز بهداشتی - درمانی جاده‌ای ۱۶ ساعته را به طور کامل آماده‌سازی کردیم تا در ساعات پایانی شب نیز خدمت‌رسانی بدون وقفه ادامه یابد؛ همچنین برای تکمیل این زنجیره سلامت، پایگاه‌های اورژانس در کنار تمامی مواکب مستقر شدند تا خدمات فوریت‌های پزشکی در سریع‌ترین زمان ممکن در دسترس مردم قرار گیرد. رئیس دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی گفت: در مجموع تا لحظه تنظیم این گزارش، بیش از هزار و 300 مورد مراجعه و خدمت در مرکز AMP دانشگاه، موکب‌های درمانی و پایگاه‌های اورژانس ۱۱۵ مستقر در مواکب ثبت شده است، به‌طوری که مرکز AMP دانشگاه در مشهد ۹۰ مراجعه‌کننده، موکب درمانی امین‌ا... ۲۰۰ مراجعه‌کننده، موکب درمانی فاروج ۲۰۰ مراجعه‌کننده و موکب درمانگاه باباامان ۵۷۰ و مواظب درمانی بسیج جامعه پزشکی در مشهد 250 نفر مراجعه‌کننده را به ثبت رسانده اند. وی ادامه داد: همچنین ۲۹ نفر به پایگاه‌های اورژانس ۱۱۵ مراجعه کردند که از این تعداد ۴ نفر برای ادامه درمان به بیمارستان اعزام شدند. بیشترین مراجعات در مرکز شبه‌بیمارستانی مربوط به اسپاسم عضلانی، تهوع، گرمازدگی و حساسیت پوستی و در موکب‌ها مربوط به کنترل قند خون و فشار خون بوده است. دکتر «هاشمی» در بخش دیگری از سخنان خود عنوان کرد: همزمان با برگزاری مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید، دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی ۱۵ تیم واکنش سریع متشکل از a نفر از کادر درمان را برای ارائه خدمات درمانی و امدادی در مسیرهای منتهی به حرم مطهر امام رضا(ع) مستقر کرد. وی افزود: هدف از استقرار این تیم‌ها، ارائه خدمات درمانی فوری، رسیدگی به موارد احتمالی اورژانسی و حفظ آمادگی کامل برای پاسخگویی به نیازهای سلامت زائران و شرکت‌کنندگان در مراسم بود.

 مرزبانی بهداشتی در گستره استان
در بخش دیگری از حوزه سلامت در این روزها، خاکریز اول پیشگیری و صیانت از سلامت عمومی، در دستان پرتوان مجاهدان حوزه بهداشت بود. دکتر «افشین دلشاد» معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، با مدیریت طرح جامع پیشگیری، امنیت زیستی، غذایی و بهداشتی زائران را به عنوان خط قرمز عدول‌ناپذیر این معاونت تعیین کرد. وی با تأکید بر لزوم پایش مویرگی مسیرها و مواکب تصریح کرد: سلامت زائران مراسم تشییع پیکر مطهر قائد شهید، امانتی سنگین بر دوش ما بود، از این رو، با فعال‌سازی تیم‌های نظارتی شبانه‌روزی و حضور فیزیکی کارشناسان در دورترین نقاط مواصلاتی، اجازه ندادیم کوچک‌ترین مخاطره‌ای سلامت عمومی این اجتماع عظیم را تهدید کند. وی از تداوم نظارت‌های شبانه‌روزی پایشگران سلامت خبر داد و با تشریح جزئیات دقیق بازرسی های بهداشتی اظهار کرد: بازرسان ما در قالب تیم‌های کشیک و آنکال، ۲۴ ساعته و بدون وقفه موازین بهداشتی را رصد کردند که حاصل آن، انجام  850 مورد بازرسی فوق‌تخصصی و میدانی تا از بهداشت محیط مسیرها و مواکب تا صبح روز پنج شنبه 18 تیر 1405 بود. دکتر «دلشاد» با بیان این که کارشناسان بهداشت بر فرایند پخت و توزیع غذا در 210 مرکز طبخ نذورات نظارت مستقیم داشتند تا از سلامت هر وعده غذایی اطمینان حاصل شود. عنوان کرد: پایش شبانه‌روزی 110 موکب سیار و ایستگاه صلواتی در جاده‌ها با