خط قرمزهای مصرف داروهای لاغری
داروهای لاغری برای افرادی که اضافه وزن آنها از حد مشخصی فراتر نرفته است، مناسب نیستنویسنده:
مترجم:
یک فوقتخصص غدد درونریز و متابولیسم بالغین با بیان این که داروهای لاغری، تنها برای افراد واجد شرایط و تحت نظر پزشک قابل تجویز هستند، نسبت به مصرف خودسرانه این داروها و تجویز آنها در اماکن غیرپزشکی هشدار داد و بر ضرورت ارزیابی دقیق پزشکی پیش از آغاز درمان تأکید کرد. دکتر «مهتاب نیرومند» با اشاره به این که داروهای لاغری نباید جایگزین سبک زندگی سالم شوند، اظهار کرد: این داروها ابزاری برای مدیریت علمی وزن در افراد واجد شرایط هستند. وی افزود: داروهایی نظیر سماگلوتاید با نام تجاری اوزمپیک و تیرزپاتاید با نام تجاری مونجارو که در بازار ایران نیز با نامهای مختلف یافت میشوند، در ابتدا برای درمان دیابت توسعه یافته بودند؛ این ترکیبات با افزایش ترشح انسولین، ارتقای متابولیسم و مهار ترشح گلوکاگون، به کنترل دقیق قند خون کمک میکنند. وی توضیح داد: بر اساس تحلیلهای تخصصی انجام شده، لازم است در مورد تفاوت میان نسلهای مختلف داروهای مؤثر بر مرکز سیری، اصلاحیه علمی ارائه شود. یکی از سوءبرداشتهای رایج در این حوزه، این است که تغییر در ساختار مولکولی داروهای جدید، باعث تغییر در محل اثرگذاری آنها میشود، با این حال، شواهد نشان میدهد که داروهای جدیدتر نظیر سماگلوتاید و تیرزپاتاید، دقیقاً مشابه داروهای کلاسیکتر مانند لیراگلوتاید از طریق تأثیر بر مرکز سیری عمل میکنند. نقطه تمایز اصلی، نه در مکانیسم اثر، بلکه در پروفایل فارماکوکینتیک آنها نهفته است. این عضو هیئت علمی دانشگاه خاطرنشان کرد: تغییرات ساختاری در این داروهای جدید، با هدف بهینهسازی طول عمر دارو در خون و تقویت قدرت اثر صورت گرفته است. این پیشرفت تکنولوژیک، منجر به تحولی در الگوی مصرف شده است، به گونهای که بیماران برخلاف نسل اول که به تزریق روزانه نیاز داشتند، اکنون میتوانند با استفاده از داروهای جدید، تنها به یک بار مصرف در هفته بسنده کنند. دکتر «نیرومند» تأکید کرد: تجویز این داروها تحت هیچ شرایطی تصادفی نیست و بر اساس شاخص توده بدنی(BMI) و وجود عوامل خطر جانبی تعیین میشود. طبق پروتکلهای علمی، این داروها در دو دسته اصلی قابل تجویز هستند. این فوق تخصص غدد توضیح داد: افرادی با BMI بالاتر از ۳۰ که بدون نیاز به عوامل خطر اضافی، کاندیدای درمان هستند و افرادی با BMI بین ۲۷ تا ۳۰ که در کنار اضافهوزن، حداقل یک عامل خطر مانند فشار خون بالا، چربی خون، کبد چرب یا دیابت را نیز دارا باشند، کاندیدای مصرف این دارو با مشورت با پزشک هستند.
