سلامت نامه

نویسنده:

مترجم:

چرا چروک دور چشم ایجاد می شود؟
اصلاح سبک زندگی، تغذیه سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها، استفاده منظم از ضدآفتاب و پرهیز از عادات نادرست، نقش کلیدی در حفظ جوانی و شادابی پوست دور چشم دارد

یک متخصص پوست و مو با تأکید بر حساسیت بالای ناحیه دور چشم اظهار داشت: پوست پلک، نازک‌ترین بخش پوست بدن است و به همین دلیل، نخستین نشانه‌های پیری و چروک معمولاً در این ناحیه ظاهر می‌شود. دکتر «نادر پازیار» در گفتگو با وبدا چروک‌های دور چشم را بر اساس عمق و عرض به دو دسته «ظریف» و «عمیق» تقسیم کرد و افزود: چروک‌های ظریف کمتر از یک میلی‌متر و چروک‌های عمیق‌تر بیش از یک میلی‌متر بوده که هرکدام نیازمند روش‌های درمانی متفاوتی‌ هستند. وی با اشاره به منشأ چروک‌ها تصریح کرد: چروک‌ها به دو نوع حرکتی(داینامیک) و غیرحرکتی(استاتیک) تقسیم می‌شوند. چروک‌های داینامیک ناشی از انقباض مکرر عضلات اطراف چشم هستند؛ مانند جمع کردن چشم در برابر نور شدید، خیره شدن طولانی‌مدت به صفحه نمایش یا مطالعه در شرایط نامناسب که به مرور به خطوط عمیق تبدیل می‌شوند. وی ادامه داد: در مقابل، چروک‌های استاتیک بر اثر تخریب رشته‌های کلاژن و الاستین پوست ایجاد می‌شوند و عواملی همچون افزایش سن، تابش اشعه ماوراءبنفش، گرمای محیط، سابقه اگزما یا آلرژی، خارش مکرر پلک‌ها و کاهش سطح استروژن در دوران یائسگی در تشدید آن‌ها نقش دارند. دکتر «پازیار» کمبود ویتامین‌های A ،D ،  E و اسیدهای چرب ضروری را از دیگر عوامل مؤثر در بروز چروک دور چشم عنوان کرد و هشدار داد: تغذیه و سبک زندگی نقش تعیین‌کننده‌ای در سلامت پوست دارند. رژیم‌های سخت کاهش وزن که منجر به خشکی پوست می‌شوند نیز می‌توانند چروک‌های اطراف چشم را تشدید کنند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی جندی شاپور اهواز با اشاره به تأثیر عادات روزمره افزود: خوابیدن به پهلو به دلیل ایجاد فشار مداوم می‌تواند به افزایش عمق چروک‌های ناحیه پلک منجر شود. همچنین استفاده خودسرانه از کِرِم‌های ضدچروک بدون تجویز پزشک، رویکردی غیرعلمی و گاهاً آسیب‌زاست.
این متخصص پوست و مو تأکید کرد: نخستین گام در درمان، تشخیص دقیق علت چروک‌هاست. در صورت قرار گرفتن در معرض نور خورشید، استفاده از عینک آفتابی و کِرِم‌های ضدآفتاب مخصوص دور چشم ضروری است و در موارد اگزما یا آلرژی، ابتدا باید بیماری زمینه‌ای کنترل شود. وی درباره روش‌های درمانی گفت: برای چروک‌های داینامیک، تزریق بوتاکس و برای چروک‌های استاتیک، روش‌هایی مانند لیزر، فیلر و تکنیک‌های بازسازی کلاژن از جمله تی‌آرتی یا تی‌آرال مؤثر هستند، اما در چروک‌های عمیق، کِرِم‌ها به‌تنهایی کارایی لازم را ندارند. دکتر «پازیار» با اشاره به حساسیت بالای پوست پلک اظهار داشت: به دلیل تراکم بالای سلول‌های آلرژی‌زا در این ناحیه، استفاده از محصولات نامناسب می‌تواند باعث قرمزی، تورم یا خارش شود؛ بنابراین انتخاب محصولات ملایم و فاقد عطر و همچنین مشورت با پزشک اهمیت ویژه‌ای دارد.وی در پایان خاطرنشان کرد: اصلاح سبک زندگی، تغذیه سرشار از آنتی‌اکسیدان‌ها، استفاده منظم از ضدآفتاب و پرهیز از عادات نادرست، نقش کلیدی در حفظ جوانی و شادابی پوست دور چشم دارد.