هدف رعایت استانداردهای فردی و محیطی نیز انجام شد. وی با اشاره به اقدامات این بخش در صیانت از آب آشامیدنی عنوان کرد: به منظور پیشگیری از بیماری‌های انتقالی از آب، 430 مورد کلرسنجی دقیق و 50 مورد نمونه‌برداری میکروبی از منابع، تانکرها و مخازن آب شرب مسیر و 2 مورد نمونه برداری مواد غذایی نیز انجام شد. وی افزود: همچنین،230 مورد سنجش توسط تجهیزات پرتابل(شامل بررسی دمای مواد غذایی، سنجش میزان قطبیت روغن‌های مصرفی، سنجش نمک و کیفیت سطوح تماس) انجام شد. وی خاطرنشان کرد: کارشناسان بهداشت در جهت حفظ سلامت مردم، با هیچ‌گونه سهل‌انگاری تسامح نکردند و در این راستا، ۳۹ اخطاریه بهداشتی برای رفع فوری نواقص به واحدهای متخلف ابلاغ شد. معاون بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با بیان این که این نظارت‌های بی‌وقفه در دو شیفت عملیاتی سازماندهی شد، اضافه کرد: بازرسان از ساعت ۸ صبح تا ۱۲ شب به طور مستقیم و فیزیکی در میدان حضور داشتند و از ساعت ۱۲ شب تا صبح به صورت آنکال و آماده‌باش، هرگونه گزارش بحران را رصد می‌کردند. در این میان، سامانه تلفنی ۱۹۰ به عنوان پل ارتباطی مردم و مسئولان، به صورت شبانه‌روزی 54 شکایات و گزارش‌های بهداشتی شهروندان را دریافت کرد و در کوتاه‌ترین زمان به تیم‌های عملیاتی ارجاع داد. وی یادآور شد: یکی از اقدامات حوزه معاونت بهداشتی در این ایام، آماده‌باش و خدمات‌رسانی بخش واکسیناسیون در مرکز بهداشت شهرستان بجنورد بود. دکتر «دلشاد» در این باره خاطرنشان کرد: واکسیناسیون مرکز بهداشت بجنورد به صورت فعال، خدمات تزریق واکسن‌های ضروری را به عموم مراجعان ارائه کرد. وی با اشاره به اهمیت آمادگی ساختار بهداشتی برای ارتقای سطح سلامت زائران و مجاوران، خاطرنشان کرد: در این ایام، هدف اصلی ما استقرار چتر حمایتی بهداشت عمومی و مراقبت‌های اولیه در سراسر مسیرهای پرتردد بود تا علاوه بر نظارت‌های محیطی، دسترسی مردم به خدمات اولیه بهداشتی به نحو مطلوب میسر شود. وی با بیان این که یکی از اقدامات کلیدی حوزه معاونت بهداشتی، فعال‌سازی ویژه ۵ مرکز «خدمات جامع سلامت» در مسیرهای مواصلاتی بود. عنوان کرد: این مراکز با هدف ارتقای دسترسی مردم، زائران و گروه‌های آسیب‌پذیر از جمله مادران، کودکان، سالمندان و سایر اقشار، از تاریخ ۱۵ تا ۱۹ تیرماه ۱۴۰۵، به صورت مداوم و در بازه زمانی ۱۶ ساعته(از ساعت ۷ صبح تا ۲۳) به ارائه خدمات بهداشتی و مراقبتی پرداختند. وی عنوان کرد: از 15 تیر ماه تا زمان تنظیم گزارش، 87 نفر به این 5 مرکز مراجعه و در مجموع 87 خدمت دریافت کردند. دکتر «دلشاد» با تأکید بر این که این مراکز به عنوان خطوط اول شبکه بهداشت عمل کردند، افزود: این واحدها با ارائه مراقبت‌های بهداشتی، پایش سلامت گروه‌های حساس و انجام مشاوره‌های لازم، نقشی کلیدی در صیانت از سلامت زائران ایفا کردند و اطمینان خاطر لازم را برای خانواده‌ها و گروه‌های مختلف در طول مسیر فراهم آوردند. معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی در این ایام، جبهه جدیدی را نیز در حوزه فرهنگ‌سازی و آموزش همگانی گشود. کارشناسان بهداشت آموزش و ارتقای سلامت با درک حساسیت شرایط، شبانه‌روزی به تولید و انتشار محتوای آموزشی چندرسانه‌ای مبادرت ورزیدند.

