برخی باورهای نادرست درباره رژیم‌های غذایی 

الگوی غذایی که شامل تنوعی از خوراکی‌ها باشد، می‌تواند به ایجاد عادت‌های غذایی سالمی کمک کند که تا پایان عمر ماندگار خواهد بود

نویسنده: روحانی مطلق

مترجم:

​​​​​​​
در هر جامعه ای برخی باورهای غلط در خصوص کاهش وزن رواج دارد که همین باورها باعث مشکلاتی در سلامتی افراد و بیراهه رفتن آن ها می شود. باورهای نادرست در مورد رژیم‌های غذایی از گذشته وجود داشته اند، اما برخی از آن‌ها توانسته‌اند در طول زمان پابرجا بمانند. برای نمونه، ایده «غذاهای با کالری منفی» را در نظر بگیرید؛ این ادعا مطرح می‌کند که جویدن و هضم مواردی مانند کرفس، کاهو یا سایر میوه‌ها و سبزیجات، انرژی بیشتری نسبت به کالری موجود در خودِ آن‌ها مصرف می‌کند؛ اما این موضوع بر پایه فرضیات ذهنی است، نه تحقیقات علمی. اگرچه بسیاری از میوه‌ها و سبزیجات کالری کمی دارند و منبع خوبی از فیبر غذایی هستند، اما در واقع هیچ‌کدام «کالری منفی» ندارند. بدن ما در حالت استراحت، مقدار مشخصی کالری می‌سوزاند. این «نرخ متابولیک استراحت»(RMR)، عواملی نظیر قد، وزن و سن و همچنین انرژی لازم برای عملکردهای حیاتی بدن مانند تنفس و پمپاژ خون را در نظر می‌گیرد. عامل بعدی در متابولیسم(که طرفداران کالری منفی همیشه به آن استناد می‌کنند)، «اثر گرمایی غذا» یا همان مقدار انرژی مصرف‌شده برای جویدن، هضم و ذخیره‌ مواد مغذی است. تقریباً ۱۰ درصد از کالری‌هایی که روزانه می‌سوزانیم، صرف این فرایند می‌شود، با این حال، علی‌رغم افزایش جزیی در مصرف انرژی برای چند ساعت پس از خوردن غذا، نباید انتظار داشته باشید که این موضوع منجر به کاهش وزن اضافی شود؛ حتی با مصرف غذاهای کم‌کالری. علاوه بر این، هنگام محاسبه‌ کل کالری سوزانده‌شده در روز، باید فعالیت‌های فیزیکی(چه فعالیت‌های روزمره و چه تمرینات ورزشی) نیز لحاظ شوند. به گزارش دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، یک جست و جوی سریع در اینترنت شما را به فهرست‌هایی از «غذاهای با کالری منفی» و رژیم‌های «کالری‌سوز» می‌رساند. کرفس معمولاً در صدر این فهرست‌ها قرار دارد و پس از آن کاهو، خیار و برخی مرکبات دیده می‌شوند. این مواد غذایی ویژگی‌های تغذیه‌ای مشابهی دارند: کالری کمی دارند و بیش از ۹۰ درصد وزن آن‌ها را آب تشکیل می‌دهد. این غذاهای گیاهی کم‌کالری، افزودنی‌های بسیار خوبی برای یک برنامه غذایی متعادل هستند، اما فاقد پروتئین و چربی کافی برای تبدیل شدن به تنها منبع تغذیه‌ شما هستند. تغییر تمرکز از روی تک‌تک مواد غذایی به سمت ایجاد یک «الگوی غذایی سالم»، رویکردی پایدارتر و منعطف‌تر است که شامل تنوعی از مواد غذایی می‌شود. با توجه به این که تعداد قابل توجهی از مردم در دسته‌ دارای اضافه وزن یا چاق قرار دارند، هم علاقه و هم نیاز به شفاف‌سازی درباره روش‌های ایمن، سالم و پایدار برای کاهش وزن وجود دارد. الگوی غذایی که شامل تنوعی از خوراکی‌ها باشد، می‌تواند به ایجاد عادت‌های غذایی سالمی کمک کند که تا پایان عمر ماندگار خواهد بود. پیش از شروع هرگونه برنامه‌ کاهش وزن، با یک متخصص تغذیه‌ مشورت کنید. او با بررسی سوابق پزشکی، سبک زندگی و ترجیحات شخصی شما، به شما کمک می‌کند تا یک برنامه‌ غذایی واقع‌بینانه و سالم برای خود تدوین کنید.

