خوب است بدانیم

نویسنده:

مترجم:

 احساس سیری پایدارتر؛ پروتئین یا فیبر؟
متخصصان تغذیه تأکید می‌کنند که تمرکز بیش از حد بر مصرف پروتئین ممکن است موجب غفلت از یکی از حیاتی‌ترین اجزای رژیم غذایی، یعنی «فیبرهای خوراکی» شود

​​​​​​​
تمرکز بیش از حد بر مصرف پروتئین ممکن است موجب غفلت از یکی از حیاتی‌ترین اجزای رژیم غذایی، یعنی «فیبرهای خوراکی» شود. به گزارش دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، با گسترش تبلیغات پیرامون رژیم‌های پرپروتئین، توجه عمومی به این درشت‌مغذی افزایش چشمگیری یافته است، اما متخصصان تغذیه تأکید می‌کنند که تمرکز بیش از حد بر مصرف پروتئین ممکن است موجب غفلت از یکی از حیاتی‌ترین اجزای رژیم غذایی، یعنی «فیبرهای خوراکی» شود؛ هر دو ماده غذایی نقش بسزایی در ایجاد احساس سیری و تداوم آن بین وعده‌های غذایی ایفا می‌کنند، در حالی که الگوی مصرف جامعه نشان می‌دهد اغلب افراد، پروتئین کافی و حتی بیش از نیاز دریافت می‌کنند، اما با کمبود جدی دریافت فیبر روبه‌رو هستند. پروتئین از طریق ترشح هورمون‌های مهارکننده اشتها و اثر بر فرایندهای متابولیک، موجب کنترل گرسنگی می‌شود، با این حال، فیبرهای خوراکی نیز با مکانیسم‌های متعدد و مؤثری احساس سیری را تمدید می‌کنند. فیبرهای محلول موجود در میوه‌ها، سبزیجات، جو دوسر و حبوبات، تخلیه معده و حرکت غذا در دستگاه گوارش را کند و روند جذب قند در خون را تعدیل می‌کنند که این امر مانع از گرسنگی زودهنگام می‌شود. علاوه بر این، فیبرهای نامحلول نظیر پوست میوه‌ها و سبوس غلات، با افزایش حجم محتویات معده، پیام‌های عصبی سیری را به مغز مخابره و فرد را به دست کشیدن از غذا ترغیب می‌کنند. بررسی‌های علمی نشان می‌دهد که تأثیر فیبر بر ایجاد حس سیری پایدار در طول روز، دست‌کمی از پروتئین ندارد و هر دو به یک اندازه در کنترل اشتها اثرگذار هستند. با توجه به این که دریافت فیبر، علاوه بر مدیریت وزن، در بهبود سلامت دستگاه گوارش، تنظیم چربی خون و پیشگیری از بیماری‌های قلبی - عروقی نقش کلیدی دارد، کارشناسان توصیه می‌کنند رژیم غذایی بر پایه تلفیقی از هر دو ماده تنظیم شود. مصرف منابع گیاهی غنی که همزمان حاوی فیبر و پروتئین هستند - نظیر انواع حبوبات(همانند عدس، لوبیا و نخود) و مغزها و دانه‌ها - به همراه استفاده از نان‌ها و غلات سبوس‌دار، سبزیجات متنوع و میوه‌های کامل با پوست، بهترین راهکار برای تأمین همزمان انرژی پایدار و کنترل اشتهای روزانه به شمار می‌رود.
علت خشکی دهان چیست؟
خشکی دهان مداوم نباید صرفاً یک احساس ناخوشایند و بی‌اهمیت تلقی شود، چراکه این عارضه، علاوه بر تأثیر بر کیفیت زندگی و سلامت دهان و دندان، گاهی می‌تواند نشانه یک بیماری زمینه‌ای یا عارضه مصرف دارو باشد
یک متخصص بیماری‌های دهان، فک و صورت با تأکید بر اهمیت بزاق در حفظ سلامت دهان و دندان گفت: خشکی دهان و کاهش ترشح بزاق، در صورت تداوم، می‌تواند خطر پوسیدگی دندان، بیماری‌های لثه، زخم‌های دهانی و عفونت‌های قارچی را افزایش دهد و نیازمند بررسی تخصصی است. به گزارش وبدا، دکتر «زهرا پورقلی تکرمی» اظهار کرد: خشکی دهان یا زروستومیا، یکی از مشکلات نسبتاً شایع دهان است که با علایمی مانند احساس خشکی یا چسبندگی دهان، تشنگی مکرر و غلیظ شدن بزاق همراه است. وی افزود: بزاق، تنها وظیفه مرطوب نگه داشتن دهان را برعهده ندارد، بلکه در جویدن و بلع غذا، پاکسازی ذرات غذایی از سطح دندان‌ها و محافظت از دندان‌ها و بافت‌های دهان نقش مهمی ایفا می‌کند. این متخصص بیماری‌های دهان، فک و صورت با اشاره به عوامل ایجاد خشکی دهان بیان کرد: مصرف برخی داروها از جمله داروهای مورد استفاده برای درمان فشار خون و افسردگی، یکی از علل مهم کاهش ترشح بزاق است؛ همچنین کم‌آبی بدن، تنفس از راه دهان و برخی بیماری‌های زمینه‌ای می‌توانند در بروز یا تشدید این مشکل نقش داشته باشند. «پورقلی تکرمی» ادامه داد: بیماری‌هایی مانند دیابت و اختلالات خودایمنی از جمله سندرم شوگرن نیز ممکن است با کاهش ترشح بزاق همراه باشند؛ همچنین درمان‌های سرطان، به‌ویژه پرتودرمانی ناحیه سر و گردن، می‌توانند عملکرد غدد بزاقی را تحت تأثیر قرار دهند. وی با تأکید بر ضرورت توجه به علایم هشداردهنده خشکی دهان گفت: اگر این مشکل به‌صورت مداوم وجود داشته باشد یا با علایمی مانند دشواری در جویدن، بلع و صحبت کردن، سوزش دهان، تَرَک لب‌ها، بوی نامطبوع دهان و افزایش پوسیدگی دندان همراه شود، مراجعه به متخصص بیماری‌های دهان، فک و صورت برای بررسی علت ضروری است. عضو هیئت علمی دانشکده دندانپزشکی کاشان درباره راهکارهای کنترل این مشکل اظهار کرد: نوشیدن منظم آب در طول روز، استفاده از آدامس بدون قند برای تحریک ترشح بزاق، رعایت بهداشت دهان و دندان و انجام معاینات منظم دندانپزشکی می‌تواند به کاهش علایم خشکی دهان کمک کند. وی افزود: محدود کردن مصرف دخانیات و نوشیدنی‌های حاوی کافئین و در صورت نیاز، استفاده از محصولات جایگزین بزاق و مرطوب‌کننده‌های دهان با نظر دندانپزشک نیز از دیگر راهکارهای کنترل این عارضه است. «پورقلی تکرمی» در پایان تأکید کرد: خشکی دهان مداوم نباید صرفاً یک احساس ناخوشایند و بی‌اهمیت تلقی شود، چراکه این عارضه، علاوه بر تأثیر بر کیفیت زندگی و سلامت دهان و دندان، گاهی می‌تواند نشانه یک بیماری زمینه‌ای یا عارضه مصرف دارو باشد، بنابراین مراجعه به متخصص بیماری‌های دهان، فک و صورت برای تشخیص علت و انتخاب درمان مناسب اهمیت دارد.
10 صفحه اول