 آماده‌باش ۱۰۰ درصدی اورژانس ۱۱۵؛ بسیج حداکثری ستاد و عملیات
«تقی رحمتی» رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، از وضعیت آماده‌باش کامل نیروهای عملیاتی و ستادی در این ایام خبر داد و گفت: تمامی بخش‌های پاسخگویی از جمله واحدهای فرماندهی عملیات بحران (EOC)و مرکز پایش مراقبت‌های درمانی (MCMC)به حالت آماده‌باش کامل درآمدند و با هدف پوشش حداکثری، تمامی مرخصی‌های پرسنل لغو شد تا خللی در زنجیره امدادرسانی ایجاد نشود. «رحمتی» با تشریح چیدمان ناوگان امدادی در مسیرهای راهپیمایی، افزود: بر اساس برنامه‌ریزی‌های دقیق پیش‌بینی‌شده، ناوگان عملیاتی اورژانس پیش‌بیمارستانی استان با بهره‌گیری از ۳ دستگاه آمبولانس سبک، یک دستگاه اتوبوس‌آمبولانس(به عنوان بخش بستری و تریاژ سیار) و یک فروند بالگرد اورژانس هوایی برای فوریت‌های فوق‌سریع، به همراه ۲۰ نفر از کارشناسان مجرب فوریت‌های پزشکی در نقاط حادثه‌خیز و مسیرهای اصلی راهپیمایی مستقر شدند. رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی همچنین از راه‌اندازی بخش درمان اضطراری در قالب بیمارستان موقت خبر داد و افزود: به منظور تسریع در ارائه خدمات درمانی پیش‌بیمارستانی و کاهش بار مراجعات به مراکز درمانی اصلی، چادر منطقه پیشرفته درمانی(AMP) برای برپایی بیمارستان موقت در محل تجمع عزاداران برپا شد تا در صورت نیاز، خدمات تخصصی و فوریتی در کوتاه‌ترین زمان ممکن به مراجعه‌کنندگان ارائه شود. در جریان این مأموریت، ۲۹ نفر از خدمات پایگاه‌های اورژانس مستقر در مواکب بهره‌مند شدند که از این تعداد، ۴ بیمار برای دریافت مراقبت‌های تخصصی و ثانویه، با آمبولانس‌های اورژانس به بیمارستان‌های معین اعزام شدند. وی افزود: در کنار هر موکب نیز یک تیم اورژانس برای امداد در زمان لازم مستقر شد.
​​​​​​​
 بیمارستان‌ها در آماده‌باش
بخش درمانی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، با هدایت معاون درمان، تمامیِ ظرفیت‌های خود را برای پشتیبانی از این رویداد بسیج کرد. تمام بیمارستان‌های تابعه دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، همراه با بیمارستان تأمین اجتماعی و درمانگاه جوادالائمه(ع) سپاه، در وضعیت آماده‌باش کامل قرار گرفتند. اما فراتر از این آمارها، آن چیزی که در خاطره‌ها ثبت شد، تصویر خادمان سپیدپوش سلامت در مواکب بود. موکب های دانشگاه علوم پزشکی در شهرستان ها، با تلاشی خستگی‌ناپذیر، به صورت ۲۴ ساعته پناهگاه درمانی زائران شدند. در این موکب‌ها، از ارائه مراقبت‌های اولیه تا سنجش سلامت عمومی و استقرار آمبولانس‌ها، تمامی زنجیره خدمت به گونه‌ای طراحی شد که زائران «قائد شهید» در مسیر عشق، هیچ دغدغه‌ای نداشته باشند.
دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با رویکردی سیستمی و فراگیر، چتری امن بر سر زائران و عزاداران مراسم وداع، بدرقه و تشییع پیکر مطهر «قائد شهید امت» گستراند. این دانشگاه با اشراف کامل بر نیازهای احتمالی، تمامی زنجیره ارائه خدمات سلامت را از داروخانه‌های کشیک و پشتیبانی دارو و تجهیزات گرفته تا فعالیت بی‌وقفه مراکزبهداشتی، درمانگاه‌ها، بیمارستان‌های تخصصی و تیم‌های امدادی اورژانس ۱۱۵، در یک ساختار هماهنگ و درهم‌تنیده بسیج کرد.


با حضور دکتر «هاشمی» در مشهد برگزار شد؛
هماهنگی دانشگاه‌های علوم پزشکی برای ارائه خدمات سلامت به زائران مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید 
نشست هماهنگی رؤسای دانشگاه‌های علوم پزشکی استان های خراسان با هدف برنامه‌ریزی و هماهنگی ارائه خدمات سلامت به زائران مراسم تشییع پیکر مطهر رهبر شهید انقلاب، در مرکز همایش‌های بین‌المللی شهدای سلامت مشهد برگزار شد. به گزارش وبدا، دکتر «سید احمد هاشمی» رئیس دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی نیز در این نشست حضور داشت و آخرین هماهنگی‌های مربوط به استقرار مراکز درمانی موقت(AMP)، تأمین تجهیزات و ارائه خدمات درمانی به زائران مورد بررسی قرار گرفت. در این نشست، بر آمادگی کامل دانشگاه‌های علوم پزشکی برای ارائه خدمات و هماهنگی هرچه بیشتر میان دانشگاه‌های منطقه در طول برگزاری مراسم تأکید شد. دکتر «هاشمی» در این جلسه با اشاره به اقدامات دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، اظهار کرد: این دانشگاه با راه‌اندازی یک مرکز درمانی موقت(شبه‌بیمارستانی) و سه موکب درمانی با همکاری بسیج جامعه پزشکی، خدمات درمانی مورد نیاز زائران را ارائه خواهد کرد. وی افزود: حدود ۲۰۰ نفر از پزشکان، پرستاران، کارشناسان و سایر اعضای کادر درمان و نیروهای داوطلب در این مأموریت مشارکت دارند و برای ارائه خدمات مطلوب به زائران آمادگی کامل دارند. در این نشست، بر استمرار هماهنگی میان دانشگاه‌های علوم پزشکی استان های خراسان برای خدمت‌رسانی شایسته به زائران تأکید شد.