سلامت نامه

نویسنده:

مترجم:

مصرف فست‌فودها چه تأثیری بر سلامت کودکان می گذارد؟
مصرف زیاد فست‌فود در دوران کودکی می‌تواند باعث شود فرد در سال‌های بعد زندگی نیز به سختی بتواند رژیم غذایی سالم را رعایت کند
​​​​​​​
کودکان معمولاً درک کاملی از تأثیرات منفی فست فودها بر سلامت خود ندارند و ممکن است به مصرف آن‌ها عادت و حتی وابستگی یا نوعی اعتیاد غذایی پیدا کنند. فست‌فودها اصطلاحی کلی برای انواع غذاهایی است که محتوای کالری بالایی دارند، زیرا حاوی مقادیر زیادی از چربی، قند و نمک هستند و میزان مواد مغذی مهم آن ها مانند پروتئین، فیبر، ویتامین‌ها و مواد معدنی نسبتاً کم است، با این حال، فست‌فود برای بیشتر کودکان بسیار جذاب است؛ به دلیل طعم لذیذ و راحتی مصرف.
مضرات مصرف طولانی مدت فست‌فود 
به گزارش دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، مصرف منظم فست‌فود می‌تواند در طولانی مدت باعث بروز مشکلاتی مانند چاقی، مشکلات عاطفی و کاهش اعتمادبه‌نفس و همچنین ابتلا به بیماری‌های مزمن در سال‌های بعدی زندگی شود. حتی مصرف یک وعده فست‌فود می‌تواند حدود ۱۶۰ کیلوکالری در نوجوانان و ۳۱۰ کیلوکالری در کودکان به دریافت روزانه انرژی اضافه کند. کمبود ویتامین‌هایی مانند ویتامین A و C و مواد معدنی مانند منیزیم و کلسیم می‌تواند خطر ابتلا به بیماری‌های ناشی از کمبود مواد مغذی، پوکی استخوان و همچنین احتمال پوسیدگی دندان را به علت محتوای بالای قند موجود در این غذاها افزایش دهد.
 افزایش احتمال ابتلا به اختلالات آتوپیک
مصرف فست‌فود بیش از سه بار در هفته با افزایش احتمال ابتلا به اختلالات آتوپیک، مانند آسم، اگزما و رینیت(التهاب و حساسیت بینی) ارتباط دارد. همچنین شدت آسم در نوجوانانی که مقدار زیادی فست‌فود مصرف می‌کنند، تقریباً ۴۰ درصد بیشتر و در کودکان بیش از ۲۵ درصد گزارش شده است. مصرف غذاهای ناسالم ۴ تا ۶ بار در هفته نیز با مهارت‌های ضعیف‌تر در ریاضی و خواندن در مقایسه با کودکانی که چنین غذاهایی را کمتر مصرف می‌کنند، مرتبط است.
 یبوست
مصرف مکرر وعده‌های غذایی سرشار از کالری، چربی، قند و سایر کربوهیدرات‌ها می‌تواند ذائقه و تمایل غذایی کودک را تغییر دهد و باعث شود کودک کمتر فیبر، میوه، شیر و سبزیجات مصرف کند. این مسئله می‌تواند احتمال ابتلا به یبوست را نیز افزایش دهد.
 اعتیاد به فست‌فودها
مصرف زیاد فست‌فود در دوران کودکی می‌تواند باعث شود فرد در سال‌های بعد زندگی نیز به سختی بتواند رژیم غذایی سالم را رعایت کند؛ حتی اگر مشکلات پزشکی مرتبط با تغذیه ناسالم از قبل آشکار شده باشند. زیرا عادات غذایی دوران کودکی معمولاً در بزرگسالی هم ادامه می یابند. طعم بسیار قوی، جذاب و اعتیادآور فست‌فود نیز ممکن است باعث شود فرد در آینده به غذاهای معمولی با طعم‌های ساده‌تر و ادویه کمتر، علاقه کمتری نشان دهد.
 تأثیر منفی بر عملکرد تحصیلی 
مصرف فست‌فود می‌تواند بر عملکرد تحصیلی تأثیر منفی بگذارد. افزایش سریع قند خون و سپس افت ناگهانی آن می‌تواند باعث کاهش تمرکز شود و انجام فعالیت‌هایی را که به توجه و تمرکز طولانی‌مدت نیاز دارند، دشوار کند. نوسانات قند خون همچنین ممکن است موجب تغییرات خلق‌وخو و کاهش هوشیاری شود و در نتیجه مشارکت کودک در فعالیت‌های کلاسی را کاهش دهد.
