​​​​​​​
چگونه از پوسیدگی دندان و التهاب لثه پیشگیری کنیم؟
یک متخصص ارتودنسی با تأکید بر اهمیت رعایت بهداشت دهان و دندان در دوران درمان ارتودنسی گفت: استفاده از مسواک‌های مخصوص، نخ دندان، مسواک بین‌دندانی و پرهیز از مصرف غذاهای سفت و چسبناک، نقش مهمی در پیشگیری از پوسیدگی دندان، التهاب لثه و آسیب به براکت‌های ارتودنسی دارد. به گزارش وبدا، دکتر «صدیقه مویدی» با اشاره به انواع روش‌های درمان ارتودنسی اظهار کرد: درمان‌های ارتودنسی به دو نوع ثابت و متحرک تقسیم می‌شوند. در ارتودنسی ثابت، براکت‌ها و تجهیزات مربوطه تا پایان دوره درمان روی دندان‌ها باقی می‌مانند، اما در روش متحرک، بیمار امکان خارج کردن دستگاه از دهان را دارد و می‌تواند به‌راحتی بهداشت دهان و دندان خود را رعایت کند. وی با بیان این که رعایت بهداشت در درمان‌های ارتودنسی ثابت اهمیت دوچندانی دارد، افزود: وجود براکت‌ها و سیم‌های ارتودنسی، شرایط تجمع پلاک‌های میکروبی و باقی‌مانده مواد غذایی را فراهم می‌کند و در صورت بی‌توجهی به نظافت دهان، احتمال پوسیدگی دندان و بروز التهاب لثه افزایش می‌یابد. این متخصص ارتودنسی با تأکید بر ضرورت استفاده از ابزارهای مناسب برای پاک‌سازی دندان‌ها تصریح کرد: مسواک‌های مخصوص ارتودنسی، مسواک‌های بین‌دندانی و نخ دندان‌های مخصوص از جمله ابزارهایی هستند که به تمیز کردن اطراف براکت‌ها و فضاهای بین دندانی کمک می‌کنند؛ همچنین استفاده از واترجت و دهان‌شویه‌های حاوی فلوراید، با توجه به شرایط بیمار و توصیه متخصص، می‌تواند در تکمیل مراقبت‌های بهداشتی مؤثر باشد. دکتر «مویدی» در ادامه با اشاره به اهمیت مراقبت از تجهیزات ارتودنسی گفت: جدا شدن یا آسیب دیدن براکت‌ها می‌تواند روند درمان را به تأخیر بیندازد و موجب تغییر نیروهای واردشده به دندان‌ها شود. همچنین آسیب به تجهیزات ارتودنسی ممکن است باعث ایجاد زخم و خراش در بافت‌های نرم دهان، گونه و لب‌ها شود. وی پرهیز از مصرف برخی مواد غذایی را از مهم‌ترین اصول مراقبت از ارتودنسی دانست و افزود: افرادی که از ارتودنسی ثابت استفاده می‌کنند، باید از خوردن مواد غذایی سفت و چسبناک خودداری کنند. بهتر است مواد غذایی به قطعات کوچک تقسیم شوند و بیماران از گاز زدن مستقیم خوراکی‌ها با دندان‌های جلو پرهیز کنند تا فشاری به براکت‌ها وارد نشود. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز در پایان خاطرنشان کرد: تجهیزات ارتودنسی در طول درمان باید به‌درستی حفظ شوند و همکاری بیمار در رعایت اصول بهداشتی و مراقبت‌های تغذیه‌ای، علاوه بر حفظ سلامت دندان‌ها و لثه‌ها، در دستیابی به نتیجه مطلوب درمان نقش مهمی دارد.

