سلامت نامه

نویسنده:

مترجم:

​​​​​​​

تهدیدی به نام مصرف خودسرانه دارو
برخی مُسکّن‌ها می‌توانند در صورت مصرف نامناسب، موجب عوارض گوارشی شوند و در دُزهای بالا یا در افراد دارای شرایط خاص، احتمال بروز آسیب‌های کلیوی یا کبدی نیز وجود دارد؛ حتی داروهایی مانند استامینوفن در صورت مصرف بیش از مقدار توصیه‌شده می‌توانند عوارض جدی ایجاد کنند
داروساز دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر پرهیز از مصرف خودسرانه دارو، گفت: دارو یک ماده مؤثر است که در صورت مصرف با دُز یا مدت زمان نامناسب، به جای سود می‌تواند عوارض و آسیب‌هایی برای فرد ایجاد کند. دکتر «معین سبزه‌ای» اظهار کرد: دارو با هدف درمان بیماری و بهبود وضعیت بیمار تجویز می‌شود، اما این موضوع به معنای بی‌خطر بودن آن در هر شرایطی نیست و دُز مصرفی، فاصله بین نوبت‌ها، مدت درمان، شرایط جسمی فرد و داروهای همزمان همگی در اثربخشی و ایمنی دارو نقش دارند. وی افزود: گاهی افراد تصور می‌کنند اگر دارویی در گذشته برای یک علامت یا درد مشابه برایشان تجویز شده و مؤثر بوده است، می‌توانند در شرایط فعلی نیز همان دارو را مصرف کنند، در حالی که ممکن است علت علایم جدید متفاوت باشد و پزشک این بار داروی دیگری، دُز متفاوت یا حتی مدت زمان مصرف متفاوتی را تجویز کند. این داروساز دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به مصرف نادرست آنتی‌بیوتیک‌ها، بیان کرد: آنتی‌بیوتیک‌ها برای درمان عفونت‌های باکتریایی هستند و بر بیماری‌های ویروسی مانند بسیاری از موارد سرماخوردگی اثر درمانی ندارند. دکتر «سبزه‌ای» ادامه داد: بنابراین اگر فردی دچار علایم سرماخوردگی شد، نباید به صورت خودسرانه مصرف آنتی‌بیوتیک را آغاز کند. چرا که در صورت ویروسی بودن بیماری، نه تنها سودی برای فرد ندارد، بلکه مصرف بی‌رویه این داروها می‌تواند زمینه‌ساز مقاومت میکروبی و کاهش اثربخشی آنتی‌بیوتیک‌ها در آینده شود. وی تأکید کرد: با بروز علایم بیماری، به‌ویژه زمانی که نیاز به تشخیص علت بیماری وجود دارد، فرد باید مورد ارزیابی پزشک قرار گیرد و در صورت نیاز، آنتی‌بیوتیک یا سایر داروها توسط پزشک تجویز شود. دکتر «سبزه‌ای» درباره قطع یا ادامه مصرف خودسرانه داروها نیز هشدار داد و گفت: بیماران نباید بدون نظر پزشک، دارویی را زودتر از زمان تعیین‌شده قطع کنند یا مدت مصرف آن را خودسرانه افزایش دهند، چرا که مدت درمان، متناسب با نوع بیماری و شرایط بیمار تعیین می‌شود. وی افزود: در مورد برخی داروها، قطع زودهنگام می‌تواند باعث درمان ناقص بیماری شود و در مورد بعضی داروهای اعصاب و روان نیز ممکن است قطع ناگهانی دارو با عوارض و مشکلاتی همراه باشد و بیمار باید طبق نظر پزشک و برنامه درمانی خود پیش برود. این داروساز خاطرنشان کرد: در برخی بیماری‌های گوارشی نیز ممکن است بیمار با مصرف دارو علایم بهبود را احساس کند و تصور کند دیگر نیازی به ادامه درمان ندارد، در حالی که قطع زودهنگام دارو می‌تواند باعث بازگشت علایم یا کنترل نشدن کامل بیماری شود؛ بنابراین مدت مصرف دارو باید بر اساس نظر پزشک باشد. وی با اشاره به نقش داروسازان در ارتقای سلامت جامعه اظهار کرد: داروسازان در داروخانه‌ها یکی از مهم‌ترین مراجع مردم برای دریافت مشاوره درباره نحوه صحیح مصرف دارو هستند و افراد می‌توانند درباره نحوه مصرف، زمان مصرف، تداخلات دارویی و نکات ایمنی داروها از داروساز سؤال کنند. دکتر «سبزه‌ای» تصریح کرد: مردم باید توجه داشته باشند که بدون نسخه بودن یک دارو به معنای بی‌خطر بودن آن نیست. برخی داروها مانند بعضی مُسکّن‌ها و داروهای مورد استفاده برای علایم شایع، ممکن است در صورت مصرف نادرست یا بیش از مقدار توصیه‌شده، عوارض ایجاد کنند. این داروساز دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با اشاره به مصرف خودسرانه مُسکّن‌ها گفت: برخی مُسکّن‌ها می‌توانند در صورت مصرف نامناسب، موجب عوارض گوارشی شوند و در دُزهای بالا یا در افراد دارای شرایط خاص، احتمال بروز آسیب‌های کلیوی یا کبدی نیز وجود دارد. وی افزود: حتی داروهایی مانند استامینوفن که از داروهای پرمصرف هستند، در صورت مصرف بیش از مقدار توصیه‌شده می‌توانند عوارض جدی ایجاد کنند؛ بنابراین نباید تصور کرد که مصرف بیشتر دارو، باعث بهبود سریع‌تر بیماری می‌شود. دکتر «سبزه‌ای» در پاسخ به این پرسش که آیا تجربه قبلی فرد