 کاهش مشارکت در فعالیت‌های فوق‌برنامه
مصرف فست‌فود ممکن است مشارکت کودکان در فعالیت‌های فوق‌برنامه و ورزشی را کاهش دهد، زیرا مواد مغذی کافی برای فعالیت بدنی را در اختیار بدن قرار نمی‌دهد. فعالیت بدنی ناکافی نه‌تنها می‌تواند باعث شود کودک از گروه‌ همسالان خود فاصله بگیرد، بلکه سلامت جسمی و روانی او را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.
 افسردگی
چاقی می‌تواند باعث کاهش اعتمادبه‌نفس و احتمالاً افسردگی شود. البته برخی کودکانی که غذاهای ناسالم مصرف می‌کنند، حتی بدون ابتلا به چاقی نیز ممکن است در معرض خطر افسردگی قرار داشته باشند. افسردگی نیز به نوبه خود می‌تواند بر رشد و تکامل، عملکرد تحصیلی و روابط اجتماعی تأثیر بگذارد.
 تأخیر در چرخه طبیعی خواب و بیداری
نوشابه‌های گازدار اغلب حاوی کافئین هستند. کافئین می‌تواند با به تأخیر انداختن چرخه طبیعی خواب و بیداری، خوابیدن در زمان مناسب را برای کودک دشوار کند.
 بیش‌فعالی
اسیدهای چرب ضروری از جمله اسیدهای چرب غیراشباع چندگانه امگا ۳ و امگا ۶، معمولاً در فست‌فودها وجود ندارند یا مقدارشان بسیار کم است، از طرفی بدن قادر به تولید آن ها نیست. این اسیدهای چرب برای ساخت غشای سلول‌ها ضروری هستند و به مقدار زیادی نیز در مغز و شبکیه چشم مورد نیازند. تصور می‌شود کمبود این مواد مغذی ممکن است با افزایش رفتارهای ضداجتماعی و احتمالاً بیش‌فعالی ارتباط داشته باشد، هرچند برای اثبات قطعی این ارتباط به تحقیقات بیشتری نیاز است.
 مصرف فست‌فودها باید به‌طور جدی کنترل شود
مصرف فست‌فودها در کودکان باید به‌طور جدی کنترل شود، زیرا نه‌تنها فایده قابل‌توجهی برای سلامت آن‌ها ندارد، بلکه ممکن است آسیب‌های زیادی ایجاد کند. حتی افزایش ساده مصرف میوه‌ها می تواند به بهبود خلق‌وخو و کاهش شدت برخی بیماری‌های آتوپیک کمک کند.
هشدار درباره مسمومیت با گاز مونوکسید کربن 
سردرد، سرگیجه، تهوع و کاهش سطح هوشیاری از شایع‌ترین نشانه‌های اولیه مسمومیت با گاز مونوکسید کربن است

با آغاز فصل سرما و افزایش استفاده از وسایل گرمایشی، رئیس اورژانس پیش‌بیمارستانی و مدیر حوادث دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، درباره خطرات ناشی از نشت گاز مونوکسید کربن(CO) هشدار داد و از عموم هم‌استانی‌ها خواست نسبت به ایمنی وسایل گرمایشی خود حساسیت بیشتری داشته باشند. «تقی رحمتی» با تأکید بر این که مونوکسید کربن، گازی بی‌رنگ، بی‌بو و بسیار کشنده است، تصریح کرد: متأسفانه هر ساله با برودت هوا، شاهد وقوع حوادث ناگواری هستیم که عمدتاً ناشی از نقص فنی وسایل گرمایشی و یا عدم رعایت اصول ایمنی در نصب و تهویه دودکش‌هاست. این گاز سمی می‌تواند در کوتاه‌ترین زمان ممکن جان هم‌وطنان عزیز را تهدید کند. وی در ادامه با برشمردن علایم مسمومیت با گاز  CO افزود: سردرد، سرگیجه، تهوع و کاهش سطح هوشیاری از شایع‌ترین نشانه‌های اولیه مسمومیت است. شهروندان باید در صورت مشاهده این علایم بلافاصله محیط را ترک کنند و به هوای آزاد بروند. «رحمتی» بر لزوم رعایت نکات پیشگیرانه تأکید کرد و از عموم مردم خواست اطمینان از سلامت فنی وسایل گرمایشی پیش از استفاده، بررسی دقیق مسیر دودکش‌ها و پرهیز از استفاده از وسایل گرمایشی غیرمجاز یا نامناسب در فضاهای بسته را جدی بگیرند. وی خاطرنشان کرد: پرسنل اورژانس ۱۱۵ در تمامی ساعات شبانه‌روز آماده خدمت‌رسانی هستند و هم‌استانی‌های گرامی در صورت بروز هرگونه علایم مسمومیت، بلافاصله با شماره ۱۱۵ تماس بگیرند.