اهمیت غربالگری شنوایی در روزهای نخست تولد
تشخیص به‌موقع کم‌شنوایی، امکان مداخله سریع و آغاز فرایند درمان و توانبخشی را مهیا و از بروز اختلالات گفتاری، زبانی و تأخیرهای یادگیری جلوگیری می‌کند

یک دکترای تخصصی شنوایی‌شناسی با اشاره به نقش‌های گسترده شنوایی‌شناسی در پیشگیری، تشخیص و توانبخشی اختلالات شنوایی، اظهار داشت: شنوایی‌شناس از بدو تولد تا دوران سالمندی در کنار افراد حضور دارد و ارائه خدماتی نظیر غربالگری شنوایی نوزادان، ارزیابی‌های دوره‌ای، تجویز و تنظیم سمعک و برنامه‌های توانبخشی، از مؤلفه‌های کلیدی برای کاهش عوارض کم‌شنوایی و ارتقای کیفیت زندگی به شمار می‌رود. به گزارش وبدا، دکتر «حسین طالبی» با تأکید بر اهمیت حیاتی غربالگری شنوایی در روزهای نخست تولد، خاطرنشان کرد: تشخیص به‌موقع کم‌شنوایی، امکان مداخله سریع و آغاز فرایند درمان و توانبخشی را مهیا و از بروز اختلالات گفتاری، زبانی و تأخیرهای یادگیری جلوگیری می‌کند؛ در مقابل، هرگونه تأخیر در این مداخله می‌تواند به ایجاد مشکلات ارتباطی، کاهش اعتماد به‌نفس، افت تحصیلی و انزوای اجتماعی کودک بینجامد. دکتر «طالبی» با بیان این که دامنه خدمات شنوایی‌شناسی با توجه به گروه‌های سِنی متفاوت است، تصریح کرد: این خدمات در نوزادان با غربالگری و تشخیص زودهنگام آغاز می‌شود و در کودکان، بزرگسالان و سالمندان با ارزیابی‌های دقیق شنوایی، توانبخشی، تجویز و تنظیم تخصصی سمعک و پایش مستمر وضعیت شنوایی ادامه می‌یابد. برای تشخیص انواع کم‌شنوایی نیز از آزمون‌های استاندارد نظیر ادیومتری، تمپانومتری، OAE  و ABR استفاده می‌شود. مدیر گروه شنوایی‌شناسی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان در ادامه به یکی از مهم‌ترین باورهای نادرست درباره سمعک اشاره و تأکید کرد: در شرایطی که کم‌شنوایی بر ارتباطات روزمره فرد تأثیر گذاشته باشد، استفاده از سمعک نه‌تنها ضروری، بلکه مؤثر است. برخلاف تصور رایج، سمعک باعث تضعیف بیشتر شنوایی گوش نمی‌شود و فناوری‌های نوین با بهره‌گیری از سیستم‌های کاهش نویز و ارتقای کیفیت صدا، رضایت کاربران را به میزان قابل‌توجهی افزایش داده‌اند. همچنین، در موارد کم‌شنوایی شدید تا عمیق، کاشت حلزون شنوایی همراه با تنظیم دقیق دستگاه و جلسات توانبخشی، نتایج امیدوارکننده‌ای به همراه داشته است. وی با تأکید بر این که خرید سمعک یا انجام کاشت حلزون، پایان مسیر درمان نیست، افزود: موفقیت این مداخلات به توانبخشی مستمر، تنظیم دوره‌ای دستگاه و آموزش صحیح بیمار و خانواده وابسته است؛ از این رو افرادی که حتی با وجود توانایی نسبی در مکالمه، در محیط‌های شلوغ یا در تشخیص صداهای آرام دچار مشکل هستند، باید در سریع‌ترین زمان ممکن برای ارزیابی شنوایی مراجعه کنند. دکتر «طالبی» در ادامه با برشمردن عوامل اصلی کم‌شنوایی از جمله علل ژنتیکی، مشکلات دوران بارداری و زایمان، مواجهه با سروصدا، بیماری‌های زمینه‌ای، مصرف برخی داروها و افزایش سن، بر لزوم اقدامات پیشگیرانه تأکید و خاطرنشان کرد: استفاده از محافظ‌های شنوایی، کاهش مواجهه با اصوات بلند، رعایت سطح استاندارد صدا در هدفون‌ها و انجام معاینات دوره‌ای شنوایی، مهم‌ترین راهکارهای پیشگیرانه در این حوزه محسوب می‌شوند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی اصفهان، هزینه بالای تجهیزات، پایین بودن سطح آگاهی عمومی، مراجعه دیرهنگام بیماران و باورهای نادرست و غیرعلمی درباره سمعک را از عمده چالش‌های فراروی خدمات شنوایی‌شناسی برشمرد و در پایان با تأکید بر نقش کلیدی خانواده در حمایت روانی و اجتماعی از افراد کم‌شنوا، گفت: حفظ سرمایه ارزشمند شنوایی، در حقیقت سرمایه‌گذاری برای آینده و ارتقای کیفیت زندگی است و مردم باید بدانند که در صورت مشاهده هرگونه نشانه از کاهش شنوایی، مراجعه به‌موقع به متخصص، هرگز نباید به تعویق افتد.