از مصرف موفق یک دارو می‌تواند دلیل مناسبی برای مصرف مجدد آن باشد، گفت: خیر؛ علایم مشابه، الزاماً به معنای یک بیماری مشابه نیستند. وی ادامه داد: ممکن است یک علامت در شرایط مختلف، علل متفاوتی داشته باشد و مصرف خودسرانه دارو صرفاً باعث کاهش موقت علایم شود و در نتیجه، تشخیص بیماری اصلی به تأخیر بیفتد و بیماری فرصت پیشرفت پیدا کند. این داروساز تأکید کرد: بهتر است افراد در صورت بروز علایم جدید یا مداوم، به جای خوددرمانی، در زمان مناسب برای ارزیابی و تشخیص علت بیماری به پزشک مراجعه کنند تا از پیچیده‌تر شدن بیماری جلوگیری شود. وی درباره مصرف همزمان چند دارو و مکمل نیز اظهار کرد: پزشکان و داروسازان همواره تلاش می‌کنند داروهای مورد نیاز بیمار را با کمترین تعداد و دُز مؤثر تجویز کنند، زیرا با افزایش تعداد داروها و حتی مکمل‌های مصرفی، احتمال تداخلات دارویی و بروز عوارض نیز افزایش پیدا می‌کند. دکتر «سبزه‌ای» افزود: این موضوع به‌ویژه در افراد سالمند که ممکن است به دلیل بیماری‌های مختلف، چندین دارو به صورت همزمان مصرف کنند، اهمیت بیشتری دارد. وی توصیه کرد: بهتر است افراد، به‌خصوص سالمندان و بیمارانی که چند دارو مصرف می‌کنند، فهرستی از تمام داروها، مکمل‌ها و فرآورده‌های مصرفی خود تهیه کنند و هنگام مراجعه به پزشک یا داروساز همراه داشته باشند تا امکان بررسی تداخلات و پیشگیری از عوارض احتمالی فراهم شود. دکتر «سبزه‌ای» با تأکید بر این که هر دارویی باید با هدف مشخص و به شکل صحیح مصرف شود، گفت: ما از دارو به دنبال منفعت و اثر درمانی آن هستیم، اما اگر دارو با دُز نامناسب، در فاصله زمانی نادرست یا برای مدت نامناسب مصرف شود، ممکن است همین دارو به عامل ایجاد عارضه تبدیل شود. وی خاطرنشان کرد: مصرف منطقی دارو به معنای استفاده از داروی مناسب، برای فرد مناسب، با دُز مناسب و در مدت زمان مناسب است و رعایت این اصول می‌تواند از بسیاری از عوارض و هزینه‌های ناشی از مصرف نادرست دارو جلوگیری کند. وی از مردم خواست برای جلوگیری از عوارض دارویی، از مصرف خودسرانه، تغییر دُز، قطع یا ادامه مصرف خودسرانه دارو و مصرف همزمان داروها و مکمل‌ها بدون اطلاع پزشک یا داروساز خودداری کنند و در صورت داشتن هرگونه سؤال درباره دارو، از داروساز یا پزشک راهنمایی بگیرند.
ضرورت توجه جدی‌تر به رعایت اصول ایمنی در ترددها
طی ۱۰ روز نخست شهریور امسال، 7 نفر در پی حوادث ترافیکی استان، جان خود را از دست دادند
رئیس اورژانس و مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی از وقوع ۳۷۶ مورد تصادف و ثبت 7 فوتی در حوادث ترافیکی استان طی ۱۰ روز نخست شهریور خبر داد. «تقی رحمتی» با اعلام آمار حوادث ترافیکی استان از یکم تا دهم شهریور 1405 اظهار کرد: در این بازه زمانی ۳۷۶ مورد تصادف در استان گزارش شد و نیروهای اورژانس برای امدادرسانی به مصدومان این حوادث به محل اعزام شدند. وی افزود: در پی این حوادث، ۴۴۹ مورد اعزام مصدومان به مراکز درمانی و بیمارستان‌ها انجام شد و ۱۰۶ مورد نیز با توجه به شرایط مصدومان، در محل حادثه توسط نیروهای اورژانس مورد درمان قرار گرفت. «رحمتی» با اشاره به آمار فوتی‌های حوادث ترافیکی در این مدت، گفت: متأسفانه طی ۱۰ روز نخست شهریور، 7 نفر در پی حوادث ترافیکی جان خود را از دست داده‌اند که این آمار ضرورت توجه جدی‌تر به رعایت اصول ایمنی در ترددهای جاده‌ای و شهری را نشان می‌دهد. رئیس اورژانس و مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی با تأکید بر اهمیت استفاده از کمربند ایمنی، خاطرنشان کرد: بستن کمربند ایمنی، یکی از مهم‌ترین و مؤثرترین اقدامات برای کاهش شدت آسیب‌ها و خسارت‌های جانی ناشی از تصادفات است و همه سرنشینان خودرو باید بدون استثنا از کمربند ایمنی استفاده کنند. وی همچنین از شهروندان خواست هنگام وقوع حادثه، ضمن حفظ آرامش، همکاری لازم را با نیروهای امدادی و تیم‌های عملیاتی اورژانس داشته باشند. «رحمتی» تصریح کرد: همکاری شهروندان در محل حادثه، از جمله باز کردن مسیر برای آمبولانس و پرهیز از تجمع در محل می‌تواند به کاهش زمان دسترسی نیروهای امدادی به مصدومان و انتقال سریع‌تر آنان به مراکز درمانی کمک کند. وی در پایان بر ضرورت رعایت قوانین راهنمایی و رانندگی، پرهیز از سرعت و سبقت غیرمجاز و توجه جدی به اصول ایمنی در سفرها و ترددهای روزانه تأکید کرد.
10 صفحه اول