چگونه به سلامت روان کودکان کمک کنیم؟
سلامت روان کودکان، زیربنای رشد سالم، یادگیری مؤثر و شکل‌گیری روابط اجتماعی مثبت در آینده است
مدیر گروه سلامت روان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی، با تأکید بر اهمیت توجه به نیازهای عاطفی و روانی کودکان گفت: شنیدن همدلانه صحبت‌های کودکان، جدی گرفتن احساسات آنان و فراهم کردن فضایی امن برای بیان نگرانی‌ها، نقش مهمی در شناسایی زودهنگام مشکلات روانی و تقویت سلامت روان آنان دارد. دکتر «سیده ریحانه رضوانی» با اشاره به اهمیت سلامت روان در دوران کودکی اظهار کرد: سلامت روان کودکان، زیربنای رشد سالم، یادگیری مؤثر و شکل‌گیری روابط اجتماعی مثبت در آینده است و برخورداری از محیطی امن، حمایت عاطفی و فرصت بیان احساسات، از نیازهای اساسی آنان برای رشد و شکوفایی به شمار می‌رود. وی افزود: کودکان همیشه نمی‌توانند احساسات و نگرانی‌های خود را به‌روشنی بیان کنند و گاهی ناراحتی‌های روانی خود را از طریق تغییر رفتار، گوشه‌گیری، پرخاشگری، افت تحصیلی یا اختلال در خواب نشان می‌دهند، از این‌رو، توجه والدین، معلمان و مراقبان به این نشانه‌ها و فراهم کردن فرصت گفت‌وگو، بدون سرزنش و قضاوت، می‌تواند به شناسایی زودهنگام مشکلات و دریافت حمایت مناسب کمک کند. دکتر «رضوانی» با تأکید بر نقش خانواده و مدرسه در حمایت از سلامت روان کودکان تصریح کرد: گوش دادن با دقت و بدون قطع کردن صحبت کودک، جدی گرفتن احساسات او، پرهیز از کوچک شمردن نگرانی‌ها و استفاده از پرسش‌های باز و متناسب با سن، به ایجاد اعتماد و تقویت احساس امنیت در کودکان کمک می‌کند. وی ادامه داد: کودکان باید اطمینان داشته باشند که می‌توانند احساسات و تجربه‌های خود را بدون ترس از تحقیر، سرزنش یا تنبیه بیان کنند. والدین و مربیان نیز با گفت‌وگویی آرام و همدلانه می‌توانند زمینه بیان نگرانی‌های کودک درباره مسائل خانوادگی، مشکلات مدرسه، آزار همسالان و دیگر تجربه‌های دشوار را فراهم کنند بدون آن که او را به بازگویی جزئیات ناراحت‌کننده مجبور کنند. مدیر گروه سلامت روان معاونت بهداشتی دانشگاه علوم پزشکی خراسان شمالی خاطرنشان کرد: در صورتی که نشانه‌های ناراحتی روانی کودک شدید، مداوم یا مختل‌کننده فعالیت‌های روزمره او باشد، مشورت با روان‌شناس یا متخصص سلامت روان کودک ضروری است. توجه به‌موقع به این نشانه‌ها و فراهم کردن حمایت متناسب، می‌تواند در پیشگیری از تشدید مشکلات و بهبود وضعیت روانی کودک مؤثر باشد. دکتر «رضوانی» گفت: اختصاص زمانی برای گفت‌وگو با کودکان، شنیدن بدون قضاوت و جدی گرفتن احساسات آنان، گام‌هایی ساده اما مؤثر در مسیر تأمین سلامت روان نسل آینده است. وی یادآور شد: گاهی یک شنونده صبور و یک گفت‌وگوی همدلانه، نخستین گام برای بازگشت کودک به آرامش است.
10 صفحه اول