اهمیت آگاهی مردان از سرطان پروستات
سرطان پروستات از شایع‌ترین بدخیمی‌ها در مردان است و در مراحل اولیه معمولاً علامت واضح یا درد مشخصی ایجاد نمی‌کند، از این‌رو، نبود درد و نشانه‌های محسوس نباید به‌منزله سلامت کامل تلقی شود

مدیر گروه رادیوانکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با تأکید بر اهمیت آگاهی مردان از سرطان پروستات گفت: این بیماری در مراحل ابتدایی اغلب بدون علامت مشخص بروز می‌کند، اما شناسایی زودهنگام آن می‌تواند شانس درمان موفق و حفظ کیفیت زندگی بیماران را به میزان قابل‌توجهی افزایش دهد. دکتر «سید امیر آل‌داوود» در گفت‌وگو با وبدا، همزمان با ماه آگاه‌سازی از سرطان پروستات، با اشاره به ویژگی‌های بالینی این بیماری اظهار کرد: سرطان پروستات از شایع‌ترین بدخیمی‌ها در مردان است و در مراحل اولیه معمولاً علامت واضح یا درد مشخصی ایجاد نمی‌کند، از این‌رو، نبود درد و نشانه‌های محسوس نباید به‌منزله سلامت کامل تلقی شود و مراجعه به‌موقع برای ارزیابی‌های پزشکی اهمیت زیادی دارد. وی افزود: شناسایی بیماری پیش از گسترش آن به خارج از بافت پروستات، نقش مهمی در افزایش احتمال درمان موفق و بهبودی بیمار دارد و می‌تواند چشم‌انداز درمان و کیفیت زندگی او را بهبود بخشد. متخصص رادیوانکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با بیان این که شیوع سرطان پروستات عمدتاً از دهه ششم و هفتم زندگی به بعد افزایش می‌یابد، تصریح کرد: بروز این بیماری در سنین پایین‌تر و حتی زیر ۵۰ سال نیز امکان‌پذیر است. دکتر «آل‌داوود» خاطرنشان کرد: در برخی موارد ابتلا در سنین پایین‌تر، زمینه‌های ژنتیکی و ارثی، از جمله جهش‌های ژنی یا سابقه ابتلا در بستگان درجه‌یک مانند پدر و برادر، نقش پررنگ‌تری دارند و ممکن است بیماری با سرعت رشد بیشتری همراه باشد. وی ادامه داد: افرادی که در بستگان درجه‌یک خود سابقه سرطان پروستات یا سرطان پستان دارند، لازم است درباره زمان آغاز و فواصل بررسی‌های دوره‌ای با پزشک مشورت کنند؛ در این گروه، ارزیابی‌ها ممکن است از سنین ۴۰ تا ۴۵ سالگی ضرورت پیدا کند. مدیر گروه رادیوانکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد با اشاره به نشانه‌های احتمالی این بیماری گفت: با پیشرفت سرطان یا بزرگ شدن توده، ممکن است علایمی در دستگاه ادراری یا سایر بخش‌های بدن بروز کند که نباید نادیده گرفته شوند. وی تکرر ادرار، به‌ویژه در طول شب، کاهش فشار و قدرت جریان ادرار، احساس تخلیه ناقص مثانه، سوزش یا درد هنگام دفع ادرار، مشاهده خون در ادرار و دردهای پایدار در نواحی کمر، لگن و بالای ران‌ها را از جمله علایم نیازمند بررسی پزشکی برشمرد. دکتر «آل‌داوود» تأکید کرد: بروز این نشانه‌ها لزوماً به معنای ابتلا به سرطان پروستات نیست، اما بررسی علت آن‌ها توسط پزشک ضروری است و نباید به دلیل خفیف بودن یا نسبت دادن علایم به افزایش سن، مراجعه را به تأخیر انداخت. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی مشهد درباره روش‌های درمانی این بیماری اظهار کرد: انتخاب روش درمان به مرحله سرطان، ویژگی‌های تومور و شرایط عمومی بیمار بستگی دارد. در مراحل اولیه، جراحی رادیکال پروستاتکتومی یا روش‌های نوین پرتودرمانی می‌توانند نتایج درمانی مطلوبی داشته باشند و در صورت نیاز نیز درمان‌های دارویی و هورمونی مورد استفاده قرار می‌گیرند. وی با تأکید بر اهمیت مراقبت‌های پس از درمان افزود: پیگیری منظم وضعیت بیمار، انجام آزمایش‌های دوره‌ای PSA، تمرینات تقویت عضلات کف لگن در صورت توصیه پزشک و توجه به سلامت روان، از بخش‌های مهم مراقبت و پایش پس از درمان به شمار می‌روند. دکتر «آل‌داوود» با تأکید بر ضرورت نهادینه‌سازی فرهنگ خودمراقبتی در میان مردان گفت: مردان بدون علامت از سن ۵۰ سالگی باید درباره انجام ارزیابی‌های دوره‌ای پروستات، شامل آزمایش PSA  خون و معاینه بالینی، با پزشک مشورت کنند. در افراد دارای سابقه خانوادگی ابتلا، بررسی‌ها ممکن است از سنین ۴۰ تا ۴۵ سالگی آغاز شود. وی با اشاره به نقش تغذیه سالم در حفظ سلامت عمومی و پروستات افزود: مصرف متعادل سبزیجات تازه، گوجه‌فرنگی پخته که حاوی لیکوپن است، سبزیجات خانواده کلم، دانه‌ها و مغزها و در مقابل، محدود کردن مصرف گوشت قرمز، چربی‌های اشباع، قندهای ساده و غذاهای فراوری‌شده، از توصیه‌های تغذیه‌ای در این زمینه است. این متخصص رادیوانکولوژی، اضافه‌وزن و چاقی، به‌ویژه چاقی شکمی، را از عوامل نامطلوب برای سلامت متابولیک و هورمونی بدن دانست و بر اهمیت فعالیت بدنی منظم تأکید کرد. به گفته وی، دست‌کم ۱۵۰ دقیقه فعالیت ورزشی با شدت متوسط در هفته، در کنار حفظ وزن مناسب، می‌تواند به ارتقای سلامت و کاهش خطر ابتلا به برخی بیماری‌های مزمن کمک کند. وی همچنین با اشاره به پیامدهای مصرف دخانیات اظهار کرد: استعمال سیگار و قلیان علاوه بر افزایش خطر ابتلا به انواع سرطان‌ها، با برخی انواع پرخطرتر سرطان پروستات نیز ارتباط دارد؛ بنابراین پرهیز از مصرف دخانیات از اصول مهم خودمراقبتی در مردان است. مدیر گروه رادیوانکولوژی دانشگاه علوم پزشکی مشهد در پایان تأکید کرد: مردان نباید تغییرات در الگوی دفع ادرار یا مشکلات به‌ظاهر جزئی را صرفاً به افزایش سن نسبت دهند. توجه به تغییرات بدن، آگاهی از عوامل خطر و مشورت به‌موقع با پزشک، نقش مهمی در تشخیص زودهنگام بیماری و بهره‌مندی از درمان مؤثر دارد.