وی با هشدار نسبت به استفاده از این داروها برای هر نوع اضافهوزنی، تصریح کرد: این داروها برای افرادی که اضافه وزن آنها از حد مشخصی فراتر نرفته است، مناسب نیست. دکتر «نیرومند» افزود: تعیین نوع دارو، دُز مصرفی، مدت زمان درمان و حتی رژیم غذایی مکمل، امری کاملاً تخصصی است که تنها باید توسط پزشک و با توجه به توازن میان فواید دارو و عوارض احتمالی انجام شود، چرا که این ترکیبات میتوانند عوارض جانبی خطرناک و حتی در موارد نادر، کشنده داشته باشند. عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی با اشاره به طیف گسترده عوارض جانبی داروهای جدید لاغری، اهمیت غربالگری دقیق پیش از تجویز را مورد تأکید قرار داد. وی هشدار داد: تجویز این داروها در اماکن غیرپزشکی مانند آرایشگاهها یا باشگاهها، میتواند پیامدهای بسیار خطرناکی برای سلامت بیماران داشته باشد. دکتر «نیرومند» در بررسی عوارض این گروه از داروها، رایجترین چالش را اختلالات گوارشی دانست. وی توضیح داد که بروز نشانههایی مثل تهوع، بیاشتهایی، درد شکم، تشدید ریفلاکس معده و تغییر در فعالیت روده، از اسهال تا یبوست، از عوارض متداول این درمانهاست. وی خاطرنشان کرد: داروهای با اثر طولانیمدت و هفتگی مانند سماگلوتاید و تیرزپاتاید معمولاً تحملپذیری بهتری دارند. دکتر «نیرومند» ادامه داد: رابطه مستقیمی میان دُز مصرفی و شدت عوارض وجود دارد؛ با افزایش دُز دارو، احتمال تشدید عوارض گوارشی نیز بیشتر میشود. فوقتخصص غدد درونریز و متابولیسم بالغین دانشگاه علوم پزشکی شهید بهشتی که در گفت و گو با خبرنگار روابط عمومی این دانشگاه سخن می گفت، با اشاره به عوارض جدیتر، از احتمال بروز التهاب پانکراس(پانکراتیت) و اختلالات بینایی در مصرف این داروها، گفت: در صورت بروز پانکراتیت ناشی از مصرف دارو، درمان باید فوراً قطع شود، زیرا این حالت به منع مصرف قطعی تبدیل میشود. وی توصیه کرد: بیماران در صورت بروز دردهای شدید شکمی یا تهوع غیرقابلتحمل، بلافاصله به مراکز درمانی مراجعه کنند. بخش حساس هشدار دکتر «نیرومند» به شناسایی دقیق موارد منع مصرف اختصاص داشت. وی تصریح کرد: انتخاب فرد واجد شرایط، به اندازه شناسایی افراد منع مصرف اهمیت دارد. از جمله موارد حیاتی که نباید از آنها گذشت مبتلایان به سرطان تیروئید است. این فوقتخصص غدد درونریز و متابولیسم بالغین ادامه داد: افرادی با سابقه شخصی یا خانوادگی سرطان تیروئید از نوع مدولاری(MTC)، بههیچوجه نباید از این داروها استفاده کنند. سابقه پانکراتیت و کسانی که سابقه التهاب پانکراس داشتهاند، بهویژه اگر ناشی از داروهای مشابه بوده باشد دومین گروه در معرض خطر منع مصرف داروهای لاغری هستند که دکتر «نیرومند» به آن اشاره کرد. وی تأکید کرد: مصرف داروهای لاغری باید در بیماران دیابتی با درگیری چشمی شدید(رتینوپاتی) با احتیاط بسیار زیاد و تحت نظر دقیق انجام شود. وی با ابراز نگرانی از یک پدیده نادرست، هشدار داد: امروزه متأسفانه این داروها در اماکن غیرپزشکی نظیر برخی آرایشگاهها، مزونهای لباس عروس، خیاطیها و حتی باشگاههای ورزشی توصیه یا تجویز میشوند. وی تأکید کرد: این داروها، داروهای بدون نسخه(OTC) نیستند و تجویز آنها در این مکانها بسیار خطرناک است، چرا که دُز مصرفی و مدیریت عوارض، امری کاملاً فردمحور و نیازمند نظارت متخصص غدد است.
10 صفحه اول
پربازدیدترین اخبار
اخبار برگزیده
-
تحول در توانمندسازی اقتصادی مددجویان
-
چرا قیمت مرغ و تخممرغ افزایش یافته است؟
-
روند کند پرداخت تسهیلات مصوب سفر رئیس جمهور
-
حرکت آهسته نوسازی ناوگان تاکسیهای بجنورد
-
راهکارهای رونق اقتصادی رازوجرگلان، روی میز تبادل نظر
-
خط قرمزهای مصرف داروهای لاغری
-
فرصت طلایی ثبت هنری یک میراث ارزشمند
-
اهمیت تکریم اربابرجوع
-
اولویت ها و نیازهای آبی
-
نسخه درخشش طلای سرخ در بازارهای ملی و بین المللی