غذاهای فوق فرآوری شده؛ دشمن تمرکز و سلامت مغز
محققان معتقدند فرآوری شدید مواد غذایی، ساختار طبیعی غذا را تغییر می‌دهد و ترکیباتی وارد بدن می‌کند که ممکن است به مغز آسیب بزنند
​​​​​​​
پژوهش‌های جدید نشان می‌دهد مصرف غذاهای فوق‌فرآوری‌شده می‌تواند عملکرد مغز را تحت تأثیر قرار دهد و حتی خطر ابتلا به زوال عقل را افزایش دهد. به گزارش دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، در مطالعه‌ای که روی بیش از ۲۱۰۰ فرد میانسال و سالمند انجام شد، مشخص شد افرادی که بیشتر از غذاهای صنعتی و فوق‌فرآوری‌شده استفاده می‌کنند، تمرکز ضعیف‌تر و سرعت پردازش ذهنی پایین‌تری دارند؛ حتی اگر در مجموع رژیم غذایی نسبتاً سالمی داشته باشند. غذاهای فوق‌فرآوری‌شده شامل محصولاتی مانند چیپس، نوشابه، تنقلات بسته‌بندی‌شده و غذاهای آماده هستند؛ خوراکی‌هایی که طی فرآیندهای صنعتی گسترده تولید می‌شوند و معمولاً حاوی افزودنی‌های مصنوعی، نمک، شکر و چربی بالا هستند. بررسی‌ها نشان داده حتی کمی افزایش در مصرف این غذاها هم می‌تواند روی عملکرد شناختی اثر بگذارد؛ برای مثال، اضافه کردن یک بسته چیپس به رژیم روزانه با کاهش قابل‌توجه توانایی تمرکز همراه بوده است. محققان معتقدند فرآوری شدید مواد غذایی، ساختار طبیعی غذا را تغییر می‌دهد و ترکیباتی وارد بدن می‌کند که ممکن است به مغز آسیب بزنند. علاوه بر این، مصرف بیشتر این غذاها با عواملی مانند فشار خون بالا و چاقی نیز ارتباط دارد؛ شرایطی که از عوامل خطر مهم زوال عقل محسوب می‌شوند. این یافته‌ها بار دیگر اهمیت کاهش مصرف غذاهای صنعتی و جایگزین کردن آن‌ها با مواد غذایی تازه و طبیعی را نشان می‌دهد؛ تغییری ساده که می‌تواند نقش مهمی در حفظ سلامت مغز داشته باشد.

الگوی غذایی فرزندان افراد دارای عمر بیش از 100 سال 
بررسی عادات غذایی خانواده‌های دارای طول عمر بالا می‌تواند به شناسایی عوامل مؤثر بر سلامت در سنین بالا کمک کند
نتایج یک مطالعه جدید نشان می‌دهد فرزندان افرادی که بیش از ۱۰۰ سال عمر کرده‌اند، معمولاً رژیم غذایی سالم‌تری دارند. متخصصان معتقدند اگرچه ژنتیک در طول عمر نقش مهمی دارد، اما سبک زندگی سالم، به‌ویژه تغذیه مناسب، تأثیر قابل‌توجهی بر کیفیت زندگی و سالمندی سالم دارد، به همین دلیل بررسی عادات غذایی خانواده‌های دارای طول عمر بالا می‌تواند به شناسایی عوامل مؤثر بر سلامت در سنین بالا کمک کند. به نقل از دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، در این مطالعه که طی حدود ۲۰ سال انجام شد، مشخص شد رژیم غذایی فرزندان افراد بیشتر از 100 ساله بر پایه مواد غذایی طبیعی و کم‌فرآوری‌شده است. بررسی‌ها نشان داد این افراد بیشتر ماهی، میوه و سبزیجات مصرف می‌کنند و در مقابل، دریافت قند و نمک در رژیم غذایی آن‌ها کمتر است. این الگوی غذایی با کاهش خطر بیماری‌های قلبی - عروقی، دیابت نوع ۲، سکته مغزی و اختلالات شناختی ارتباط دارد. مصرف بیشتر ماهی به دلیل وجود اسیدهای چرب امگا ۳ می‌تواند به سلامت قلب و مغز کمک کند. همچنین میوه‌ها و سبزیجات با تأمین فیبر، ویتامین‌ها و آنتی‌اکسیدان‌ها در کاهش التهاب و محافظت از سلول‌های بدن نقش دارند. در مقابل، مصرف بالای قندهای افزوده و نمک با افزایش خطر چاقی، دیابت، فشار خون بالا و بیماری‌های قلبی مرتبط است. با این حال، پژوهشگران اعلام کردند حتی در میان فرزندان افراد 100 ساله نیز مصرف غلات کامل و حبوبات کمتر از میزان توصیه‌شده بوده است. نتایج این پژوهش همچنین نشان داد عوامل اقتصادی و اجتماعی بر کیفیت تغذیه تأثیرگذار هستند و دسترسی بهتر به مواد غذایی سالم می‌تواند به ارتقای سلامت جامعه کمک کند. محققان تأکید کردند هیچ ماده غذایی به‌تنهایی عامل طول عمر بالا نیست، بلکه مجموعه‌ای از عادات سالم مانند تغذیه مناسب، فعالیت بدنی منظم، خواب کافی و پرهیز از دخانیات در کنار عوامل ژنتیکی می‌تواند به افزایش سال‌های زندگی سالم کمک کند.
10 صفحه اول