سرم، معجون تقویت کننده بدن نیست!
روند مصرف سرم نمکی رو به افزایش است در حالی که بخش قابل توجهی از بیماران برای بهبود وضعیت خود به دریافت آن نیازی ندارند
کارشناس گروه تجویز و مصرف منطقی و اطلاع‌رسانی فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو با تأکید بر ضرورت اصلاح الگوی مصرف سرم گفت: سرم نمکی از داروهای پرهزینه کشور است و افزایش مصرف آن در مواردی که ضرورت درمانی ندارد، علاوه بر تحمیل هزینه و عوارض ناخواسته به بیماران، منابع درمانی مورد نیاز سایر بیماران را نیز تحت تأثیر قرار می‌دهد.  دکتر «یسنا بهمنش»، کارشناس گروه تجویز و مصرف منطقی و اطلاع‌رسانی فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو، در گفت و گو با ایفدانا درباره مصرف منطقی سرم اظهار کرد: بر اساس آمار موجود، سرم نمکی یکی از داروهای پرهزینه کشور است و با وجود نبود ضرورت درمانی در بسیاری از موارد، روند مصرف آن رو به افزایش است؛ در حالی که بخش قابل توجهی از بیماران برای بهبود وضعیت خود به دریافت سرم نیازی ندارند. وی با اشاره به باورهای نادرست درباره تزریق سرم افزود: برخلاف تصور برخی افراد، سرم تزریقی معجون تقویت‌کننده یا داروی شفابخش نیست و صرفاً در شرایط مشخص پزشکی و با تشخیص پزشک مورد استفاده قرار می‌گیرد. زمانی که بیمار قادر به دریافت مایعات، غذا یا دارو از راه خوراکی نباشد، در برخی شرایط اورژانسی یا بیماری‌های خاص و همچنین برای تزریق وریدی بعضی داروها، ممکن است تجویز سرم ضرورت پیدا کند. دکتر «بهمنش» ادامه داد: در بیماری‌هایی مانند سرماخوردگی و آنفلوانزای خفیف، ضعف و بی‌حالی، تب ملایم، بدن‌درد، اسهال و استفراغ خفیف، به‌ویژه در مواردی که تعداد دفعات آن محدود است، معمولاً استراحت و مصرف کافی مایعات خوراکی کفایت می‌کند و تزریق سرم ضرورتی ندارد. همچنین در موارد بی‌اشتهایی گذرا نیز نباید تزریق سرم را به‌عنوان راهکار عمومی برای بهبود وضعیت بدن در نظر گرفت. کارشناس گروه تجویز و مصرف منطقی و اطلاع‌رسانی فرآورده‌های سلامت سازمان غذا و دارو با اشاره به عوارض احتمالی تزریق غیرضروری سرم گفت: عفونت، التهاب و آبسه در محل تزریق، تجمع مایعات و بروز ورم، تشدید نارسایی قلبی و کلیوی در افراد مستعد و همچنین اختلال در تعادل الکترولیت‌های بدن از جمله عوارضی است که ممکن است در پی تزریق غیرضروری سرم ایجاد شود.  وی تأکید کرد: بیماران باید در صورت تجویز نشدن سرم، به تشخیص پزشک اعتماد کنند، چراکه خودداری از تزریق غیرضروری، علاوه بر پیشگیری از تحمیل هزینه‌های اضافی، احتمال بروز عوارض ناخواسته را نیز کاهش می‌دهد.  دکتر «بهمنش» گفت: مصرف منطقی سرم، علاوه بر حفظ سلامت بیماران و جلوگیری از مداخلات درمانی غیرضروری، به مدیریت منابع درمانی کشور کمک می‌کند؛ منابعی که باید برای تأمین نیاز بیمارانی اختصاص یابد که واقعاً به دریافت سرم نیاز دارند.