​​​​​​​
هشدار درباره مصرف فراورده‌های لاغری غیرمعتبر
بسیاری از فراورده‌های غیرمعتبر، بدون نظارت علمی یا کنترل کیفی تولید می‌شود و مصرف آن‌ها می‌تواند سلامت فرد را به‌طور جدی تهدید کند
عضو هیئت علمی گروه سم شناسی و داروشناسی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با بیان این که تمایل به کاهش وزن سریع، گسترش بازار فراورده‌های لاغری، به‌ویژه در فضای مجازی و شبکه‌های اجتماعی را به همراه داشته است، نسبت به مضرات استفاده از فراورده‌های لاغری غیرمعتبر هشدار داد. به گزارش وبدا، دکتر «مرضیه راشدی نیا» استفاده از عناوینی مانند «کاملاً گیاهی»، «بدون عارضه» یا «کاهش وزن تضمینی» را از جمله راهکارهای تبلیغاتی این محصولات برشمرد و افزود: این در حالی است که این محصولات می تواند حاوی ترکیبات دارویی پنهان، دُزهای نامشخص یا حتی مواد غیرمجاز باشد. به گفته این متخصص توکسیکولوژی، از دیدگاه داروسازی، یکی از مهم‌ترین نگرانی‌ها درباره این فراورده‌ها، نبود شفافیت در ترکیبات و منشأ تولید آن‌هاست چرا که بسیاری از فراورده‌های غیرمعتبر، بدون نظارت علمی یا کنترل کیفی تولید می‌شود و مصرف آن‌ها می‌تواند سلامت فرد را به‌طور جدی تهدید کند. او همچنین به نتایج بررسی‌های آزمایشگاهی در برخی کشورها مبنی بر وجود ترکیباتی مانند محرک‌های قوی سیستم عصبی ترکیبات مدر(ادرارآور)، ملین‌ها، هورمون‌های تیروئیدی یا حتی داروهای ممنوع در زمینه کاهش اشتها اشاره کرد که بدون اطلاع مصرف‌کننده به فراورده افزوده می شود. دکتر «راشدی نیا» اظهار کرد: برخی از این ترکیبات می‌تواند موجب افزایش ضربان قلب، بی‌خوابی و اضطراب، افزایش فشار خون، اختلالات ریتم قلب، کم‌آبی شدید بدن، آسیب کبدی و اختلال عملکرد کلیه شود. عضو هیئت علمی گروه سم شناسی و داروشناسی دانشگاه علوم پزشکی شیراز با ابراز نگرانی نسبت به سوءاستفاده از نام برخی داروهای کاهش وزن و دیابت در سال‌های اخیر و مشاهده نمونه‌های تقلبی یا قاچاق این فراورده‌ها در برخی بازارهای غیررسمی گفت: مصرف فراورده‌های تزریقی غیرمعتبر می‌تواند علاوه بر نامشخص بودن دُز واقعی دارو، خطر آلودگی میکروبی، عفونت و عوارض شدید متابولیک را نیز به همراه داشته باشد. او اضافه کرد: یکی از باورهای اشتباه رایج، ایمن بودن همه محصولات گیاهی است، در حالی که برخی فراورده‌های موسوم به گیاهی ممکن است با داروهای دیگر تداخل داشته باشد، روی قلب و فشار خون اثر بگذارد و یا حتی حاوی مواد شیمیایی پنهان باشد؛ بنابراین صرف وجود عنوان «گیاهی» به معنای بی‌خطر بودن محصول نیست. دکتر «راشدی نیا» با تأکید بر تهیه فراورده‌های کاهش وزن از مراکز معتبر و دارای مجوز، از افراد خواست تا از خرید داروها و آمپول‌های لاغری از صفحات مجازی یا منابع ناشناس خودداری کنند. این عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شیراز، کاهش وزن سریع و غیرواقعی را نشانه وجود ترکیبات خطرناک در محصول دانست و ادامه داد: در صورت مصرف داروهای قلبی، اعصاب، دیابت یا تیروئید، خطر تداخلات دارویی بیشتر می‌شود. او بروز علایمی مانند تپش قلب، درد قفسه سینه، زردی پوست، تهوع شدید یا ضعف غیرعادی پس از مصرف این فراورده‌ها را نیازمند بررسی فوری پزشکی دانست. دکتر «راشدی نیا» یادآور شد: کاهش وزن ایمن و پایدار نیازمند ارزیابی علمی، اصلاح سبک زندگی و در برخی موارد درمان دارویی تحت نظر متخصص است؛ آگاهی خانواده‌ها از خطرات محصولات غیرمجاز، نقش مهمی در پیشگیری از عوارض جدی و مسمومیت‌های دارویی دارد.

10 صفحه اول